25:1 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֧סֶף אַבְרָהָ֛ם וַיִּקַּ֥ח אִשָּׁ֖ה וּשְׁמָ֥הּ קְטוּרָֽה ׃
προσθέμενος δὲ Αβρααμ ἔλαβεν γυναῖκα ᾗ ὄνομα Χεττουρα
Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Ceturam :
ወደገመ ፡ አብርሃም ፡ አውሰበ ፡ ብእሲተ ፡ እንተ ፡ ስማ ፡ ኬጡራ ።
Abraham took another wife, and her name was Keturah.
25:2 ⧉ ⤴︎ וַתֵּ֣לֶד ל֗וֹ אֶת ־זִמְרָן֙ וְאֶת ־יׇקְשָׁ֔ן וְאֶת ־מְדָ֖ן וְאֶת ־מִדְיָ֑ן וְאֶת ־יִשְׁבָּ֖ק וְאֶת ־שֽׁוּחַ ׃
ἔτεκεν δὲ αὐτῷ τὸν Ζεμραν καὶ τὸν Ιεξαν καὶ τὸν Μαδαν καὶ τὸν Μαδιαμ καὶ τὸν Ιεσβοκ καὶ τὸν Σωυε
quae peperit ei Zamran et Jecsan , et Madan , et Madian , et Jesboc , et Sue .
ወወለደት ፡ ወልደ ፡ ዘስሙ ፡ ዘንቤሬ ፡ ወዮቅጦንሃ ፡ ወሜዶንሃ ፡ [ወምድያምሃ ፡] ወዮብቅሃ ፡ ወሴሄሃ ።
She bore him Zimran, Jokshan, Medan, Midian, Ishbak, and Shuah.
25:3 ⧉ ⤴︎ וְיׇקְשָׁ֣ן יָלַ֔ד אֶת ־שְׁבָ֖א וְאֶת ־דְּדָ֑ן וּבְנֵ֣י דְדָ֔ן הָי֛וּ אַשּׁוּרִ֥ם וּלְטוּשִׁ֖ם וּלְאֻמִּֽים ׃
Ιεξαν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαβα καὶ τὸν Θαιμαν καὶ τὸν Δαιδαν υἱοὶ δὲ Δαιδαν ἐγένοντο Ραγουηλ καὶ Ναβδεηλ καὶ Ασσουριιμ καὶ Λατουσιιμ καὶ Λοωμιμ
Jecsan quoque genuit Saba et Dadan . Filii Dadan fuerunt Assurim , et Latusim , et Loomin .
ወዮቅጦንሂ ፡ ወለዶ ፡ ለሴበቅ ፡ ወለቴማን ፡ ወለዴዳን ፡ [ወዴዳን ፡] ወለዶ ፡ ለራጕኤል ፡ ወለንባብዞ ፡ ወ [ለ ]እዝራአም ፡ ወ [ለ ]ሎአም ።
Jokshan became the father of Sheba, and Dedan. The sons of Dedan were Asshurim, Letushim, and Leummim.
25:4 ⧉ ⤴︎ וּבְנֵ֣י מִדְיָ֗ן עֵיפָ֤ה וָעֵ֙פֶר֙ וַחֲנֹ֔ךְ וַאֲבִידָ֖ע וְאֶלְדָּעָ֑ה כׇּל ־אֵ֖לֶּה בְּנֵ֥י קְטוּרָֽה ׃
υἱοὶ δὲ Μαδιαμ Γαιφα καὶ Αφερ καὶ Ενωχ καὶ Αβιρα καὶ Ελραγα πάντες οὗτοι ἦσαν υἱοὶ Χεττουρας
At vero ex Madian ortus est Epha , et Opher , et Henoch , et Abida , et Eldaa : omnes hi filii Ceturae .
ወደቂቀ ፡ ምድያም ፡ ጌፌር ፡ ወአፉር ፡ ወሄኖኅ ፡ ወአቤሮን ፡ ወቲያራሶ ፡ እሉ ፡ ኵሎሙ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጡራ ።
The sons of Midian were Ephah, Epher, Hanoch, Abida, and Eldaah. All these were the children of Keturah.
