| 33:1 | τῷ φοβουμένῳ κύριον οὐκ ἀπαντήσει κακόν ἀλλ’ ἐν πειρασμῷ καὶ πάλιν ἐξελεῖται | Timenti Dominum non occurrent mala : sed in tentatione Deus illum conservabit, et liberabit a malis. Sapiens non odit mandata et justitias, | ተሣሀለነ፡ እግዚኦ፡ አምላከ፡ ኵሉ፡ ኀይል፡ ወተመየጠነ። | 敬畏主的人，必不遭遇災禍；他雖遇試煉，主也必一再搭救他。 |
|---|
| 33:2 | ἀνὴρ σοφὸς οὐ μισήσει νόμον ὁ δὲ ὑποκρινόμενος ἐν αὐτῷ ὡς ἐν καταιγίδι πλοῖον | et non illidetur quasi in procella navis. | ፈኑ፡ ፍርሀተከ፡ ላዕለ፡ ኵሉ፡ አሕዛብ። | 智慧人不恨惡律法；在律法上虛偽的人，卻像暴風中的船。 |
|---|
| 33:3 | ἄνθρωπος συνετὸς ἐμπιστεύσει νόμῳ καὶ ὁ νόμος αὐτῷ πιστὸς ὡς ἐρώτημα δήλων | Homo sensatus credit legi Dei, et lex illi fidelis. | ወአንሥእ፡ እዴከ፡ ላዕለ፡ ሕዝብ፡ ነኪር፡ ወይርአዩ፡ ኀይለከ። | 明達的人必信靠律法；律法對他是可靠的，如同求問神諭得着明白的指示。 |
|---|
| 33:4 | ἑτοίμασον λόγον καὶ οὕτως ἀκουσθήσῃ σύνδησον παιδείαν καὶ ἀποκρίθητι | Qui interrogationem manifestat parabit verbum, et sic deprecatus exaudietur : et conservabit disciplinam, et tunc respondebit. | በከመ፡ እንዘ፡ ይሬእዩ፡ እሙንቱ፡ ተቀደስከ፡ በኀቤነ፡ ከማሁ፡ እንዘ፡ ንሕነሂ፡ ንሬኢ፡ ተሰባሕ፡ በኀቤሆሙ። | 先預備好你的話，然後才能被人聽見；先整理好所學的，然後才作回答。 |
|---|
| 33:5 | τροχὸς ἁμάξης σπλάγχνα μωροῦ καὶ ὡς ἄξων στρεφόμενος ὁ διαλογισμὸς αὐτοῦ | Præcordia fatui quasi rota carri, et quasi axis versatilis cogitatus illius. | ወያአምሩከ፡ እሙንቱኒ፡ በከመ፡ አእመርናከ፡ ንሕነ፡ እስመ፡ አልቦ፡ አምላክ፡ ዘእንበሌከ፡ እግዚኦ። | 愚昧人的心如車輪，他的思想如轉動的車軸。 |
|---|
| 33:6 | ἵππος εἰς ὀχείαν ὡς φίλος μωκός ὑποκάτω παντὸς ἐπικαθημένου χρεμετίζει | Equus emissarius, sic et amicus subsannator : sub omni supra sedente hinnit. | አርኢ፡ ተኣምሪከ፡ ወክሥት፡ ስብሐቲከ። | 嘲弄人的朋友，如同發情的駿馬，凡騎上牠的，牠都向他嘶鳴。 |
|---|
| 33:7 | διὰ τί ἡμέρα ἡμέρας ὑπερέχει καὶ πᾶν φῶς ἡμέρας ἐνιαυτοῦ ἀφ’ ἡλίου | Quare dies diem superat, et iterum lux lucem, et annus annum a sole ? | በኀይለ፡ እዴከ፡ ወበክብረ፡ የማንከ። | 既然一年每日的光都是出於太陽，為何一日勝過一日呢？ |
|---|
| 33:8 | ἐν γνώσει κυρίου διεχωρίσθησαν καὶ ἠλλοίωσεν καιροὺς καὶ ἑορτάς | A Domini scientia separati sunt, facto sole, et præceptum custodiente. | አምጽእ፡ መንሱተ፡ ወፈኑ፡ መቅሠፍተ። | 它們是憑著主的知識被分別出來的；祂使節期和節日各有不同。 |
|---|
