3:1 ⧉ ⤴︎ נְבוּכַדְנֶצַּ֣ר מַלְכָּ֗א עֲבַד֙ צְלֵ֣ם דִּֽי ־דְהַ֔ב רוּמֵהּ֙ אַמִּ֣ין שִׁתִּ֔ין פְּתָיֵ֖הּ אַמִּ֣ין שִׁ֑ת אֲקִימֵהּ֙ בְּבִקְעַ֣ת דּוּרָ֔א בִּמְדִינַ֖ת בָּבֶֽל ׃
ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς διοικῶν πόλεις καὶ χώρας καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ Ινδικῆς ἕως Αἰθιοπίας ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν τὸ ὕψος αὐτῆς πηχῶν ἑξήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτῆς πηχῶν ἕξ καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ τοῦ περιβόλου χώρας Βαβυλωνίας ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν ὕψος αὐτῆς πήχεων ἑξήκοντα εὖρος αὐτῆς πήχεων ἕξ καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ Δεϊρα ἐν χώρᾳ Βαβυλῶνος
Nabuchodonosor rex fecit statuam auream , altitudine cubitorum sexaginta , latitudine cubitorum sex , et statuit eam in campo Dura , provinciae Babylonis .
ወአመ ፡ ዐሠርቱ ፡ ወሰመንቱ ፡ ዓመተ ፡ መንግሥቱ ፡ ለናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ገብረ ፡ ምስለ ፡ ዘወርቅ ፡ ኑኁ ፡ ፷ ፡ በእመት ፡ ወግድሙ ፡ ስድስ ፡ በእመት ፡ ወአቀሞ ፡ ውስተ ፡ ሐቅለ ፡ ዱራ ፡ በሀገረ ፡ ባቢሎን ።
Nebuchadnezzar the king made an image of gold, whose height was sixty cubits and its width six cubits. He set it up in the plain of Dura, in the province of Babylon.
3:2 ⧉ ⤴︎ וּנְבוּכַדְנֶצַּ֣ר מַלְכָּ֡א שְׁלַ֡ח לְמִכְנַ֣שׁ ׀ לַֽאֲחַשְׁדַּרְפְּנַיָּ֡א סִגְנַיָּ֣א וּֽפַחֲוָתָ֡א אֲדַרְגָּזְרַיָּא֩ גְדָ֨בְרַיָּ֤א דְּתָבְרַיָּא֙ תִּפְתָּיֵ֔א וְכֹ֖ל שִׁלְטֹנֵ֣י מְדִֽינָתָ֑א לְמֵתֵא֙ לַחֲנֻכַּ֣ת צַלְמָ֔א דִּ֥י הֲקֵ֖ים נְבוּכַדְנֶצַּ֥ר מַלְכָּֽא ׃
καὶ Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς βασιλέων καὶ κυριεύων τῆς οἰκουμένης ὅλης ἀπέστειλεν ἐπισυναγαγεῖν πάντα τὰ ἔθνη καὶ φυλὰς καὶ γλώσσας σατράπας στρατηγούς τοπάρχας καὶ ὑπάτους διοικητὰς καὶ τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν κατὰ χώραν καὶ πάντας τοὺς κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐλθεῖν εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος τῆς χρυσῆς ἣν ἔστησε Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς καὶ ἀπέστειλεν συναγαγεῖν τοὺς ὑπάτους καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ τοὺς τοπάρχας ἡγουμένους καὶ τυράννους καὶ τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας τῶν χωρῶν ἐλθεῖν εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς
Itaque Nabuchodonosor rex misit ad congregandos satrapas , magistratus , et judices , duces , et tyrannos , et praefectos , omnesque principes regionum , ut convenirent ad dedicationem statuae quam erexerat Nabuchodonosor rex .
ወናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ለአከ ፡ ያስተጋብዑ ፡ መኳንንተ ፡ ወመላእክተ ፡ ወመሳፍንተ ፡ ወመገብተ ፡ ወዓበይተ ፡ ወነገሥተ ፡ ወኵሎ ፡ ምስል ፡ ዘአቀሞ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ።
Then Nebuchadnezzar the king sent to gather together the local governors, the deputies, and the governors, the judges, the treasurers, the counselors, the sheriffs, and all the rulers of the provinces, to come to the dedication of the image which Nebuchadnezzar the king had set up.
3:3 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֡יִן מִֽתְכַּנְּשִׁ֡ין אֲחַשְׁדַּרְפְּנַיָּ֡א סִגְנַיָּ֣א וּֽפַחֲוָתָ֡א אֲדַרְגָּזְרַיָּ֣א גְדָבְרַיָּא֩ דְּתָ֨בְרַיָּ֜א תִּפְתָּיֵ֗א וְכֹל֙ שִׁלְטֹנֵ֣י מְדִֽינָתָ֔א לַחֲנֻכַּ֣ת צַלְמָ֔א דִּ֥י הֲקֵ֖ים נְבוּכַדְנֶצַּ֣ר מַלְכָּ֑א (וקאמין ) [וְקָֽיְמִין֙ ] לׇקֳבֵ֣ל צַלְמָ֔א דִּ֥י הֲקֵ֖ים נְבֻכַדְנֶצַּֽר ׃
καὶ ἔστησαν οἱ προγεγραμμένοι κατέναντι τῆς εἰκόνος καὶ συνήχθησαν οἱ τοπάρχαι ὕπατοι στρατηγοί ἡγούμενοι τύραννοι μεγάλοι οἱ ἐπ’ ἐξουσιῶν καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῶν χωρῶν εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς καὶ εἱστήκεισαν ἐνώπιον τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ
Tunc congregati sunt satrapae , magistratus , et judices , duces , et tyranni , et optimates , qui erant in potestatibus constituti , et universi principes regionum , ut convenirent ad dedicationem statuae , quam erexerat Nabuchodonosor rex . Stabant autem in conspectu statuae , quam posuerat Nabuchodonosor rex :
ወተጋብዑ ፡ መኳንንት ፡ ወመላእክት ፡ ወመሳፍንት ፡ ወመገብት ፡ ዓበይት ፡ ወሐበይት ፡ ወነገሥት ፡ ወመላእክተ ፡ በሐውርት ፡ ለመድቅሐ ፡ ውእቱ ፡ ምስል ፡ ዘአቀመ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ወቆሙ ፡ ቅድመ ፡ ምስል ።
Then the local governors, the deputies, and the governors, the judges, the treasurers, the counselors, the sheriffs, and all the rulers of the provinces were gathered together to the dedication of the image that Nebuchadnezzar the king had set up; and they stood before the image that Nebuchadnezzar had set up.