25:5 ⧉ ⤴︎ וַיִּתֵּ֧ן אַבְרָהָ֛ם אֶת ־כׇּל ־אֲשֶׁר ־ל֖וֹ לְיִצְחָֽק ׃
ἔδωκεν δὲ Αβρααμ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ Ισαακ τῷ υἱῷ αὐτοῦ
Deditque Abraham cuncta quae possederat , Isaac :
ወወሀቦ ፡ አብርሃም ፡ ኵሎ ፡ ንዋዮ ፡ ለይስሐቅ ፡ ወልዱ ።
Abraham gave all that he had to Isaac,
25:6 ⧉ ⤴︎ וְלִבְנֵ֤י הַפִּֽילַגְשִׁים֙ אֲשֶׁ֣ר לְאַבְרָהָ֔ם נָתַ֥ן אַבְרָהָ֖ם מַתָּנֹ֑ת וַֽיְשַׁלְּחֵ֞ם מֵעַ֨ל יִצְחָ֤ק בְּנוֹ֙ בְּעוֹדֶ֣נּוּ חַ֔י קֵ֖דְמָה אֶל ־אֶ֥רֶץ קֶֽדֶם ׃
καὶ τοῖς υἱοῖς τῶν παλλακῶν αὐτοῦ ἔδωκεν Αβρααμ δόματα καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς ἀπὸ Ισαακ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἔτι ζῶντος αὐτοῦ πρὸς ἀνατολὰς εἰς γῆν ἀνατολῶν
filiis autem concubinarum largitus est munera , et separavit eos ab Isaac filio suo , dum adhuc ipse viveret , ad plagam orientalem .
[ወለደቂቀ ፡ ዕቁባቲሁ ፡ ወሀቦሙ ፡ አብርሃም ፡ ሀብተ ፡ ወፈነዎሙ ፡ እምገጸ ፡ ይስሐቅ ፡ ወልዱ ፡] እንዘ ፡ ሕያው ፡ ውእቱ ፡ መንገለ ፡ ሠርቀ ፡ ፀሓይ ።
but Abraham gave gifts to the sons of Abraham’s concubines. While he still lived, he sent them away from Isaac his son, eastward, to the east country.
25:7 ⧉ ⤴︎ וְאֵ֗לֶּה יְמֵ֛י שְׁנֵֽי ־חַיֵּ֥י אַבְרָהָ֖ם אֲשֶׁר ־חָ֑י מְאַ֥ת שָׁנָ֛ה וְשִׁבְעִ֥ים שָׁנָ֖ה וְחָמֵ֥שׁ שָׁנִֽים ׃
ταῦτα δὲ τὰ ἔτη ἡμερῶν ζωῆς Αβρααμ ὅσα ἔζησεν ἑκατὸν ἑβδομήκοντα πέντε ἔτη
Fuerunt autem dies vitae Abrahae , centum septuaginta quinque anni .
ወዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ሕይወቱ ፡ ሊአብርሃም ፡ ወዓመቲሁኒ ፡ ምእት ፡ ወ [ሰብዓ ፡] ወኀምስቱ ፡ ዓመት ።
These are the days of the years of Abraham’s life which he lived: one hundred seventy-five years.
25:8 ⧉ ⤴︎ וַיִּגְוַ֨ע וַיָּ֧מׇת אַבְרָהָ֛ם בְּשֵׂיבָ֥ה טוֹבָ֖ה זָקֵ֣ן וְשָׂבֵ֑עַ וַיֵּאָ֖סֶף אֶל ־עַמָּֽיו ׃
καὶ ἐκλιπὼν ἀπέθανεν Αβρααμ ἐν γήρει καλῷ πρεσβύτης καὶ πλήρης ἡμερῶν καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ
Et deficiens mortuus est in senectute bona , provectaeque aetatis et plenus dierum : congregatusque est ad populum suum .
ወረሢኦ ፡ ጥቀ ፡ ሞተ ፡ አብርሃም ፡ ሠናየ ፡ ርሥአ ፡ ወፈጸመ ፡ መዋዕሊሁ ፡ ወወደይዎ ፡ ውስተ ፡ ሕዝቡ ።
Abraham gave up his spirit, and died at a good old age, an old man, and full of years, and was gathered to his people.
25:9 ⧉ ⤴︎ וַיִּקְבְּר֨וּ אֹת֜וֹ יִצְחָ֤ק וְיִשְׁמָעֵאל֙ בָּנָ֔יו אֶל ־מְעָרַ֖ת הַמַּכְפֵּלָ֑ה אֶל ־שְׂדֵ֞ה עֶפְרֹ֤ן בֶּן ־צֹ֙חַר֙ הַֽחִתִּ֔י אֲשֶׁ֖ר עַל ־פְּנֵ֥י מַמְרֵֽא ׃
καὶ ἔθαψαν αὐτὸν Ισαακ καὶ Ισμαηλ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν εἰς τὸν ἀγρὸν Εφρων τοῦ Σααρ τοῦ Χετταίου ὅ ἐστιν ἀπέναντι Μαμβρη
Et sepelierunt eum Isaac et Ismaël filii sui in spelunca duplici , quae sita est in agro Ephron filii Seor Hethaei , e regione Mambre ,
ወቀበርዎ ፡ ይስሐቅ ፡ ወይስማኤል ፡ ውሉዱ ፡ ውስተ ፡ በአተ ፡ ካዕበት ፡ ዘገራህተ ፡ ኤፌሮን ፡ ዘሳአር ፡ ኬጥያዊ ፡ ዘአንጻረ ፡ ምንባሬ ፤
Isaac and Ishmael, his sons, buried him in the cave of Machpelah, in the field of Ephron, the son of Zohar the Hittite, which is near Mamre,
25:10 ⧉ ⤴︎ הַשָּׂדֶ֛ה אֲשֶׁר ־קָנָ֥ה אַבְרָהָ֖ם מֵאֵ֣ת בְּנֵי ־חֵ֑ת שָׁ֛מָּה קֻבַּ֥ר אַבְרָהָ֖ם וְשָׂרָ֥ה אִשְׁתּֽוֹ ׃
τὸν ἀγρὸν καὶ τὸ σπήλαιον ὃ ἐκτήσατο Αβρααμ παρὰ τῶν υἱῶν Χετ ἐκεῖ ἔθαψαν Αβρααμ καὶ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ
quem emerat a filiis Heth : ibi sepultus est ipse , et Sara uxor ejus .
