11:1 ⧉ ⤴︎ וַ֭יַּעַן צֹפַ֥ר הַֽנַּעֲמָתִ֗י וַיֹּאמַֽר ׃
ὑπολαβὼν δὲ Σωφαρ ὁ Μιναῖος λέγει
Respondens autem Sophar Naamathites , dixit :
ወእደ ፡ ተናገረ ፡ ሳፍር ፡ አሞናዊ ፡ ተሰጥወ ፡ ወይቤ ።
Then Zophar, the Naamathite, answered,
11:2 ⧉ ⤴︎ הֲרֹ֣ב דְּ֭בָרִים לֹ֣א יֵעָנֶ֑ה וְאִם ־אִ֖ישׁ שְׂפָתַ֣יִם יִצְדָּֽק ׃
ὁ τὰ πολλὰ λέγων καὶ ἀντακούσεται ἢ καὶ ὁ εὔλαλος οἴεται εἶναι δίκαιος εὐλογημένος γεννητὸς γυναικὸς ὀλιγόβιος
Numquid qui multa loquitur , non et audiet ? aut vir verbosus justificabitur ?
በከመ ፡ ብዙኅ ፡ ትነብበ ፡ ከማሁ ፡ ትሰምፅ ፡ በብዝኅ ፡ ነቢብ ፡ ከኑ ፡ ዘትጻጽቅ ፡ ይመስለከ ።
“Shouldn’t the multitude of words be answered? Should a man full of talk be justified?
11:3 ⧉ ⤴︎ בַּ֭דֶּיךָ מְתִ֣ים יַחֲרִ֑ישׁוּ וַ֝תִּלְעַ֗ג וְאֵ֣ין מַכְלִֽם ׃
μὴ πολὺς ἐν ῥήμασιν γίνου οὐ γάρ ἐστιν ὁ ἀντικρινόμενός σοι
Tibi soli tacebunt homines ? et cum ceteros irriseris , a nullo confutaberis ?
ቡሩክ ፡ ዘይትወለድ ፡ እም ፡ አንስት ፡ ዘኅዳጥ ፡ መዋዕሊሁ ፡ ኢታብዝኅ ፡ ነቢባ ።
Should your boastings make men hold their peace? When you mock, will no man make you ashamed?
11:4 ⧉ ⤴︎ וַ֭תֹּאמֶר זַ֣ךְ לִקְחִ֑י וּ֝בַ֗ר הָיִ֥יתִי בְעֵינֶֽיךָ ׃
μὴ γὰρ λέγε ὅτι καθαρός εἰμι τοῖς ἔργοις καὶ ἄμεμπτος ἐναντίον αὐτοῦ
Dixisti enim : Purus est sermo meus , et mundus sum in conspectu tuo .
ወኢትትበል ፡ ንጹሕ ፡ ኦነ ፡ በምግባርየ ፡ ወጻድቅ ፡ ኦነ ፡ በቅድሜሁ ።
For you say, ‘My doctrine is pure. I am clean in your eyes.’
11:5 ⧉ ⤴︎ וְֽאוּלָ֗ם מִֽי ־יִתֵּ֣ן אֱל֣וֹהַּ דַּבֵּ֑ר וְיִפְתַּ֖ח שְׂפָתָ֣יו עִמָּֽךְ ׃
ἀλλὰ πῶς ἂν ὁ κύριος λαλήσαι πρὸς σέ καὶ ἀνοίξει χείλη αὐτοῦ μετὰ σοῦ
Atque utinam Deus loqueretur tecum , et aperiret labia sua tibi ,
ወአወፎኑመ ፡ ይትናግረክ ፡ እግዚአብሔር ፡ ወይከሥት ፡ ከናፋሪሁ ፡ ምስሌክ ፡ ወይነግረክ ፡ ኃይላ ፡ ለጥበብ ፡ እስመ ፡ ዕዑብ ፡ ውእቱ ፡ ዘላዕለክ ፡፡ 7፡ ሶበሁ ፡ ተአምር ፡ ከመ ፡ ረከበከ ፡ አጥደልወከ ፡ እምኅበ ፡ እግዚአብሔር ፡ በኃጢአትከ ፡ ወአሦሮሂ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ትረክብኑ ፡ ሀሎክኑ ፡ ቀዲሙ ፡ ቀዳሙ ፡ አመ ፡ ይፈጥር ፡ ኵሎ ፡ ዓለም ፡ ወልዑለ ፡ ሰማየ ።
But oh that God would speak, and open his lips against you,
11:6 ⧉ ⤴︎ וְיַגֶּד ־לְךָ֨ ׀ תַּ֥עֲלֻמ֣וֹת חׇכְמָה֮ כִּֽי ־כִפְלַ֢יִם לְֽת֫וּשִׁיָּ֥ה וְדַ֡ע כִּֽי ־יַשֶּׁ֥ה לְךָ֥ אֱ֝ל֗וֹהַּ מֵעֲוֺנֶֽךָ ׃
εἶτα ἀναγγελεῖ σοι δύναμιν σοφίας ὅτι διπλοῦς ἔσται τῶν κατὰ σέ καὶ τότε γνώσῃ ὅτι ἄξιά σοι ἀπέβη ἀπὸ κυρίου ὧν ἡμάρτηκας
ut ostenderet tibi secreta sapientiae , et quod multiplex esset lex ejus : et intelligeres quod multo minora exigaris ab eo quam meretur iniquitas tua !