3:4 ⧉ ⤴︎ וְכָרוֹזָ֖א קָרֵ֣א בְחָ֑יִל לְכ֤וֹן אָֽמְרִין֙ עַֽמְמַיָּ֔א אֻמַּיָּ֖א וְלִשָּׁנַיָּֽא ׃
καὶ ὁ κῆρυξ ἐκήρυξε τοῖς ὄχλοις ὑμῖν παραγγέλλεται ἔθνη καὶ χῶραι λαοὶ καὶ γλῶσσαι καὶ ὁ κῆρυξ ἐβόα ἐν ἰσχύι ὑμῖν λέγεται λαοί φυλαί γλῶσσαι
et praeco clamabat valenter : Vobis dicitur populis , tribubus , et linguis :
ወከልሐ ፡ ዓዋዲ ፡ በሕቁ ፡ ለክሙ ፡ ይብሉክሙ ፡ አሕዛብ ፡ ወሕዝብ ፡ ወበሐውርት ።
Then the herald cried aloud, “To you it is commanded, peoples, nations, and languages,
3:5 ⧉ ⤴︎ בְּעִדָּנָ֡א דִּֽי ־תִשְׁמְע֡וּן קָ֣ל קַרְנָ֣א מַ֠שְׁרוֹקִיתָ֠א (קיתרס ) [קַתְר֨וֹס ] שַׂבְּכָ֤א פְסַנְתֵּרִין֙ סוּמְפֹּ֣נְיָ֔א וְכֹ֖ל זְנֵ֣י זְמָרָ֑א תִּפְּל֤וּן וְתִסְגְּדוּן֙ לְצֶ֣לֶם דַּהֲבָ֔א דִּ֥י הֲקֵ֖ים נְבוּכַדְנֶצַּ֥ר מַלְכָּֽא ׃
ὅταν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγος καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πεσόντες προσκυνήσατε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ἣν ἔστησε Ναβουχοδονοσορ βασιλεύς ᾗ ἂν ὥρᾳ ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πίπτοντες προσκυνεῖτε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς
in hora qua audieritis sonitum tubae , et fistulae , et citharae , sambucae , et psalterii , et symphoniae , et universi generis musicorum , cadentes adorate statuam auream , quam constituit Nabuchodonosor rex .
እምከመ ፡ ሰማዕክሙ ፡ ቃለ ፡ ቀርን ፡ ወዕንዚራ ፡ ወመሰንቆ ፡ ወብዕዛ ፡ ወማኅሌተ ፡ ወኵሎ ፡ ንዋየ ፡ ተውኔት ፡ ግነዩ ፡ ወስግዱ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ዘአቀመ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ።
that whenever you hear the sound of the horn, flute, zither, lyre, harp, pipe, and all kinds of music, you fall down and worship the golden image that Nebuchadnezzar the king has set up.
3:6 ⧉ ⤴︎ וּמַן ־דִּי ־לָ֥א יִפֵּ֖ל וְיִסְגֻּ֑ד בַּהּ ־שַׁעֲתָ֣א יִתְרְמֵ֔א לְגֽוֹא ־אַתּ֥וּן נוּרָ֖א יָקִֽדְתָּֽא ׃
καὶ πᾶς ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ ἐμβαλοῦσιν αὐτὸν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην
Si quis autem non prostratus adoraverit , eadem hora mittetur in fornacem ignis ardentis .
ለዘኢገነየ ፡ ወለዘኢሰገደ ፡ በጊዜሃ ፡ ይወድይዎ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ።
Whoever doesn’t fall down and worship shall be cast into the middle of a burning fiery furnace the same hour.”
3:7 ⧉ ⤴︎ כׇּל ־קֳבֵ֣ל דְּנָ֡ה בֵּהּ ־זִמְנָ֡א כְּדִ֣י שָֽׁמְעִ֣ין כׇּֽל ־עַמְמַיָּ֡א קָ֣ל קַרְנָא֩ מַשְׁר֨וֹקִיתָ֜א (קיתרס ) [קַתְר֤וֹס ] שַׂבְּכָא֙ פְּסַנְטֵרִ֔ין וְכֹ֖ל זְנֵ֣י זְמָרָ֑א נָֽפְלִ֨ין כׇּֽל ־עַֽמְמַיָּ֜א אֻמַּיָּ֣א וְלִשָּׁנַיָּ֗א סָֽגְדִין֙ לְצֶ֣לֶם דַּהֲבָ֔א דִּ֥י הֲקֵ֖ים נְבוּכַדְנֶצַּ֥ר מַלְכָּֽא ׃
καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὅτε ἤκουσαν πάντα τὰ ἔθνη τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος καὶ παντὸς ἤχου μουσικῶν πίπτοντα πάντα τὰ ἔθνη φυλαὶ καὶ γλῶσσαι προσεκύνησαν τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ἣν ἔστησε Ναβουχοδονοσορ κατέναντι τούτου καὶ ἐγένετο ὅτε ἤκουσαν οἱ λαοὶ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πίπτοντες πάντες οἱ λαοί φυλαί γλῶσσαι προσεκύνουν τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς
Post haec igitur , statim ut audierunt omnes populi sonitum tubae , fistulae , et citharae , sambucae , et psalterii , et symphoniae , et omnis generis musicorum , cadentes omnes populi , tribus , et linguae adoraverunt statuam auream , quam constituerat Nabuchodonosor rex .