ገራህቱ ፡ ወበአቱሂ ፡ ዙተሣየጠ ፡ አብርሃም ፡ በኀበ ፡ ደቂቀ ፡ ኬጢ ፡ ወህየ ፡ ቀበርዎ ፡ ለአብርሃም ፡ ወለሳራ ፡ ብእሲቱ ።
the field which Abraham purchased from the children of Heth. Abraham was buried there with Sarah, his wife.
25:11 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֗י אַחֲרֵי֙ מ֣וֹת אַבְרָהָ֔ם וַיְבָ֥רֶךְ אֱלֹהִ֖ים אֶת ־יִצְחָ֣ק בְּנ֑וֹ וַיֵּ֣שֶׁב יִצְחָ֔ק עִם ־בְּאֵ֥ר לַחַ֖י רֹאִֽי ׃ {פ}
ἐγένετο δὲ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν Αβρααμ εὐλόγησεν ὁ θεὸς Ισαακ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ κατῴκησεν Ισαακ παρὰ τὸ φρέαρ τῆς ὁράσεως
Et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio ejus , qui habitabat juxta puteum nomine Viventis et videntis .
ወኮነ ፡ እምድኅረ ፡ ሞተ ፡ አብርሃም ፡ ባረኮ ፡ እግዚአብሔር ፡ ለይስሐቅ ፡ ወልዱ ፡ ወኀደረ ፡ ይስሐቅ ፡ መንገለ ፡ ዐዘቅተ ፡ ራእይ ።
After the death of Abraham, God blessed Isaac, his son. Isaac lived by Beer Lahai Roi.
25:12 ⧉ ⤴︎ וְאֵ֛לֶּה תֹּלְדֹ֥ת יִשְׁמָעֵ֖אל בֶּן ־אַבְרָהָ֑ם אֲשֶׁ֨ר יָלְדָ֜ה הָגָ֧ר הַמִּצְרִ֛ית שִׁפְחַ֥ת שָׂרָ֖ה לְאַבְרָהָֽם ׃
αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ισμαηλ τοῦ υἱοῦ Αβρααμ ὃν ἔτεκεν Αγαρ ἡ παιδίσκη Σαρρας τῷ Αβρααμ
Hae sunt generationes Ismaël filii Abrahae , quem peperit ei Agar Aegyptia , famula Sarae : et
ወከመዝ ፡ ይእቲ ፡ ልደቱ ፡ ለይስማኤል ፡ ወልዱ ፡ ለአብርሃም ፡ ዘወለደት ፡ ሎቱ ፡ አጋር ፡ አመተ ፡ ሳራ ።
Now this is the history of the generations of Ishmael, Abraham’s son, whom Hagar the Egyptian, Sarah’s servant, bore to Abraham.
