| 27:1 | אַֽל־תִּ֭תְהַלֵּל בְּי֣וֹם מָחָ֑ר כִּ֤י לֹֽא־תֵ֝דַ֗ע מַה־יֵּ֥לֶד יֽוֹם׃ | μὴ καυχῶ τὰ εἰς αὔριον οὐ γὰρ γινώσκεις τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα | Ne glorieris in crastinum, ignorans quid superventura pariat dies. | 不要為明日自誇， 因為一日要生何事，你尚且不能知道。 |
|---|
| 27:2 | יְהַלֶּלְךָ֣ זָ֣ר וְלֹא־פִ֑יךָ נׇ֝כְרִ֗י וְאַל־שְׂפָתֶֽיךָ׃ | ἐγκωμιαζέτω σε ὁ πέλας καὶ μὴ τὸ σὸν στόμα ἀλλότριος καὶ μὴ τὰ σὰ χείλη | Laudet te alienus, et non os tuum ; extraneus, et non labia tua. | 要別人誇獎你，不可用口自誇； 等外人稱讚你，不可用嘴自稱。 |
|---|
| 27:3 | כֹּֽבֶד־אֶ֭בֶן וְנֵ֣טֶל הַח֑וֹל וְכַ֥עַס אֱ֝וִ֗יל כָּבֵ֥ד מִשְּׁנֵיהֶֽם׃ | βαρὺ λίθος καὶ δυσβάστακτον ἄμμος ὀργὴ δὲ ἄφρονος βαρυτέρα ἀμφοτέρων | Grave est saxum, et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior. | 石頭重，沙土沉， 愚妄人的惱怒比這兩樣更重。 |
|---|
| 27:4 | אַכְזְרִיּ֣וּת חֵ֭מָה וְשֶׁ֣טֶף אָ֑ף וּמִ֥י יַ֝עֲמֹ֗ד לִפְנֵ֥י קִנְאָֽה׃ | ἀνελεήμων θυμὸς καὶ ὀξεῖα ὀργή ἀλλ’ οὐδένα ὑφίσταται ζῆλος | Ira non habet misericordiam nec erumpens furor, et impetum concitati ferre quis poterit ? | 忿怒為殘忍，怒氣為狂瀾， 惟有嫉妒，誰能敵得住呢？ |
|---|
| 27:5 | ט֭וֹבָה תּוֹכַ֣חַת מְגֻלָּ֑ה מֵאַהֲבָ֥ה מְסֻתָּֽרֶת׃ | κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυμμένοι κρυπτομένης φιλίας | Melior est manifesta correptio quam amor absconditus. | 當面的責備強如背地的愛情。 |
|---|
| 27:6 | נֶ֭אֱמָנִים פִּצְעֵ֣י אוֹהֵ֑ב וְ֝נַעְתָּר֗וֹת נְשִׁיק֥וֹת שׂוֹנֵֽא׃ | ἀξιοπιστότερά ἐστιν τραύματα φίλου ἢ ἑκούσια φιλήματα ἐχθροῦ | Meliora sunt vulnera diligentis quam fraudulenta oscula odientis. | 朋友加的傷痕出於忠誠； 仇敵連連親嘴卻是多餘。 |
|---|
| 27:7 | נֶ֣פֶשׁ שְׂ֭בֵעָה תָּב֣וּס נֹ֑פֶת וְנֶ֥פֶשׁ רְ֝עֵבָ֗ה כׇּל־מַ֥ר מָתֽוֹק׃ | ψυχὴ ἐν πλησμονῇ οὖσα κηρίοις ἐμπαίζει ψυχῇ δὲ ἐνδεεῖ καὶ τὰ πικρὰ γλυκεῖα φαίνεται | Anima saturata calcabit favum, et anima esuriens etiam amarum pro dulci sumet. | 人吃飽了，厭惡蜂房的蜜； 人飢餓了，一切苦物都覺甘甜。 |
|---|
| 27:8 | כְּ֭צִפּוֹר נוֹדֶ֣דֶת מִן־קִנָּ֑הּ כֵּֽן־אִ֝֗ישׁ נוֹדֵ֥ד מִמְּקוֹמֽוֹ׃ | ὥσπερ ὅταν ὄρνεον καταπετασθῇ ἐκ τῆς ἰδίας νοσσιᾶς οὕτως ἄνθρωπος δουλοῦται ὅταν ἀποξενωθῇ ἐκ τῶν ἰδίων τόπων | Sicut avis transmigrans de nido suo, sic vir qui derelinquit locum suum. | 人離本處飄流， 好像雀鳥離窩遊飛。 |