ወእምዝ ፡ ሶበ ፡ ሰምዑ ፡ አሕዛብ ፡ ቃለ ፡ ቀርን ፡ ወዕንዚራ ፡ ወመሰንቆ ፡ ወብዕዛ ፡ ወማኅሌተ ፡ ወንዋየ ፡ ተውኔት ፡ ገነዩ ፡ ኵሉ ፡ አሕዛብ ፡ ወሕዝብ ፡ ወበሐውርት ፡ ወሰገዱ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ዘአቀመ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ።
Therefore at that time, when all the peoples heard the sound of the horn, flute, zither, lyre, harp, pipe, and all kinds of music, all the peoples, the nations, and the languages fell down and worshiped the golden image that Nebuchadnezzar the king had set up.
3:8 ⧉ ⤴︎ כׇּל ־קֳבֵ֤ל דְּנָה֙ בֵּהּ ־זִמְנָ֔א קְרִ֖בוּ גֻּבְרִ֣ין כַּשְׂדָּאִ֑ין וַאֲכַ֥לוּ קַרְצֵיה֖וֹן דִּ֥י יְהוּדָיֵֽא ׃
ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ προσελθόντες ἄνδρες Χαλδαῖοι διέβαλον τοὺς Ιουδαίους τότε προσήλθοσαν ἄνδρες Χαλδαῖοι καὶ διέβαλον τοὺς Ιουδαίους
Statimque in ipso tempore accedentes viri Chaldaei accusaverunt Judaeos :
ወእምዝ ፡ መጽኡ ፡ ሰብአ ፡ ፋርስ ፡ ወአስተዋደይዎሙ ፡ ለአይሁድ ፡ ኀበ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ።
Therefore at that time certain Chaldeans came near and brought accusation against the Jews.
3:9 ⧉ ⤴︎ עֲנוֹ֙ וְאָ֣מְרִ֔ין לִנְבוּכַדְנֶצַּ֖ר מַלְכָּ֑א מַלְכָּ֖א לְעָלְמִ֥ין חֱיִֽי ׃
καὶ ὑπολαβόντες εἶπον κύριε βασιλεῦ εἰς τὸν αἰῶνα ζῆθι τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι
dixeruntque Nabuchodonosor regi : Rex , in aeternum vive !
ወይቤልዎ ፡ ለንጉሥ ፡ ለዓለም ፡ ሕየው ።
They answered Nebuchadnezzar the king, “O king, live for ever!
3:10 ⧉ ⤴︎ (אנתה ) [אַ֣נְתְּ ] מַלְכָּא֮ שָׂ֣מְתָּ טְּעֵם֒ דִּ֣י כׇל ־אֱנָ֡שׁ דִּֽי ־יִשְׁמַ֡ע קָ֣ל קַרְנָ֣א מַ֠שְׁרֹקִיתָ֠א (קיתרס ) [קַתְר֨וֹס ] שַׂבְּכָ֤א פְסַנְתֵּרִין֙ (וסיפניה ) [וְסוּפֹּ֣נְיָ֔ה ] וְכֹ֖ל זְנֵ֣י זְמָרָ֑א יִפֵּ֥ל וְיִסְגֻּ֖ד לְצֶ֥לֶם דַּהֲבָֽא ׃
σύ βασιλεῦ προσέταξας καὶ ἔκρινας ἵνα πᾶς ἄνθρωπος ὃς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος καὶ παντὸς ἤχου μουσικῶν πεσὼν προσκυνήσῃ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ σύ βασιλεῦ ἔθηκας δόγμα πάντα ἄνθρωπον ὃς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν
tu , rex , posuisti decretum , ut omnis homo , qui audierit sonitum tubae , fistulae , et citharae , sambucae , et psalterii , et symphoniae , et universi generis musicorum , prosternat se , et adoret statuam auream :
አንተ ፡ ንጉሥ ፡ አዘዝከ ፡ በቃልከ ፡ ትእዛዘ ፡ ለኵሉ ፡ አሕዛብ ፡ እምከመ ፡ ሰምዑ ፡ ቃለ ፡ ቀርን ፡ ወዕንዚራ ፡ ወማኅሌተ ፡ ወመሰንቆ ፡ ወከበሮ ፡ ወኵሎ ፡ ተውኔተ ፡ ይግነዩ ፡ ወይስግዱ ፡ ለምስል ።
You, O king, have made a decree that every man who hears the sound of the horn, flute, zither, lyre, harp, pipe, and all kinds of music shall fall down and worship the golden image;
3:11 ⧉ ⤴︎ וּמַן ־דִּי ־לָ֥א יִפֵּ֖ל וְיִסְגֻּ֑ד יִתְרְמֵ֕א לְגֽוֹא ־אַתּ֥וּן נוּרָ֖א יָקִֽדְתָּֽא ׃
καὶ ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην
si quis autem non procidens adoraverit , mittatur in fornacem ignis ardentis .