| 33:9 | ἀπ’ αὐτῶν ἀνύψωσεν καὶ ἡγίασεν καὶ ἐξ αὐτῶν ἔθηκεν εἰς ἀριθμὸν ἡμερῶν | Et immutavit tempora, et dies festos ipsorum, et in illis dies festos celebraverunt ad horam. | ወሠርዎ፡ ለዐማፂ፡ ወቀጥቅጦ፡ ለፀራዊ። | 其中有些日子，祂高舉並使之成聖；有些日子，祂卻定為平常的日子。 |
|---|
| 33:10 | καὶ ἄνθρωποι πάντες ἀπὸ ἐδάφους καὶ ἐκ γῆς ἐκτίσθη Αδαμ | Ex ipsis exaltavit et magnificavit Deus, et ex ipsis posuit in numerum dierum : et omnes homines de solo et ex terra unde creatus est Adam. | ተዘከር፡ መሐላሆሙ፡ ወአፍጥና፡ ለዕለቶሙ፤….። | 眾人都是出於塵土；亞當也是由地造成的。 |
|---|
| 33:11 | ἐν πλήθει ἐπιστήμης κύριος διεχώρισεν αὐτοὺς καὶ ἠλλοίωσεν τὰς ὁδοὺς αὐτῶν | In multitudine disciplinæ Dominus separavit eos, et immutavit vias eorum. | ወቅሥፎሙ፡ በመዐት፡ ወበእሳት፡ ወአጥፍኦሙ፡ ለእለ፡ አምሠጡ፡ እምውስቴቶሙ፡ ወእለ፡ አሕሠሙ፡ ላዕለ፡ ሕዝብከ፡ ይርከቦሙ፡ ሞቶሙ። | 主以祂豐富的知識分別了人，又使他們的道路各有不同。 |
|---|
| 33:12 | ἐξ αὐτῶν εὐλόγησεν καὶ ἀνύψωσεν καὶ ἐξ αὐτῶν ἡγίασεν καὶ πρὸς αὐτὸν ἤγγισεν ἀπ’ αὐτῶν κατηράσατο καὶ ἐταπείνωσεν καὶ ἀνέστρεψεν αὐτοὺς ἀπὸ στάσεως αὐτῶν | Ex ipsis benedixit et exaltavit, et ex ipsis sanctificavit, et ad se applicavit, et ex ipsis maledixit, et humiliavit, et convertit illos a separatione ipsorum. | ወስብሮሙ፡ አርእስቲሆሙ፡ ለመላእክተ፡ ፀር፡ እለ፡ ይብሉ፡ አልቦ፡ ባዕደ፡ ዘእንበሌነ። | 其中有些人祂賜福並高舉，有些人祂使之成聖，並使他親近自己；有些人祂咒詛並貶抑，又從他們的地位上把他們傾覆。 |
|---|
| 33:13 | ὡς πηλὸς κεραμέως ἐν χειρὶ αὐτοῦ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ κατὰ τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ οὕτως ἄνθρωποι ἐν χειρὶ τοῦ ποιήσαντος αὐτοὺς ἀποδοῦναι αὐτοῖς κατὰ τὴν κρίσιν αὐτοῦ | Quasi lutum figuli in manu ipsius, plasmare illud et disponere. | ወአስተጋብኦሙ፡ ለኵሎሙ፡ ዘርአ፡ ያዕቆብ። | 窯匠手中的泥怎樣，照他的心意可塑成各樣器皿；照樣，人在那造他者的手中，要照祂的判斷得着報應。 |
|---|
| 33:14 | ἀπέναντι τοῦ κακοῦ τὸ ἀγαθόν καὶ ἀπέναντι τοῦ θανάτου ἡ ζωή οὕτως ἀπέναντι εὐσεβοῦς ἁμαρτωλός | Omnes viæ ejus secundum dispositionem ejus : sic homo in manu illius qui se fecit, et reddet illi secundum judicium suum. | — | 善與惡相對，生與死相對；照樣，罪人與敬虔人也彼此相對。 |
|---|
| 33:15 | καὶ οὕτως ἔμβλεψον εἰς πάντα τὰ ἔργα τοῦ ὑψίστου δύο δύο ἓν κατέναντι τοῦ ἑνός | Contra malum bonum est, et contra mortem vita : sic et contra virum justum peccator, et sic intuere in omnia opera Altissimi, duo et duo, et unum contra unum. | — | 你要這樣觀看至高者一切的作為：都是成雙成對，一個與另一個相對而立。 |