25:13 ⧉ ⤴︎ וְאֵ֗לֶּה שְׁמוֹת֙ בְּנֵ֣י יִשְׁמָעֵ֔אל בִּשְׁמֹתָ֖ם לְתוֹלְדֹתָ֑ם בְּכֹ֤ר יִשְׁמָעֵאל֙ נְבָיֹ֔ת וְקֵדָ֥ר וְאַדְבְּאֵ֖ל וּמִבְשָֽׂם ׃
καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν υἱῶν Ισμαηλ κατ’ ὄνομα τῶν γενεῶν αὐτοῦ πρωτότοκος Ισμαηλ Ναβαιωθ καὶ Κηδαρ καὶ Ναβδεηλ καὶ Μασσαμ
haec nomina filiorum ejus in vocabulis et generationibus suis . Primogenitus Ismaëlis Nabaioth , deinde Cedar , et Adbeel , et Mabsam ,
ወዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ አስማቲሆሙ ፡ ለደቂቀ ፡ ይስማኤል ፡ በኵሩ ፡ ናቡኤት ፡ ወቄዴር ፡ ወነብዳሔል ፡ ወሜሴን ፤
These are the names of the sons of Ishmael, by their names, according to the order of their birth: the firstborn of Ishmael, Nebaioth, then Kedar, Adbeel, Mibsam,
25:14 ⧉ ⤴︎ וּמִשְׁמָ֥ע וְדוּמָ֖ה וּמַשָּֽׂא ׃
καὶ Μασμα καὶ Ιδουμα καὶ Μασση
Masma quoque , et Duma , et Massa ,
ወመሰሜ ፡ ወአዱማ ፡ ወሜሴ ፤
Mishma, Dumah, Massa,
25:15 ⧉ ⤴︎ חֲדַ֣ד וְתֵימָ֔א יְט֥וּר נָפִ֖ישׁ וָקֵֽדְמָה ׃
καὶ Χοδδαδ καὶ Θαιμαν καὶ Ιετουρ καὶ Ναφες καὶ Κεδμα
Hadar , et Thema , et Jethur , et Naphis , et Cedma .
ወኩዳ ፡ ወቴማን ፡ ወኢያጦር ፡ ወናፌሶ ፡ ወቄዴን ።
Hadad, Tema, Jetur, Naphish, and Kedemah.
25:16 ⧉ ⤴︎ אֵ֣לֶּה הֵ֞ם בְּנֵ֤י יִשְׁמָעֵאל֙ וְאֵ֣לֶּה שְׁמֹתָ֔ם בְּחַצְרֵיהֶ֖ם וּבְטִֽירֹתָ֑ם שְׁנֵים ־עָשָׂ֥ר נְשִׂיאִ֖ם לְאֻמֹּתָֽם ׃
οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ Ισμαηλ καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἐν ταῖς σκηναῖς αὐτῶν καὶ ἐν ταῖς ἐπαύλεσιν αὐτῶν δώδεκα ἄρχοντες κατὰ ἔθνη αὐτῶν
Isti sunt filii Ismaëlis : et haec nomina per castella et oppida eorum , duodecim principes tribuum suarum .
እሉ ፡ እሙንቱ ፡ ደቂቀ ፡ ይስማኤል ፡ ወዝንቱ ፡ አስማቲሆሙ ፡ በበሀገሮሙ ፡ ወበበማኅደሮሙ ፡ ዐሠርቱ ፡ ወክልኤቱ ፡ መሳፍንት ፡ ለእለ ፡ ሕዘቢሆሙ ።
These are the sons of Ishmael, and these are their names, by their villages, and by their encampments: twelve princes, according to their nations.
25:17 ⧉ ⤴︎ וְאֵ֗לֶּה שְׁנֵי֙ חַיֵּ֣י יִשְׁמָעֵ֔אל מְאַ֥ת שָׁנָ֛ה וּשְׁלֹשִׁ֥ים שָׁנָ֖ה וְשֶׁ֣בַע שָׁנִ֑ים וַיִּגְוַ֣ע וַיָּ֔מׇת וַיֵּאָ֖סֶף אֶל ־עַמָּֽיו ׃
καὶ ταῦτα τὰ ἔτη τῆς ζωῆς Ισμαηλ ἑκατὸν τριάκοντα ἑπτὰ ἔτη καὶ ἐκλιπὼν ἀπέθανεν καὶ προσετέθη πρὸς τὸ γένος αὐτοῦ
Et facti sunt anni vitae Ismaëlis centum triginta septem , deficiensque mortuus est , et appositus ad populum suum .
ወዝንቱ ፡ ውእቱ ፡ ዓመተ ፡ ሕይወቱ ፡ ለይስማኤል ፡ ፻ወ፴ወ፯ዓመቱ ፡ ወሞተ ፡ ረሢኦ ፡ ወተቀብረ ፡ ኀበ ፡ አዝማዲሁ ።
These are the years of the life of Ishmael: one hundred thirty-seven years. He gave up his spirit and died, and was gathered to his people.
25:18 ⧉ ⤴︎ וַיִּשְׁכְּנ֨וּ מֵֽחֲוִילָ֜ה עַד ־שׁ֗וּר אֲשֶׁר֙ עַל ־פְּנֵ֣י מִצְרַ֔יִם בֹּאֲכָ֖ה אַשּׁ֑וּרָה עַל ־פְּנֵ֥י כׇל ־אֶחָ֖יו נָפָֽל ׃ {פ}
κατῴκησεν δὲ ἀπὸ Ευιλατ ἕως Σουρ ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον Αἰγύπτου ἕως ἐλθεῖν πρὸς Ἀσσυρίους κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ κατῴκησεν
Habitavit autem ab Hevila usque Sur , quae respicit Aegyptum introëuntibus Assyrios ; coram cunctis fratribus suis obiit .