ወለዘኢገነየ ፡ ወለዘኢሰገደ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ይደይዎ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ።
and whoever doesn’t fall down and worship shall be cast into the middle of a burning fiery furnace.
3:12 ⧉ ⤴︎ אִיתַ֞י גֻּבְרִ֣ין יְהוּדָאיִ֗ן דִּֽי ־מַנִּ֤יתָ יָתְהוֹן֙ עַל ־עֲבִידַת֙ מְדִינַ֣ת בָּבֶ֔ל שַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ גֻּבְרַיָּ֣א אִלֵּ֗ךְ לָא ־שָׂ֨מֽוּ (עליך ) [עֲלָ֤ךְ ] מַלְכָּא֙ טְעֵ֔ם (לאלהיך ) [לֵֽאלָהָךְ֙ ] לָ֣א פָלְחִ֔ין וּלְצֶ֧לֶם דַּהֲבָ֛א דִּ֥י הֲקֵ֖ימְתָּ לָ֥א סָגְדִֽין ׃
εἰσὶ δέ τινες ἄνδρες Ιουδαῖοι οὓς κατέστησας ἐπὶ τῆς χώρας τῆς Βαβυλωνίας Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι οὐκ ἐφοβήθησάν σου τὴν ἐντολὴν καὶ τῷ εἰδώλῳ σου οὐκ ἐλάτρευσαν καὶ τῇ εἰκόνι σου τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσεκύνησαν εἰσὶν ἄνδρες Ιουδαῖοι οὓς κατέστησας ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλῶνος Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οὐχ ὑπήκουσαν βασιλεῦ τῷ δόγματί σου τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύουσιν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦσιν
Sunt ergo viri Judaei , quos constituisti super opera regionis Babylonis , Sidrach , Misach , et Abdenago : viri isti contempserunt , rex , decretum tuum : deos tuos non colunt , et statuam auream , quam erexisti , non adorant .
ወይእዜኒ ፡ ሀለዉ ፡ ሠለስቱ ፡ ዕደው ፡ አይሁድ ፡ እለ ፡ ሤምኮሙ ፡ ለግብረ ፡ በሐውርተ ፡ ባቢሎን ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ እለ ፡ አበዩ ፡ ትእዛዘከ ፡ ኦ ፡ ንጉሥ ፡ ወኢያምለኩ ፡ አምላከከ ፡ ወኢሰገዱ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ዘገበርከ ።
There are certain Jews whom you have appointed over the affairs of the province of Babylon: Shadrach, Meshach, and Abednego. These men, O king, have not respected you. They don’t serve your gods, and don’t worship the golden image which you have set up.”
3:13 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֤יִן נְבוּכַדְנֶצַּר֙ בִּרְגַ֣ז וַחֲמָ֔א אֲמַר֙ לְהַיְתָיָ֔ה לְשַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ בֵּאדַ֙יִן֙ גֻּבְרַיָּ֣א אִלֵּ֔ךְ הֵיתָ֖יוּ קֳדָ֥ם מַלְכָּֽא ׃
τότε Ναβουχοδονοσορ θυμωθεὶς ὀργῇ προσέταξεν ἀγαγεῖν τὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω τότε οἱ ἄνθρωποι ἤχθησαν πρὸς τὸν βασιλέα τότε Ναβουχοδονοσορ ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ εἶπεν ἀγαγεῖν τὸν Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω καὶ ἤχθησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως
Tunc Nabuchodonosor , in furore et in ira , praecepit ut adducerentur Sidrach , Misach , et Abdenago : qui confestim adducti sunt in conspectu regis .
ወሶቤሃ ፡ ተምዐ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ወአዘዘ ፡ በመዓት ፡ ያምጽእዎሙ ፡ ለሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ወመጽኡ ፡ ቅድመ ፡ ንጉሥ ።
Then Nebuchadnezzar in rage and fury commanded that Shadrach, Meshach, and Abednego be brought. Then these men were brought before the king.
3:14 ⧉ ⤴︎ עָנֵ֤ה נְבֽוּכַדְנֶצַּר֙ וְאָמַ֣ר לְה֔וֹן הַצְדָּ֕א שַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ לֵֽאלָהַ֗י לָ֤א אִֽיתֵיכוֹן֙ פָּֽלְחִ֔ין וּלְצֶ֧לֶם דַּהֲבָ֛א דִּ֥י הֲקֵ֖ימֶת לָ֥א סָֽגְדִֽין ׃
οὓς καὶ συνιδὼν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς εἶπεν αὐτοῖς διὰ τί Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ἣν ἔστησα οὐ προσκυνεῖτε καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονοσορ καὶ εἶπεν αὐτοῖς εἰ ἀληθῶς Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησα οὐ προσκυνεῖτε
Pronuntiansque Nabuchodonosor rex , ait eis : Verene Sidrach , Misach , et Abdenago , deos meos non colitis , et statuam auream , quam constitui , non adoratis ?
ወተሠጥዎሙ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ወይቤሎሙ ፡ አማንክሙኑ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ዘኢታመልኩ ፡ አምላኪየ ፡ ወኢትሰግዱ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ዘገበርኩ ።
Nebuchadnezzar answered them, “Is it true, Shadrach, Meshach, and Abednego, that you don’t serve my gods and you don’t worship the golden image which I have set up?