|---|
| 33:16 | κἀγὼ ἔσχατος ἠγρύπνησα ὡς καλαμώμενος ὀπίσω τρυγητῶν | Et ego novissimus evigilavi, et quasi qui colligit acinos post vindemiatores. | — | 我是末後才警醒起來的，像在收葡萄的人之後拾取剩餘的人。 |
|---|
| 33:17 | ἐν εὐλογίᾳ κυρίου ἔφθασα καὶ ὡς τρυγῶν ἐπλήρωσα ληνόν | In benedictione Dei et ipse speravi, et quasi qui vindemiat replevi torcular. | — | 靠著主的賜福，我趕上了他們，又像收葡萄的人一般裝滿了我的酒醡。 |
|---|
| 33:18 | κατανοήσατε ὅτι οὐκ ἐμοὶ μόνῳ ἐκοπίασα ἀλλὰ πᾶσιν τοῖς ζητοῦσιν παιδείαν | Respicite quoniam non mihi soli laboravi, sed omnibus exquirentibus disciplinam. | — | 你們要思想：我勞苦並非單為自己，乃是為一切尋求教訓的人。 |
|---|
| 33:19 | ἀκούσατέ μου μεγιστᾶνες λαοῦ καὶ οἱ ἡγούμενοι ἐκκλησίας ἐνωτίσασθε | Audite me, magnates et omnes populi : et rectores ecclesiæ, auribus percipite. | — | 百姓中的尊貴人哪，你們要聽我；會眾的領袖哪，你們要側耳而聽。 |
|---|
| 33:20 | υἱῷ καὶ γυναικί ἀδελφῷ καὶ φίλῳ μὴ δῷς ἐξουσίαν ἐπὶ σὲ ἐν ζωῇ σου καὶ μὴ δῷς ἑτέρῳ τὰ χρήματά σου ἵνα μὴ μεταμεληθεὶς δέῃ περὶ αὐτῶν | Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua : et non dederis alii possessionem tuam, ne forte pœniteat te, et depreceris pro illis. | — | 無論對兒子或妻子、弟兄或朋友，你活著的時候都不可把管轄你的權柄交給他；也不要把你的財物給別人，免得你後悔，又要為這些再三懇求。 |
|---|
| 33:21 | ἕως ἔτι ζῇς καὶ πνοὴ ἐν σοί μὴ ἀλλάξῃς σεαυτὸν ἐν πάσῃ σαρκί | Dum adhuc superes et aspiras, non immutabit te omnis caro. | — | 當你還活著、還有氣息在你裡面的時候，不要把自己交託給任何人。 |
|---|
| 33:22 | κρεῖσσον γάρ ἐστιν τὰ τέκνα δεηθῆναί σου ἢ σὲ ἐμβλέπειν εἰς χεῖρας υἱῶν σου | Melius est enim ut filii tui te rogent, quam te respicere in manus filiorum tuorum. | — | 因為兒女求你，比你仰望兒子們的手好得多。 |
|---|
| 33:23 | ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου γίνου ὑπεράγων μὴ δῷς μῶμον ἐν τῇ δόξῃ σου | In omnibus operibus tuis præcellens esto. | — | 在你一切的事上，都要保持上風；不要使你的尊榮受玷污。 |
|---|
| 33:24 | ἐν ἡμέρᾳ συντελείας ἡμερῶν ζωῆς σου καὶ ἐν καιρῷ τελευτῆς διάδος κληρονομίαν | Ne dederis maculam in gloria tua. In die consummationis dierum vitæ tuæ, et in tempore exitus tui, distribue hæreditatem tuam. | — | 到你年日將盡、臨死的時候，才分配你的產業。 |