ወኀደረ ፡ ባሕቱ ፡ እምነ ፡ ኤዌሌጥ ፡ እስከ ፡ [ሱ ]ር ፡ እንተ ፡ ውስተ ፡ ግብጽ ፡ ወበጽሐ ፡ እስከ ፡ አሶርዮስ ፡ ወኀደረ ፡ ቅድመ ፡ ገጸ ፡ ኵሉ ፡ አኀዊሁ ።
They lived from Havilah to Shur that is before Egypt, as you go toward Assyria. He lived opposite all his relatives.
25:19 ⧉ ⤴︎ וְאֵ֛לֶּה תּוֹלְדֹ֥ת יִצְחָ֖ק בֶּן ־אַבְרָהָ֑ם אַבְרָהָ֖ם הוֹלִ֥יד אֶת ־יִצְחָֽק ׃
καὶ αὗται αἱ γενέσεις Ισαακ τοῦ υἱοῦ Αβρααμ Αβρααμ ἐγέννησεν τὸν Ισαακ
Hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham : Abraham genuit Isaac :
ወከመዝ ፡ ይእቲ ፡ ልደቱ ፡ ለይስሐቅ ፡ ወልደ ፡ አብርሃም ።
This is the history of the generations of Isaac, Abraham’s son. Abraham became the father of Isaac.
25:20 ⧉ ⤴︎ וַיְהִ֤י יִצְחָק֙ בֶּן ־אַרְבָּעִ֣ים שָׁנָ֔ה בְּקַחְתּ֣וֹ אֶת ־רִבְקָ֗ה בַּת ־בְּתוּאֵל֙ הָֽאֲרַמִּ֔י מִפַּדַּ֖ן אֲרָ֑ם אֲח֛וֹת לָבָ֥ן הָאֲרַמִּ֖י ל֥וֹ לְאִשָּֽׁה ׃
ἦν δὲ Ισαακ ἐτῶν τεσσαράκοντα ὅτε ἔλαβεν τὴν Ρεβεκκαν θυγατέρα Βαθουηλ τοῦ Σύρου ἐκ τῆς Μεσοποταμίας ἀδελφὴν Λαβαν τοῦ Σύρου ἑαυτῷ γυναῖκα
qui cum quadraginta esset annorum , duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuelis Syri de Mesopotamia , sororem Laban .
ወአርብዓ ፡ ዓመቱ ፡ ለይስሐቅ ፡ አመ ፡ ነሥኣ ፡ ለርብቃ ፡ ወለተ ፡ ባቱኤል ፡ ሶርያዊ ፡ እምነ ፡ ማእከለ ፡ አፍላግ ፡ እኅቱ ፡ ለላባ ፡ ሶርያዊ ፡ ከመ ፡ ትኩኖ ፡ ብእሲቶ ።
Isaac was forty years old when he took Rebekah, the daughter of Bethuel the Syrian of Paddan Aram, the sister of Laban the Syrian, to be his wife.
25:21 ⧉ ⤴︎ וַיֶּעְתַּ֨ר יִצְחָ֤ק לַֽיהֹוָה֙ לְנֹ֣כַח אִשְׁתּ֔וֹ כִּ֥י עֲקָרָ֖ה הִ֑וא וַיֵּעָ֤תֶר לוֹ֙ יְהֹוָ֔ה וַתַּ֖הַר רִבְקָ֥ה אִשְׁתּֽוֹ ׃
ἐδεῖτο δὲ Ισαακ κυρίου περὶ Ρεβεκκας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ὅτι στεῖρα ἦν ἐπήκουσεν δὲ αὐτοῦ ὁ θεός καὶ ἔλαβεν ἐν γαστρὶ Ρεβεκκα ἡ γυνὴ αὐτοῦ
Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua , eo quod esset sterilis : qui exaudivit eum , et dedit conceptum Rebeccae .
ወይስእል ፡ ይስሐቅ ፡ ኀበ ፡ እግዚአብሔር ፡ በእንተ ፡ ርብቃ ፡ ብእሲቱ ፡ እስመ ፡ መካን ፡ ይእቲ ፡ ወሰምዖ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወፀንሰት ፡ ብእሲቱ ፡ ርብቃ ።
Isaac entreated Yahweh for his wife, because she was barren. Yahweh was entreated by him, and Rebekah his wife conceived.
25:22 ⧉ ⤴︎ וַיִּתְרֹֽצְצ֤וּ הַבָּנִים֙ בְּקִרְבָּ֔הּ וַתֹּ֣אמֶר אִם ־כֵּ֔ן לָ֥מָּה זֶּ֖ה אָנֹ֑כִי וַתֵּ֖לֶךְ לִדְרֹ֥שׁ אֶת ־יְהֹוָֽה ׃
ἐσκίρτων δὲ τὰ παιδία ἐν αὐτῇ εἶπεν δέ εἰ οὕτως μοι μέλλει γίνεσθαι ἵνα τί μοι τοῦτο ἐπορεύθη δὲ πυθέσθαι παρὰ κυρίου
Sed collidebantur in utero ejus parvuli ; quae ait : Si sic mihi futurum erat , quid necesse fuit concipere ? perrexitque ut consuleret Dominum .