3:15 ⧉ ⤴︎ כְּעַ֞ן הֵ֧ן אִֽיתֵיכ֣וֹן עֲתִידִ֗ין דִּ֣י בְעִדָּנָ֡א דִּֽי ־תִשְׁמְע֡וּן קָ֣ל קַרְנָ֣א מַשְׁרוֹקִיתָ֣א (קיתרס ) [קַתְר֣וֹס ] שַׂבְּכָ֡א פְּסַנְתֵּרִין֩ וְסוּמְפֹּ֨נְיָ֜ה וְכֹ֣ל ׀ זְנֵ֣י זְמָרָ֗א תִּפְּל֣וּן וְתִסְגְּדוּן֮ לְצַלְמָ֣א דִֽי ־עַבְדֵת֒ וְהֵן֙ לָ֣א תִסְגְּד֔וּן בַּהּ ־שַׁעֲתָ֣א תִתְרְמ֔וֹן לְגֽוֹא ־אַתּ֥וּן נוּרָ֖א יָקִֽדְתָּ֑א וּמַן ־ה֣וּא אֱלָ֔הּ דִּ֥י יְשֵֽׁיזְבִנְכ֖וֹן מִן ־יְדָֽי ׃
καὶ νῦν εἰ μὲν ἔχετε ἑτοίμως ἅμα τῷ ἀκοῦσαι τῆς σάλπιγγος καὶ παντὸς ἤχου μουσικῶν πεσόντες προσκυνῆσαι τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησα εἰ δὲ μή γε γινώσκετε ὅτι μὴ προσκυνησάντων ὑμῶν αὐθωρὶ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ ποῖος θεὸς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου νῦν οὖν εἰ ἔχετε ἑτοίμως ἵνα ὡς ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πεσόντες προσκυνήσητε τῇ εἰκόνι ᾗ ἐποίησα ἐὰν δὲ μὴ προσκυνήσητε αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ τίς ἐστιν θεός ὃς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου
nunc ergo si estis parati , quacumque hora audieritis sonitum tubae , fistulae , citharae , sambucae , et psalterii , et symphoniae , omnisque generis musicorum , prosternite vos , et adorate statuam , quam feci : quod si non adoraveritis , eadem hora mittemini in fornacem ignis ardentis : et quis est Deus , qui eripiet vos de manu mea ?
ወይእዜኒ ፡ እመ ፡ ጥቡዓን ፡ አንትሙ ፡ እምከመ ፡ ሰማዕክሙ ፡ ቃለ ፡ ቀርን ፡ ወዕንዚራ ፡ ወመሰንቆ ፡ ወማኅሌተ ፡ ወከበሮ ፡ ወብዕዛ ፡ ወኵሎ ፡ ተውኔተ ፡ እስኩ ፡ ለእመ ፡ ኢትሰግዱ ፡ ለምስል ፡ ዘወርቅ ፡ ዘገበርኩ ፡ ወእምከመ ፡ ኢትሰግዱ ፡ ለምስል ፡ በጊዜሃ ፡ ይወድዩክሙ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ ወመኑ ፡ ውእቱ ፡ እግዚአብሔር ፡ ዘያድኅነክሙ ፡ እምእዴየ ፡ ሎቱ ፡ ስብሐት ።
Now if you are ready whenever you hear the sound of the horn, flute, zither, lyre, harp, pipe, and all kinds of music to fall down and worship the image which I have made, good; but if you don’t worship, you shall be cast the same hour into the middle of a burning fiery furnace. Who is that god who will deliver you out of my hands?”
3:16 ⧉ ⤴︎ עֲנ֗וֹ שַׁדְרַ֤ךְ מֵישַׁךְ֙ וַעֲבֵ֣ד נְג֔וֹ וְאָמְרִ֖ין לְמַלְכָּ֑א נְבֽוּכַדְנֶצַּ֔ר לָֽא ־חַשְׁחִ֨ין אֲנַ֧חְנָא עַל ־דְּנָ֛ה פִּתְגָ֖ם לַהֲתָבוּתָֽךְ ׃
ἀποκριθέντες δὲ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω εἶπαν τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῦ οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς ἐπὶ τῇ ἐπιταγῇ ταύτῃ ἀποκριθῆναί σοι καὶ ἀπεκρίθησαν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω λέγοντες τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀποκριθῆναί σοι
Respondentes Sidrach , Misach , et Abdenago , dixerunt regi Nabuchodonosor : Non oportet nos de hac re respondere tibi .
ወአውሥእዎ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ለናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ወይቤልዎ ፡ ኢንፈቅድ ፡ ንሕነሰ ፡ ከመ ፡ ንሰጠውከ ፡ በዝ ፡ ነገር ።
Shadrach, Meshach, and Abednego answered the king, “Nebuchadnezzar, we have no need to answer you in this matter.
3:17 ⧉ ⤴︎ הֵ֣ן אִיתַ֗י אֱלָהַ֙נָא֙ דִּֽי ־אֲנַ֣חְנָא פָֽלְחִ֔ין יָכִ֖ל לְשֵׁיזָבוּתַ֑נָא מִן ־אַתּ֨וּן נוּרָ֧א יָקִֽדְתָּ֛א וּמִן ־יְדָ֥ךְ מַלְכָּ֖א יְשֵׁיזִֽב ׃
ἔστι γὰρ θεὸς ἐν οὐρανοῖς εἷς κύριος ἡμῶν ὃν φοβούμεθα ὅς ἐστι δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρός καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου βασιλεῦ ἐξελεῖται ἡμᾶς ἔστιν γὰρ θεός ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου βασιλεῦ ῥύσεται ἡμᾶς
Ecce enim Deus noster , quem colimus , potest eripere nos de camino ignis ardentis , et de manibus tuis , o rex , liberare .