|---|
| 33:25 | χορτάσματα καὶ ῥάβδος καὶ φορτία ὄνῳ ἄρτος καὶ παιδεία καὶ ἔργον οἰκέτῃ | Cibaria, et virga, et onus asino : panis, et disciplina, et opus servo. | — | 草料、棍棒和重擔是給驢的；糧食、管教和工作是給僕人的。 |
|---|
| 33:26 | ἔργασαι ἐν παιδί καὶ εὑρήσεις ἀνάπαυσιν ἄνες χεῖρας αὐτῷ καὶ ζητήσει ἐλευθερίαν | Operatur in disciplina, et quærit requiescere : laxa manus illi, et quærit libertatem. | — | 使僕人作工，你就得享安息；任他的手清閒，他就要尋求自由。 |
|---|
| 33:27 | ζυγὸς καὶ ἱμὰς τράχηλον κάμψουσιν καὶ οἰκέτῃ κακούργῳ στρέβλαι καὶ βάσανοι | Jugum et lorum curvant collum durum, et servum inclinant operationes assiduæ. | — | 軛和皮帶能使頸項屈服；對待惡僕也有刑架與酷刑。 |
|---|
| 33:28 | ἔμβαλε αὐτὸν εἰς ἐργασίαν ἵνα μὴ ἀργῇ πολλὴν γὰρ κακίαν ἐδίδαξεν ἡ ἀργία | Servo malevolo tortura et compedes : mitte illum in operationem, ne vacet : | — | 差他去作工，免得他閒著；因為閒懶教導人許多惡事。 |
|---|
| 33:29 | εἰς ἔργα κατάστησον καθὼς πρέπει αὐτῷ κἂν μὴ πειθαρχῇ βάρυνον τὰς πέδας αὐτοῦ | multam enim malitiam docuit otiositas. | — | 照著合宜的派他作工；他若不順從，就加重他的腳鐐。 |
|---|
| 33:30 | καὶ μὴ περισσεύσῃς ἐπὶ πάσῃ σαρκὶ καὶ ἄνευ κρίσεως μὴ ποιήσῃς μηδέν | In opera constitue eum : sic enim condecet illum. Quod si non obaudierit, curva illum compedibus, et non amplifices super omnem carnem : verum sine judicio nihil facias grave. | — | 但對任何人都不可過分嚴苛；沒有判斷，甚麼也不要妄行。 |
|---|
| 33:31 | εἰ ἔστιν σοι οἰκέτης ἔστω ὡς σύ ὅτι ἐν αἵματι ἐκτήσω αὐτόν | Si est tibi servus fidelis, sit tibi quasi anima tua : quasi fratrem sic eum tracta, quoniam in sanguine animæ comparasti illum. | — | 你若有僕人，就當待他如同自己，因為你是用血價買來他的。 |
|---|
| 33:32 | εἰ ἔστιν σοι οἰκέτης ἄγε αὐτὸν ὡς ἀδελφόν ὅτι ὡς ἡ ψυχή σου ἐπιδεήσεις αὐτῷ | Si læseris eum injuste, in fugam convertetur : | — | 你若有僕人，就當待他如弟兄，因為你需要他，正如需要你自己的性命。 |
|---|
| 33:33 | ἐὰν κακώσῃς αὐτὸν καὶ ἀπάρας ἀποδρᾷ ἐν ποίᾳ ὁδῷ ζητήσεις αὐτόν | et si extollens discesserit, quem quæras et in qua via quæras illum nescis. | — | 你若苦待他，他若起身逃跑了，你要往哪條路去尋找他呢？ |
|---|