|---|
| 27:9 | שֶׁ֣מֶן וּ֭קְטֹרֶת יְשַׂמַּֽח־לֵ֑ב וּמֶ֥תֶק רֵ֝עֵ֗הוּ מֵעֲצַת־נָֽפֶשׁ׃ | μύροις καὶ οἴνοις καὶ θυμιάμασιν τέρπεται καρδία καταρρήγνυται δὲ ὑπὸ συμπτωμάτων ψυχή | Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur. | 膏油與香料使人心喜悅； 朋友誠實的勸教也是如此甘美。 |
|---|
| 27:10 | רֵ֥עֲךָ֨ (ורעה) [וְרֵ֪עַ] אָבִ֡יךָ אַֽל־תַּעֲזֹ֗ב וּבֵ֥ית אָחִ֗יךָ אַל־תָּ֭בוֹא בְּי֣וֹם אֵידֶ֑ךָ ט֥וֹב שָׁכֵ֥ן קָ֝ר֗וֹב מֵאָ֥ח רָחֽוֹק׃ | φίλον σὸν ἢ φίλον πατρῷον μὴ ἐγκαταλίπῃς εἰς δὲ τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ σου μὴ εἰσέλθῃς ἀτυχῶν κρείσσων φίλος ἐγγὺς ἢ ἀδελφὸς μακρὰν οἰκῶν | Amicum tuum et amicum patris tui ne dimiseris, et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta quam frater procul. | 你的朋友和父親的朋友， 你都不可離棄。 你遭難的日子，不要上弟兄的家去； 相近的鄰舍強如遠方的弟兄。 |
|---|
| 27:11 | חֲכַ֣ם בְּ֭נִי וְשַׂמַּ֣ח לִבִּ֑י וְאָשִׁ֖יבָה חֹרְפִ֣י דָבָֽר׃ | σοφὸς γίνου υἱέ ἵνα εὐφραίνηταί μου ἡ καρδία καὶ ἀπόστρεψον ἀπὸ σοῦ ἐπονειδίστους λόγους | Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum, ut possis exprobranti respondere sermonem. | 我兒，你要作智慧人，好叫我的心歡喜， 使我可以回答那譏誚我的人。 |
|---|
| 27:12 | עָר֤וּם׀ רָאָ֣ה רָעָ֣ה נִסְתָּ֑ר פְּ֝תָאיִ֗ם עָבְר֥וּ נֶעֱנָֽשׁוּ׃ | πανοῦργος κακῶν ἐπερχομένων ἀπεκρύβη ἄφρονες δὲ ἐπελθόντες ζημίαν τείσουσιν | Astutus videns malum, absconditus est : parvuli transeuntes sustinuerunt dispendia. | 通達人見禍藏躲； 愚蒙人前往受害。 |
|---|
| 27:13 | קַח־בִּ֭גְדוֹ כִּי־עָ֣רַב זָ֑ר וּבְעַ֖ד נׇכְרִיָּ֣ה חַבְלֵֽהוּ׃ | ἀφελοῦ τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ παρῆλθεν γάρ ὑβριστὴς ὅστις τὰ ἀλλότρια λυμαίνεται | Tolle vestimentum ejus qui spopondit pro extraneo, et pro alienis aufer ei pignus. | 誰為生人作保，就拿誰的衣服； 誰為外女作保，誰就承當。 |
|---|
| 27:14 | מְבָ֘רֵ֤ךְ רֵעֵ֨הוּ׀ בְּק֣וֹל גָּ֭דוֹל בַּבֹּ֣קֶר הַשְׁכֵּ֑ים קְ֝לָלָ֗ה תֵּחָ֥שֶׁב לֽוֹ׃ | ὃς ἂν εὐλογῇ φίλον τὸ πρωὶ μεγάλῃ τῇ φωνῇ καταρωμένου οὐδὲν διαφέρειν δόξει | Qui benedicit proximo suo voce grandi, de nocte consurgens maledicenti similis erit. | 清晨起來，大聲給朋友祝福的， 就算是咒詛他。 |