— that he would show you the secrets of wisdom! For true wisdom has two sides. Know therefore that God exacts of you less than your iniquity deserves.
11:7 ⧉ ⤴︎ הַחֵ֣קֶר אֱל֣וֹהַּ תִּמְצָ֑א אִ֤ם עַד ־תַּכְלִ֖ית שַׁדַּ֣י תִּמְצָֽא ׃
ἦ ἴχνος κυρίου εὑρήσεις ἢ εἰς τὰ ἔσχατα ἀφίκου ἃ ἐποίησεν ὁ παντοκράτωρ
Forsitan vestigia Dei comprehendes , et usque ad perfectum Omnipotentem reperies ?
— “Can you fathom the mystery of God? Or can you probe the limits of the Almighty?
11:8 ⧉ ⤴︎ גׇּבְהֵ֣י שָׁ֭מַיִם מַה ־תִּפְעָ֑ל עֲמֻקָּ֥ה מִ֝שְּׁא֗וֹל מַה ־תֵּדָֽע ׃
ὑψηλὸς ὁ οὐρανός καὶ τί ποιήσεις βαθύτερα δὲ τῶν ἐν ᾅδου τί οἶδας
Excelsior caelo est , et quid facies ? profundior inferno , et unde cognosces ?
ምንተ ፡ ትሬሲ ፡ ወምንተ ፡ ተአምር ፡ ፅመቃ ፡ ለቀላይ ።
They are high as heaven. What can you do? They are deeper than Sheol. What can you know?
11:9 ⧉ ⤴︎ אֲרֻכָּ֣ה מֵאֶ֣רֶץ מִדָּ֑הּ וּ֝רְחָבָ֗ה מִנִּי ־יָֽם ׃
ἢ μακρότερα μέτρου γῆς ἢ εὔρους θαλάσσης
Longior terra mensura ejus , et latior mari .
ወኑኃ ፡ ለሰማይ ፡ ወስፍሖ ፡ ለምድር ፡ አው ፡ ራኅበ ፡ ለባሕር ።
Its measure is longer than the earth, and broader than the sea.
11:10 ⧉ ⤴︎ אִם ־יַחֲלֹ֥ף וְיַסְגִּ֑יר וְ֝יַקְהִ֗יל וּמִ֣י יְשִׁיבֶֽנּוּ ׃
ἐὰν δὲ καταστρέψῃ τὰ πάντα τίς ἐρεῖ αὐτῷ τί ἐποίησας
Si subverterit omnia , vel in unum coarctaverit , quis contradicet ei ?
ወእመ ፡ ገፍትኦ ፡ ለኵሉ ፡ መኑ ፡ ይብሎ ፡ ምንተ ፡ ገበርከ ፡፡ 11፡ ወለሊሁ ፡ የአምር ፡ ግብረ ፡ ኃጥእን ፡ ወአለመ ፡ ርእየ ፡ ዓመሃ ፡ ኢያረምም ፡ ወብእሊ ፡ ወብእሲ ፡ ለባዊ ፡ ይሌብዎ ።
If he passes by, or confines, or convenes a court, then who can oppose him?