ሀሎ ፡ አምላክነ ፡ ውስተ ፡ ሰማይ ፡ ዘናመልክ ፡ ንሕነ ፡ ወይክል ፡ አድኅኖተነ ፡ እምእዴከ ፡ ወእምዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ ወያነግፈነ ፡ እምእዴከ ፡ ንጉሥ ።
If it happens, our God whom we serve is able to deliver us from the burning fiery furnace; and he will deliver us out of your hand, O king.
3:18 ⧉ ⤴︎ וְהֵ֣ן לָ֔א יְדִ֥יעַ לֶהֱוֵא ־לָ֖ךְ מַלְכָּ֑א דִּ֤י (לאלהיך ) [לֵֽאלָהָךְ֙ ] לָא ־[אִיתַ֣נָא ] (איתינא ) פָֽלְחִ֔ין וּלְצֶ֧לֶם דַּהֲבָ֛א דִּ֥י הֲקֵ֖ימְתָּ לָ֥א נִסְגֻּֽד ׃ {פ}
καὶ τότε φανερόν σοι ἔσται ὅτι οὔτε τῷ εἰδώλῳ σου λατρεύομεν οὔτε τῇ εἰκόνι σου τῇ χρυσῇ ἣν ἔστησας προσκυνοῦμεν καὶ ἐὰν μή γνωστὸν ἔστω σοι βασιλεῦ ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν
Quod si noluerit , notum sit tibi , rex , quia deos tuos non colimus , et statuam auream , quam erexisti , non adoramus .
ከመ ፡ ታእምር ፡ ኦ ፡ ንጉሥ ፡ አምላክከሂ ፡ ኢናመልክ ፡ ወለምስልሂ ፡ ዘወርቅ ፡ ዘአቀምከ ፡ ኢንሰግድ ።
But if not, let it be known to you, O king, that we will not serve your gods or worship the golden image which you have set up.”
3:19 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֨יִן נְבוּכַדְנֶצַּ֜ר הִתְמְלִ֣י חֱמָ֗א וּצְלֵ֤ם אַנְפּ֙וֹהִי֙ (אשתנו ) [אֶשְׁתַּנִּ֔י ] עַל ־שַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ עָנֵ֤ה וְאָמַר֙ לְמֵזֵ֣א לְאַתּוּנָ֔א חַ֨ד ־שִׁבְעָ֔ה עַ֛ל דִּ֥י חֲזֵ֖ה לְמֵזְיֵֽהּ ׃
τότε Ναβουχοδονοσορ ἐπλήσθη θυμοῦ καὶ ἡ μορφὴ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη καὶ ἐπέταξε καῆναι τὴν κάμινον ἑπταπλασίως παρ’ ὃ ἔδει αὐτὴν καῆναι τότε Ναβουχοδονοσορ ἐπλήσθη θυμοῦ καὶ ἡ ὄψις τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπὶ Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω καὶ εἶπεν ἐκκαῦσαι τὴν κάμινον ἑπταπλασίως ἕως οὗ εἰς τέλος ἐκκαῇ
Tunc Nabuchodonosor repletus est furore , et aspectus faciei illius immutatus est super Sidrach , Misach , et Abdenago : et praecepit ut succenderetur fornax septuplum quam succendi consueverat .
ወሶቤሃ ፡ ተምዓ ፡ ናቡከደነፆር ፡ በሕቁ ፡ ወተወለጠ ፡ ርእየተ ፡ ገጹ ፡ በላዕለ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ወአዘዘ ፡ ያንድድ ፡ እቶነ ፡ እሳት ፡ ምስብዒተ ፡ እስከ ፡ በሕቁ ፡ ይውዒ ።
Then Nebuchadnezzar was full of fury, and the form of his appearance was changed against Shadrach, Meshach, and Abednego. He spoke, and commanded that they should heat the furnace seven times more than it was usually heated.
3:20 ⧉ ⤴︎ וּלְגֻבְרִ֤ין גִּבָּֽרֵי ־חַ֙יִל֙ דִּ֣י בְחַיְלֵ֔הּ אֲמַר֙ לְכַפָּתָ֔ה לְשַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ לְמִרְמֵ֕א לְאַתּ֥וּן נוּרָ֖א יָקִֽדְתָּֽא ׃
καὶ ἄνδρας ἰσχυροτάτους τῶν ἐν τῇ δυνάμει ἐπέταξε συμποδίσαντας τὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ ἄνδρας ἰσχυροὺς ἰσχύι εἶπεν πεδήσαντας τὸν Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην
Et viris fortissimis de exercitu suo jussit ut ligatis pedibus Sidrach , Misach , et Abdenago , mitterent eos in fornacem ignis ardentis .
ወአዘዘ ፡ ዕደወ ፡ ጽኑዓነ ፡ ወኃያላነ ፡ ይእሥርዎሙ ፡ ለሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ወይውርውዎሙ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ።
He commanded certain mighty men who were in his army to bind Shadrach, Meshach, and Abednego, and to cast them into the burning fiery furnace.