ወይትሐወሱ ፡ ደቂቃ ፡ ውስተ ፡ ከርሣ ፡ ወትቤ ፡ እመሰ ፡ ከመዝ ፡ ሀለወኒ ፡ እኩን ፡ ለምንት ፡ ሊተ ፡ ዝንቱ ፡ ወሖረት ፡ ትስአል ፡ ኀበ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላክ ።
The children struggled together within her. She said, “If it is like this, why do I live?” She went to inquire of Yahweh.
25:23 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֨אמֶר יְהֹוָ֜ה לָ֗הּ שְׁנֵ֤י (גיים ) [גוֹיִם֙ ] בְּבִטְנֵ֔ךְ וּשְׁנֵ֣י לְאֻמִּ֔ים מִמֵּעַ֖יִךְ יִפָּרֵ֑דוּ וּלְאֹם֙ מִלְאֹ֣ם יֶֽאֱמָ֔ץ וְרַ֖ב יַעֲבֹ֥ד צָעִֽיר ׃
καὶ εἶπεν κύριος αὐτῇ δύο ἔθνη ἐν τῇ γαστρί σού εἰσιν καὶ δύο λαοὶ ἐκ τῆς κοιλίας σου διασταλήσονται καὶ λαὸς λαοῦ ὑπερέξει καὶ ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι
Qui respondens ait : Duae gentes sunt in utero tuo , et duo populi ex ventre tuo dividentur , populusque populum superabit , et major serviet minori .
ወይቤላ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላክ ፡ ክልኤቱ ፡ ሕዝብ ፡ ሀለው ፡ ውስተ ፡ ከርሥኪ ፡ ወክልኤቱ ፡ ሕዝብ ፡ ይወጽኡ ፡ እምውስተ ፡ ከርሥኪ ፡ ወሕዝብ ፡ እምነ ፡ ሕዝብ ፡ ይኄይስ ፡ ወዘየዐቢ ፡ ይትቀነይ ፡ ለዘይንእሶ ።
Yahweh said to her, “Two nations are in your womb. Two peoples will be separated from your body. The one people will be stronger than the other people. The elder will serve the younger.”
25:24 ⧉ ⤴︎ וַיִּמְלְא֥וּ יָמֶ֖יהָ לָלֶ֑דֶת וְהִנֵּ֥ה תוֹמִ֖ם בְּבִטְנָֽהּ ׃
καὶ ἐπληρώθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν καὶ τῇδε ἦν δίδυμα ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς
Jam tempus pariendi advenerat , et ecce gemini in utero ejus reperti sunt .
ወተፈጸመ ፡ መዋዕለ ፡ ወሊዶታ ፡ ወክልኤቱ ፡ ሀለው ፡ ውስተ ፡ ከርሣ ።
When her days to be delivered were fulfilled, behold, there were twins in her womb.
25:25 ⧉ ⤴︎ וַיֵּצֵ֤א הָרִאשׁוֹן֙ אַדְמוֹנִ֔י כֻּלּ֖וֹ כְּאַדֶּ֣רֶת שֵׂעָ֑ר וַיִּקְרְא֥וּ שְׁמ֖וֹ עֵשָֽׂו ׃
ἐξῆλθεν δὲ ὁ υἱὸς ὁ πρωτότοκος πυρράκης ὅλος ὡσεὶ δορὰ δασύς ἐπωνόμασεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ησαυ
Qui prior egressus est , rufus erat , et totus in morem pellis hispidus : vocatumque est nomen ejus Esau . Protinus alter egrediens , plantam fratris tenebat manu : et idcirco appellavit eum Jacob .
ወወፅአ ፡ ወልዳ ፡ ዘበኵራ ፡ ወቀይሕ ፡ ኵለንታሁ ፡ ከመ ፡ ጽጌ ፡ ረዳ ፡ ወጸጓር ፡ ወሰመየቶ ፡ ስሞ ፡ ዔሳው ።
The first came out red all over, like a hairy garment. They named him Esau.