11:11 ⧉ ⤴︎ כִּי ־ה֭וּא יָדַ֣ע מְתֵי ־שָׁ֑וְא וַיַּרְא ־אָ֝֗וֶן וְלֹ֣א יִתְבּוֹנָֽן ׃
αὐτὸς γὰρ οἶδεν ἔργα ἀνόμων ἰδὼν δὲ ἄτοπα οὐ παρόψεται
Ipse enim novit hominum vanitatem ; et videns iniquitatem , nonne considerat ?
— For he knows false men. He sees iniquity also, even though he doesn’t consider it.
11:12 ⧉ ⤴︎ וְאִ֣ישׁ נָ֭בוּב יִלָּבֵ֑ב וְעַ֥יִר פֶּ֝֗רֶא אָדָ֥ם יִוָּלֵֽד ׃
ἄνθρωπος δὲ ἄλλως νήχεται λόγοις βροτὸς δὲ γεννητὸς γυναικὸς ἴσα ὄνῳ ἐρημίτῃ
Vir vanus in superbiam erigitur , et tamquam pullum onagri se liberum natum putat .
ለብእሰ ፡ ኃሣሤ ፡ ንቢብ ፡ ውእቱ ፡ ወመዋቲ ፡ ዘይትወለድ ፡ እምአንስት ፡ ከመ ፡ አድግ ፡ ይመስለኒ ፡፡ 13፡ እንተሰ ፡ ትብል ፡ ንጽሕ ፡ ልብየ ፡ ወታዓቢ ፡ እዴክ ፡ ኅቤ ።
An empty-headed man becomes wise when a man is born as a wild donkey’s colt.
11:13 ⧉ ⤴︎ אִם ־אַ֭תָּה הֲכִינ֣וֹתָ לִבֶּ֑ךָ וּפָרַשְׂתָּ֖ אֵלָ֣יו כַּפֶּֽיךָ ׃
εἰ γὰρ σὺ καθαρὰν ἔθου τὴν καρδίαν σου ὑπτιάζεις δὲ χεῖρας πρὸς αὐτόν
Tu autem firmasti cor tuum , et expandisti ad eum manus tuas .
— “If you set your heart aright, stretch out your hands toward him.
11:14 ⧉ ⤴︎ אִם ־אָ֣וֶן בְּ֭יָדְךָ הַרְחִיקֵ֑הוּ וְאַל ־תַּשְׁכֵּ֖ן בְּאֹהָלֶ֣יךָ עַוְלָֽה ׃
εἰ ἄνομόν τί ἐστιν ἐν χερσίν σου πόρρω ποίησον αὐτὸ ἀπὸ σοῦ ἀδικία δὲ ἐν διαίτῃ σου μὴ αὐλισθήτω
Si iniquitatem quae est in manu tua abstuleris a te , et non manserit in tabernaculo tuo injustitia ,
ሶበሰ ፡ ዓመሃ ፡ ኢሀሎ ፡ ውስተ ፡ እዴከ ፡ ወእመ ፡ ኢያንበርከ ፡ ጽልሑት ፡ ውስተ ፡ ልብከ ፡ አሜሃ ፡ ይበርሀ ፡ ገጽከ ፡ ከመ ፡ ዘተሐዕበ ፡ በማይ ፡ ንጽሕ ።
If iniquity is in your hand, put it far away. Don’t let unrighteousness dwell in your tents.
11:15 ⧉ ⤴︎ כִּי ־אָ֤ז ׀ תִּשָּׂ֣א פָנֶ֣יךָ מִמּ֑וּם וְהָיִ֥יתָ מֻ֝צָ֗ק וְלֹ֣א תִירָֽא ׃
οὕτως γὰρ ἀναλάμψει σου τὸ πρόσωπον ὥσπερ ὕδωρ καθαρόν ἐκδύσῃ δὲ ῥύπον καὶ οὐ μὴ φοβηθῇς
tunc levare poteris faciem tuam absque macula ; et eris stabilis , et non timebis .