|---|
| 27:15 | דֶּ֣לֶף ט֭וֹרֵד בְּי֣וֹם סַגְרִ֑יר וְאֵ֥שֶׁת (מדונים) [מִ֝דְיָנִ֗ים] נִשְׁתָּוָֽה׃ | σταγόνες ἐκβάλλουσιν ἄνθρωπον ἐν ἡμέρᾳ χειμερινῇ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ ὡσαύτως καὶ γυνὴ λοίδορος ἐκ τοῦ ἰδίου οἴκου | Tecta perstillantia in die frigoris et litigiosa mulier comparantur. | 大雨之日連連滴漏， 和爭吵的婦人一樣； |
|---|
| 27:16 | צֹפְנֶ֥יהָ צָפַן־ר֑וּחַ וְשֶׁ֖מֶן יְמִינ֣וֹ יִקְרָֽא׃ | βορέας σκληρὸς ἄνεμος ὀνόματι δὲ ἐπιδέξιος καλεῖται | Qui retinet eam quasi qui ventum teneat, et oleum dexterae suae vocabit. | 想攔阻她的，便是攔阻風， 也是右手抓油。 |
|---|
| 27:17 | בַּרְזֶ֣ל בְּבַרְזֶ֣ל יָ֑חַד וְ֝אִ֗ישׁ יַ֣חַד פְּנֵֽי־רֵעֵֽהוּ׃ | σίδηρος σίδηρον ὀξύνει ἀνὴρ δὲ παροξύνει πρόσωπον ἑταίρου | Ferrum ferro exacuitur, et homo exacuit faciem amici sui. | 鐵磨鐵，磨出刃來； 朋友相感 也是如此。 |
|---|
| 27:18 | נֹצֵ֣ר תְּ֭אֵנָה יֹאכַ֣ל פִּרְיָ֑הּ וְשֹׁמֵ֖ר אֲדֹנָ֣יו יְכֻבָּֽד׃ | ὃς φυτεύει συκῆν φάγεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς ὃς δὲ φυλάσσει τὸν ἑαυτοῦ κύριον τιμηθήσεται | Qui servat ficum comedet fructus ejus, et qui custos est domini sui glorificabitur. | 看守無花果樹的，必吃樹上的果子； 敬奉主人的，必得尊榮。 |
|---|
| 27:19 | כַּ֭מַּיִם הַפָּנִ֣ים לַפָּנִ֑ים כֵּ֤ן לֵֽב־הָ֝אָדָ֗ם לָאָדָֽם׃ | ὥσπερ οὐχ ὅμοια πρόσωπα προσώποις οὕτως οὐδὲ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων | Quomodo in aquis resplendent vultus prospicientium, sic corda hominum manifesta sunt prudentibus. | 水中照臉，彼此相符； 人與人，心也相對。 |
|---|
| 27:20 | שְׁא֣וֹל וַ֭אֲבַדֹּה לֹ֣א תִשְׂבַּ֑עְנָה וְעֵינֵ֥י הָ֝אָדָ֗ם לֹ֣א תִשְׂבַּֽעְנָה׃ | ᾅδης καὶ ἀπώλεια οὐκ ἐμπίμπλανται ὡσαύτως καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν ἀνθρώπων ἄπληστοι βδέλυγμα κυρίῳ στηρίζων ὀφθαλμόν καὶ οἱ ἀπαίδευτοι ἀκρατεῖς γλώσσῃ | Infernus et perditio numquam implentur : similiter et oculi hominum insatiabiles. | 陰間和滅亡永不滿足； 人的眼目也是如此。 |
|---|