25:26 ⧉ ⤴︎ וְאַֽחֲרֵי ־כֵ֞ן יָצָ֣א אָחִ֗יו וְיָד֤וֹ אֹחֶ֙זֶת֙ בַּעֲקֵ֣ב עֵשָׂ֔ו וַיִּקְרָ֥א שְׁמ֖וֹ יַעֲקֹ֑ב וְיִצְחָ֛ק בֶּן ־שִׁשִּׁ֥ים שָׁנָ֖ה בְּלֶ֥דֶת אֹתָֽם ׃
καὶ μετὰ τοῦτο ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἐπειλημμένη τῆς πτέρνης Ησαυ καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ιακωβ Ισαακ δὲ ἦν ἐτῶν ἑξήκοντα ὅτε ἔτεκεν αὐτοὺς Ρεβεκκα
Sexagenarius erat Isaac quando nati sunt ei parvuli .
ወእምድኅሬሁ ፡ ወፅአ ፡ እኁሁ ፡ ወይእኅዝ ፡ በእዴሁ ፡ ሰኰና ፡ ዔሳው ፡ ወሰመየቶ ፡ ያዕቆብ ፡ ወስሳ ፡ ዓመቱ ፡ ለይስሐቅ ፡ አመ ፡ ወለደቶሙ ፡ ርብቃ ፡ (ለዔሳው ፡ ወለያዕቆብ ።)27 ወልህቁ ፡ ወኮኑ ፡ ወራዙተ ፡ [ወኮነ ፡ ዔሳው ፡ ብእሴ ፡ ሐቅል ፡ ነዓዌ ፡] ወያዕቆብሰ ፡ ሕሡም ፡ ራእዩ ፡ ወይነብር ፡ ውስተ ፡ ቤት ።
After that, his brother came out, and his hand had hold on Esau’s heel. He was named Jacob. Isaac was sixty years old when she bore them.
25:27 ⧉ ⤴︎ וַֽיִּגְדְּלוּ֙ הַנְּעָרִ֔ים וַיְהִ֣י עֵשָׂ֗ו אִ֛ישׁ יֹדֵ֥עַ צַ֖יִד אִ֣ישׁ שָׂדֶ֑ה וְיַעֲקֹב֙ אִ֣ישׁ תָּ֔ם יֹשֵׁ֖ב אֹהָלִֽים ׃
ηὐξήθησαν δὲ οἱ νεανίσκοι καὶ ἦν Ησαυ ἄνθρωπος εἰδὼς κυνηγεῖν ἄγροικος Ιακωβ δὲ ἦν ἄνθρωπος ἄπλαστος οἰκῶν οἰκίαν
Quibus adultis , factus est Esau vir gnarus venandi , et homo agricola : Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis .
ወአፍቀሮ ፡ ይስሐቅ ፡ ለዔሳው ፡ ወልዱ ፡ እስመ ፡ ዘውእቱ ፡ ነዐወ ፡ ይሴሰይ ፡ ወርብቃሰ ፡ ታፈቅሮ ፡ ለያዕቆብ ።
The boys grew. Esau was a skillful hunter, a man of the field. Jacob was a quiet man, living in tents.
25:28 ⧉ ⤴︎ וַיֶּאֱהַ֥ב יִצְחָ֛ק אֶת ־עֵשָׂ֖ו כִּי ־צַ֣יִד בְּפִ֑יו וְרִבְקָ֖ה אֹהֶ֥בֶת אֶֽת ־יַעֲקֹֽב ׃
ἠγάπησεν δὲ Ισαακ τὸν Ησαυ ὅτι ἡ θήρα αὐτοῦ βρῶσις αὐτῷ Ρεβεκκα δὲ ἠγάπα τὸν Ιακωβ
Isaac amabat Esau , eo quod de venationibus illius vesceretur : et Rebecca diligebat Jacob .
ወአብሰለት ፡ ሎቱ ፡ ለያዕቆብ ፡ ወልዳ ፡ ትብሲለ ፡ ወመጽአ ፡ ዔሳው ፡ እምሐቅል ።
Now Isaac loved Esau, because he ate his venison. Rebekah loved Jacob.
25:29 ⧉ ⤴︎ וַיָּ֥זֶד יַעֲקֹ֖ב נָזִ֑יד וַיָּבֹ֥א עֵשָׂ֛ו מִן ־הַשָּׂדֶ֖ה וְה֥וּא עָיֵֽף ׃
ἥψησεν δὲ Ιακωβ ἕψεμα ἦλθεν δὲ Ησαυ ἐκ τοῦ πεδίου ἐκλείπων
Coxit autem Jacob pulmentum : ad quem cum venisset Esau de agro lassus ,
ወይቤሎ ፡ ዔሳው ፡ ለያዕቆብ ፡ አብልዐኒ ፡ እምነ ፡ ትብሲልከ ፡ እስመ ፡ ደከምኩ ፡ ጥቀ ፡ ወበእንተ ፡ ዝንቱ ፡ ተሰምየ ፡ ስሞ ፡ ኤዶም ።
Jacob boiled stew. Esau came in from the field, and he was famished.