3:21 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֜יִן גֻּבְרַיָּ֣א אִלֵּ֗ךְ כְּפִ֙תוּ֙ בְּסַרְבָּלֵיהוֹן֙ (פטישיהון ) [פַּטְּשֵׁיה֔וֹן ] וְכַרְבְּלָתְה֖וֹן וּלְבֻשֵׁיה֑וֹן וּרְמִ֕יו לְגֽוֹא ־אַתּ֥וּן נוּרָ֖א יָקִֽדְתָּֽא ׃
τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι συνεποδίσθησαν ἔχοντες τὰ ὑποδήματα αὐτῶν καὶ τὰς τιάρας αὐτῶν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν σὺν τῷ ἱματισμῷ αὐτῶν καὶ ἐβλήθησαν εἰς τὴν κάμινον τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι ἐπεδήθησαν σὺν τοῖς σαραβάροις αὐτῶν καὶ τιάραις καὶ περικνημῖσι καὶ ἐνδύμασιν αὐτῶν καὶ ἐβλήθησαν εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης
Et confestim viri illi vincti , cum braccis suis , et tiaris , et calceamentis , et vestibus , missi sunt in medium fornacis ignis ardentis :
ወሶቤሃ ፡ እሙንቱ ፡ ዕደው ፡ አሠርዎሙ ፡ ምስለ ፡ ድርማንቃቲሆሙ ፡ ወምስለ ፡ አሣእኒሆሙ ፡ ወምስለ ፡ አልባሰ ፡ አቊያጺሆሙ ፡ ወምስለ ፡ አክሊላቲሆሙ ፡ ወምስለ ፡ አልባሲሆሙ ፡ ወወረውዎሙ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ እስመ ፡ ኀየለ ፡ ቃለ ፡ ንጉሥ ።
Then these men were bound in their pants, their tunics, and their mantles, and their other clothes, and were cast into the middle of the burning fiery furnace.
3:22 ⧉ ⤴︎ כׇּל ־קֳבֵ֣ל דְּנָ֗ה מִן ־דִּ֞י מִלַּ֤ת מַלְכָּא֙ מַחְצְפָ֔ה וְאַתּוּנָ֖א אֵזֵ֣ה יַתִּ֑ירָה גֻּבְרַיָּ֣א אִלֵּ֗ךְ דִּ֤י הַסִּ֙קוּ֙ לְשַׁדְרַ֤ךְ מֵישַׁךְ֙ וַעֲבֵ֣ד נְג֔וֹ קַטִּ֣ל הִמּ֔וֹן שְׁבִיבָ֖א דִּ֥י נוּרָֽא ׃
ἐπειδὴ τὸ πρόσταγμα τοῦ βασιλέως ἤπειγεν καὶ ἡ κάμινος ἐξεκαύθη ὑπὲρ τὸ πρότερον ἑπταπλασίως καὶ οἱ ἄνδρες οἱ προχειρισθέντες συμποδίσαντες αὐτοὺς καὶ προσαγαγόντες τῇ καμίνῳ ἐνεβάλοσαν εἰς αὐτήν ἐπεὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ὑπερίσχυεν καὶ ἡ κάμινος ἐξεκαύθη ἐκ περισσοῦ
nam jussio regis urgebat . Fornax autem succensa erat nimis : porro viros illos , qui miserant Sidrach , Misach , et Abdenago , interfecit flamma ignis .
ወአንደዱ ፡ እሳተ ፡ ዕቶን ፡ በሕቁ ።
Therefore because the king’s commandment was urgent and the furnace exceedingly hot, the flame of the fire killed those men who took up Shadrach, Meshach, and Abednego.
3:23 ⧉ ⤴︎ וְגֻבְרַיָּ֤א אִלֵּךְ֙ תְּלָ֣תֵּה֔וֹן שַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֖ךְ וַעֲבֵ֣ד נְג֑וֹ נְפַ֛לוּ לְגֽוֹא ־אַתּוּן ־נוּרָ֥א יָֽקִדְתָּ֖א מְכַפְּתִֽין ׃ {פ}
τοὺς μὲν οὖν ἄνδρας τοὺς συμποδίσαντας τοὺς περὶ τὸν Αζαριαν ἐξελθοῦσα ἡ φλὸξ ἐκ τῆς καμίνου ἐνεπύρισε καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὶ δὲ συνετηρήθησαν καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω ἔπεσον εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης πεπεδημένοι
Viri autem hi tres , id est , Sidrach , Misach , et Abdenago , ceciderunt in medio camino ignis ardentis , colligati .
ወወረዱ ፡ እሉ ፡ ሠለስቱ ፡ ደቂቅ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ማዕከለ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ እንዘ ፡ ዕሡራን ፡ እደዊሆሙ ፡ ወእገሪሆሙ ።
These three men, Shadrach, Meshach, and Abednego, fell down bound into the middle of the burning fiery furnace.
3:24 ⧉ ⤴︎ אֱדַ֙יִן֙ נְבוּכַדְנֶצַּ֣ר מַלְכָּ֔א תְּוַ֖הּ וְקָ֣ם בְּהִתְבְּהָלָ֑ה עָנֵ֨ה וְאָמַ֜ר לְהַדָּֽבְר֗וֹהִי הֲלָא֩ גֻבְרִ֨ין תְּלָתָ֜ה רְמֵ֤ינָא לְגוֹא ־נוּרָא֙ מְכַפְּתִ֔ין עָנַ֤יִן וְאָמְרִין֙ לְמַלְכָּ֔א יַצִּיבָ֖א מַלְכָּֽא ׃
οὕτως οὖν προσηύξατο Ανανιας καὶ Αζαριας καὶ Μισαηλ καὶ ὕμνησαν τῷ κυρίῳ ὅτε αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς προσέταξεν ἐμβληθῆναι εἰς τὴν κάμινον καὶ περιεπάτουν ἐν μέσῳ τῆς φλογὸς ὑμνοῦντες τὸν θεὸν καὶ εὐλογοῦντες τὸν κύριον
Et ambulabant in medio flammae , laudantes Deum , et benedicentes Domino .
ወአንሶሰዉ ፡ ማዕከለ ፡ እሳት ፡ ወአዕኰቱ ፡ እግዚአብሔርሃ ፡ ወባረክዎ ።
Then Nebuchadnezzar the king was astonished and rose up in haste. He spoke and said to his counselors, “Didn’t we cast three men bound into the middle of the fire?” They answered the king, “True, O king.”