| 27:21 | מַצְרֵ֣ף לַ֭כֶּסֶף וְכ֣וּר לַזָּהָ֑ב וְ֝אִ֗ישׁ לְפִ֣י מַהֲלָלֽוֹ׃ | δοκίμιον ἀργύρῳ καὶ χρυσῷ πύρωσις ἀνὴρ δὲ δοκιμάζεται διὰ στόματος ἐγκωμιαζόντων αὐτόν καρδία ἀνόμου ἐκζητεῖ κακά καρδία δὲ εὐθὴς ἐκζητεῖ γνῶσιν | Quomodo probatur in conflatorio argentum et in fornace aurum, sic probatur homo ore laudantis. Cor iniqui inquirit mala, cor autem rectum inquirit scientiam. | 鼎為煉銀，爐為煉金， 人的稱讚也試煉人。 |
|---|
| 27:22 | אִ֥ם־תִּכְתּֽוֹשׁ־אֶת־הָאֱוִ֨יל׀ בַּ֥מַּכְתֵּ֡שׁ בְּת֣וֹךְ הָ֭רִיפוֹת בַּעֱלִ֑י לֹא־תָס֥וּר מֵ֝עָלָ֗יו אִוַּלְתּֽוֹ׃ {פ} | ἐὰν μαστιγοῖς ἄφρονα ἐν μέσῳ συνεδρίου ἀτιμάζων οὐ μὴ περιέλῃς τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ | Si contuderis stultum in pila quasi ptisanas feriente desuper pilo, non auferetur ab eo stultitia ejus. | 你雖用杵將愚妄人與打碎的麥子一同搗在臼中， 他的愚妄還是離不了他。 |
|---|
| 27:23 | יָדֹ֣עַ תֵּ֭דַע פְּנֵ֣י צֹאנֶ֑ךָ שִׁ֥ית לִ֝בְּךָ֗ לַעֲדָרִֽים׃ | γνωστῶς ἐπιγνώσῃ ψυχὰς ποιμνίου σου καὶ ἐπιστήσεις καρδίαν σου σαῖς ἀγέλαις | Diligenter agnosce vultum pecoris tui, tuosque greges considera : | 你要詳細知道你羊群的景況， 留心料理你的牛群； |
|---|
| 27:24 | כִּ֤י לֹ֣א לְעוֹלָ֣ם חֹ֑סֶן וְאִם־נֵ֝֗זֶר לְד֣וֹר (דור) [וָדֽוֹר]׃ | ὅτι οὐ τὸν αἰῶνα ἀνδρὶ κράτος καὶ ἰσχύς οὐδὲ παραδίδωσιν ἐκ γενεᾶς εἰς γενεάν | non enim habebis jugiter potestatem, sed corona tribuetur in generationem et generationem. | 因為資財不能永有， 冠冕豈能存到萬代？ |
|---|
| 27:25 | גָּלָ֣ה חָ֭צִיר וְנִרְאָה־דֶ֑שֶׁא וְ֝נֶאֶסְפ֗וּ עִשְּׂב֥וֹת הָרִֽים׃ | ἐπιμελοῦ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ χλωρῶν καὶ κερεῖς πόαν καὶ σύναγε χόρτον ὀρεινόν | Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta sunt foena de montibus. | 乾草割去，嫩草發現， 山上的菜蔬也被收斂。 |
|---|
| 27:26 | כְּבָשִׂ֥ים לִלְבוּשֶׁ֑ךָ וּמְחִ֥יר שָׂ֝דֶ֗ה עַתּוּדִֽים׃ | ἵνα ἔχῃς πρόβατα εἰς ἱματισμόν τίμα πεδίον ἵνα ὦσίν σοι ἄρνες | Agni ad vestimentum tuum, et haedi ad agri pretium. | 羊羔之毛是為你作衣服； 山羊是為作田地的價值， |
|---|
| 27:27 | וְדֵ֤י׀ חֲלֵ֬ב עִזִּ֗ים לְֽ֭לַחְמְךָ לְלֶ֣חֶם בֵּיתֶ֑ךָ וְ֝חַיִּ֗ים לְנַעֲרוֹתֶֽיךָ׃ | υἱέ παρ’ ἐμοῦ ἔχεις ῥήσεις ἰσχυρὰς εἰς τὴν ζωήν σου καὶ εἰς τὴν ζωὴν σῶν θεραπόντων | Sufficiat tibi lac caprarum in cibos tuos, et in necessaria domus tuae, et ad victum ancillis tuis. | 並有母山羊奶夠你吃， 也夠你的家眷吃， 且夠養你的婢女。 |
|---|