25:30 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֨אמֶר עֵשָׂ֜ו אֶֽל ־יַעֲקֹ֗ב הַלְעִיטֵ֤נִי נָא֙ מִן ־הָאָדֹ֤ם הָאָדֹם֙ הַזֶּ֔ה כִּ֥י עָיֵ֖ף אָנֹ֑כִי עַל ־כֵּ֥ן קָרָֽא ־שְׁמ֖וֹ אֱדֽוֹם ׃
καὶ εἶπεν Ησαυ τῷ Ιακωβ γεῦσόν με ἀπὸ τοῦ ἑψέματος τοῦ πυρροῦ τούτου ὅτι ἐκλείπω διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Εδωμ
ait : Da mihi de coctione hac rufa , quia oppido lassus sum . Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom .
ወይቤሎ ፡ ያዕቆብ ፡ ለዔሳው ፡ አግብእኬ ፡ ሊተ ፡ በኵረከ ።
Esau said to Jacob, “Please feed me with some of that red stew, for I am famished.” Therefore his name was called Edom.
25:31 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֖אמֶר יַעֲקֹ֑ב מִכְרָ֥ה כַיּ֛וֹם אֶת ־בְּכֹרָתְךָ֖ לִֽי ׃
εἶπεν δὲ Ιακωβ τῷ Ησαυ ἀπόδου μοι σήμερον τὰ πρωτοτόκιά σου ἐμοί
Cui dixit Jacob : Vende mihi primogenita tua .
ወይቤ ፡ ዔሳው ፡ ናሁ ፡ እመውት ፡ ለምንት ፡ እንከ ፡ ሊተ ፡ ከዊነ ፡ በኵር ።
Jacob said, “First, sell me your birthright.”
25:32 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר עֵשָׂ֔ו הִנֵּ֛ה אָנֹכִ֥י הוֹלֵ֖ךְ לָמ֑וּת וְלָמָּה ־זֶּ֥ה לִ֖י בְּכֹרָֽה ׃
εἶπεν δὲ Ησαυ ἰδοὺ ἐγὼ πορεύομαι τελευτᾶν καὶ ἵνα τί μοι ταῦτα τὰ πρωτοτόκια
Ille respondit : En morior , quid mihi proderunt primogenita ?
ወይቤሎ ፡ ያዕቆብ ፡ መሐልኬ ፡ ሊተ ፡ ዮም ፡ ከመ ፡ ታግብእ ፡ ሊተ ፡ በኵረከ ፡ ወመሐለ ፡ ሎቱ ፡ ዔሳው ፡ ወአግብአ ፡ ሎቱ ፡ ለያዕቆብ ፡ ከዊነ ፡ በኵር ።
Esau said, “Behold, I am about to die. What good is the birthright to me?”
25:33 ⧉ ⤴︎ וַיֹּ֣אמֶר יַעֲקֹ֗ב הִשָּׁ֤בְעָה לִּי֙ כַּיּ֔וֹם וַיִּשָּׁבַ֖ע ל֑וֹ וַיִּמְכֹּ֥ר אֶת ־בְּכֹרָת֖וֹ לְיַעֲקֹֽב ׃
καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιακωβ ὄμοσόν μοι σήμερον καὶ ὤμοσεν αὐτῷ ἀπέδοτο δὲ Ησαυ τὰ πρωτοτόκια τῷ Ιακωβ
Ait Jacob : Jura ergo mihi . Juravit ei Esau et vendidit primogenita .
ወወሀቦ ፡ ያዕቆብ ፡ ለዔሳው ፡ ኅብስተ ፡ ወትብሲለ ፡ ብርስን ፡ ወበልዐ ፡ ወሰትየ ፡ ወተንሥአ ፡ ወሖረ ።
Jacob said, “Swear to me first.” He swore to him. He sold his birthright to Jacob.
25:34 ⧉ ⤴︎ וְיַעֲקֹ֞ב נָתַ֣ן לְעֵשָׂ֗ו לֶ֚חֶם וּנְזִ֣יד עֲדָשִׁ֔ים וַיֹּ֣אכַל וַיֵּ֔שְׁתְּ וַיָּ֖קׇם וַיֵּלַ֑ךְ וַיִּ֥בֶז עֵשָׂ֖ו אֶת ־הַבְּכֹרָֽה ׃ {פ}
Ιακωβ δὲ ἔδωκεν τῷ Ησαυ ἄρτον καὶ ἕψεμα φακοῦ καὶ ἔφαγεν καὶ ἔπιεν καὶ ἀναστὰς ᾤχετο καὶ ἐφαύλισεν Ησαυ τὰ πρωτοτόκια
Et sic , accepto pane et lentis edulio , comedit et bibit , et abiit , parvipendens quod primogenita vendidisset .
— Jacob gave Esau bread and lentil stew. He ate and drank, rose up, and went his way. So Esau despised his birthright.