ወትከውን ፡ ስቁየ ፡ አመይ ፡ ወአእትት ፡ ርስሐት ፡ ወኢትፍ ፡ ራኅ ፡ እንከ ።
Surely then you will lift up your face without spot. Yes, you will be steadfast, and will not fear,
11:16 ⧉ ⤴︎ כִּֽי ־אַ֭תָּה עָמָ֣ל תִּשְׁכָּ֑ח כְּמַ֖יִם עָבְר֣וּ תִזְכֹּֽר ׃
καὶ τὸν κόπον ἐπιλήσῃ ὥσπερ κῦμα παρελθὸν καὶ οὐ πτοηθήσῃ
Miseriae quoque oblivisceris , et quasi aquarum quae praeterierunt recordaberis .
ወትተስዓ ፡ ለሕማምከ ፡ ከመ ፡ ሞገድ ፡ እንተ ፡ ኃለፈት ፡ ወኢትደምዕ ፡ እንከ ፡ ወጸሎትከሂ ፡ ከመ ፡ ኮከብ ፡ ጽባሕ ፡ ወትሠርቅ ፡ ሕይወትከ ፡ ከመ ፡ ብርሃነ ፡ መዓልት ፡፡ 17፡ ወትትአመን ፡ ከመ ፡ ትረክብ ፡ ተስዳከ ፡ ወትነብር ፡ ሰዳኅነዘእንበለ ፡ ኃዘን ፡ ወትካዝ ።
for you will forget your misery. You will remember it like waters that have passed away.
11:17 ⧉ ⤴︎ וּֽ֭מִצׇּהֳרַיִם יָק֣וּם חָ֑לֶד תָּ֝עֻ֗פָה כַּבֹּ֥קֶר תִּהְיֶֽה ׃
ἡ δὲ εὐχή σου ὥσπερ ἑωσφόρος ἐκ δὲ μεσημβρίας ἀνατελεῖ σοι ζωή
Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperam ; et cum te consumptum putaveris , orieris ut lucifer .
— Life will be clearer than the noonday. Though there is darkness, it will be as the morning.
11:18 ⧉ ⤴︎ וּֽ֭בָטַחְתָּ כִּֽי ־יֵ֣שׁ תִּקְוָ֑ה וְ֝חָפַרְתָּ֗ לָבֶ֥טַח תִּשְׁכָּֽב ׃
πεποιθώς τε ἔσῃ ὅτι ἔστιν σοι ἐλπίς ἐκ δὲ μερίμνης καὶ φροντίδος ἀναφανεῖταί σοι εἰρήνη
Et habebis fiduciam , proposita tibi spe : et defossus securus dormies .
ወተዓርፍ ፡ እንከ ፡ ወአልቦ ፡ ዘይጸብዓከ ፡ ወይመጽኡ ፡ ብዙኃን ፡ ወይገንዩ ፡ ለከ ።
You will be secure, because there is hope. Yes, you will search, and will take your rest in safety.
11:19 ⧉ ⤴︎ וְֽ֭רָבַצְתָּ וְאֵ֣ין מַחֲרִ֑יד וְחִלּ֖וּ פָנֶ֣יךָ רַבִּֽים ׃
ἡσυχάσεις γάρ καὶ οὐκ ἔσται ὁ πολεμῶν σε μεταβαλόμενοι δὲ πολλοί σου δεηθήσονται
Requiesces , et non erit qui te exterreat ; et deprecabuntur faciem tuam plurimi .
ወተኃልቅ ፡ መድኃኒቶሙ ፡ ለኃጥአን ፡ ወያሃጕሉ ፡ ተስፋ ፡ ሆሙ ፡ ወይትለሰጥ ፡ አዕይንተ ፡ ረሲዓን ።
Also you will lie down, and no one will make you afraid. Yes, many will court your favor.
11:20 ⧉ ⤴︎ וְעֵינֵ֥י רְשָׁעִ֗ים תִּ֫כְלֶ֥ינָה וּ֭מָנוֹס אָבַ֣ד מִנְהֶ֑ם וְ֝תִקְוָתָ֗ם מַֽפַּֽח ־נָֽפֶשׁ ׃ {פ}
σωτηρία δὲ αὐτοὺς ἀπολείψει ἡ γὰρ ἐλπὶς αὐτῶν ἀπώλεια ὀφθαλμοὶ δὲ ἀσεβῶν τακήσονται
Oculi autem impiorum deficient , et effugium peribit ab eis : et spes illorum abominatio animae .
— But the eyes of the wicked will fail. They will have no way to flee. Their hope will be the giving up of the spirit.”