3:25 ⧉ ⤴︎ עָנֵ֣ה וְאָמַ֗ר הָֽא ־אֲנָ֨ה חָזֵ֜ה גֻּבְרִ֣ין אַרְבְּעָ֗ה שְׁרַ֙יִן֙ מַהְלְכִ֣ין בְּגֽוֹא ־נוּרָ֔א וַחֲבָ֖ל לָא ־אִיתַ֣י בְּה֑וֹן וְרֵוֵהּ֙ דִּ֣י (רביעיא ) [רְֽבִיעָאָ֔ה ] דָּמֵ֖ה לְבַר ־אֱלָהִֽין ׃
στὰς δὲ Αζαριας προσηύξατο οὕτως καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐξωμολογεῖτο τῷ κυρίῳ ἅμα τοῖς συνεταίροις αὐτοῦ ἐν μέσῳ τῷ πυρὶ ὑποκαιομένης τῆς καμίνου ὑπὸ τῶν Χαλδαίων σφόδρα καὶ εἶπαν καὶ συστὰς Αζαριας προσηύξατο οὕτως καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς εἶπεν
Stans autem Azarias oravit sic , aperiensque os suum in medio ignis , ait :
ወቆመ ፡ አዛርያ ፡ ወጸለየ ፡ ከመዝ ፡ ወከሠተ ፡ አፉሁ ፡ ማዕከለ ፡ እሳት ፡ ወይቤ ።
He answered, “Look, I see four men loose, walking in the middle of the fire, and they are unharmed. The appearance of the fourth is like a son of the gods. ”
3:26 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֜יִן קְרֵ֣ב נְבוּכַדְנֶצַּ֗ר לִתְרַע֮ אַתּ֣וּן נוּרָ֣א יָקִֽדְתָּא֒ עָנֵ֣ה וְאָמַ֗ר שַׁדְרַ֨ךְ מֵישַׁ֧ךְ וַעֲבֵד ־נְג֛וֹ עַבְד֛וֹהִי דִּֽי ־אֱלָהָ֥א (עליא ) [עִלָּאָ֖ה ] פֻּ֣קוּ וֶאֱת֑וֹ בֵּאדַ֣יִן נָֽפְקִ֗ין שַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֛ךְ וַעֲבֵ֥ד נְג֖וֹ מִן ־גּ֥וֹא נוּרָֽא ׃
εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετὸν καὶ δεδοξασμένον τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετός καὶ δεδοξασμένον τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es , Domine Deus patrum nostrorum , et laudabile , et gloriosum nomen tuum in saecula :
ይትባረክ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላከ ፡ አበዊነ ፡ እኩት ፡ ወስቡሕ ፡ ስምከ ፡ ለዓለም ።
Then Nebuchadnezzar came near to the mouth of the burning fiery furnace. He spoke and said, “Shadrach, Meshach, and Abednego, you servants of the Most High God, come out, and come here!” Then Shadrach, Meshach, and Abednego came out of the middle of the fire.
3:27 ⧉ ⤴︎ וּ֠מִֽתְכַּנְּשִׁ֠ין אֲחַשְׁדַּרְפְּנַיָּ֞א סִגְנַיָּ֣א וּפַחֲוָתָא֮ וְהַדָּבְרֵ֣י מַלְכָּא֒ חָזַ֣יִן לְגֻבְרַיָּ֣א אִלֵּ֡ךְ דִּי֩ לָֽא ־שְׁלֵ֨ט נוּרָ֜א בְּגֶשְׁמְה֗וֹן וּשְׂעַ֤ר רֵֽאשְׁהוֹן֙ לָ֣א הִתְחָרַ֔ךְ וְסַרְבָּלֵיה֖וֹן לָ֣א שְׁנ֑וֹ וְרֵ֣יחַ נ֔וּר לָ֥א עֲדָ֖ת בְּהֽוֹן ׃
ὅτι δίκαιος εἶ ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν καὶ πάντα τὰ ἔργα σου ἀληθινά καὶ αἱ ὁδοί σου εὐθεῖαι καὶ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀληθιναί ὅτι δίκαιος εἶ ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν καὶ πάντα τὰ ἔργα σου ἀληθινά καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοί σου καὶ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀλήθεια
quia justus es in omnibus , quae fecisti nobis , et universa opera tua vera , et viae tuae rectae , et omnia judicia tua vera .
እስመ ፡ ጻድቅ ፡ አንተ ፡ እግዚኦ ፡ በኵሉ ፡ ዘአምጻእከ ፡ ላዕሌነ ፡ ዕሙን ፡ ኵሉ ፡ ግብርከ ፡ ወርቱዕ ፡ ኵሉ ፡ ፍናዊከ ፡ ወጽድቅ ፡ ኵሉ ፡ ኵነኔከ ።
The local governors, the deputies, and the governors, and the king’s counselors, being gathered together, saw these men, that the fire had no power on their bodies. The hair of their head wasn’t singed. Their pants weren’t changed. The smell of fire wasn’t even on them.
3:28 ⧉ ⤴︎ עָנֵ֨ה נְבֽוּכַדְנֶצַּ֜ר וְאָמַ֗ר בְּרִ֤יךְ אֱלָהֲהוֹן֙ דִּֽי ־שַׁדְרַ֤ךְ מֵישַׁךְ֙ וַעֲבֵ֣ד נְג֔וֹ דִּֽי ־שְׁלַ֤ח מַלְאֲכֵהּ֙ וְשֵׁיזִ֣ב לְעַבְד֔וֹהִי דִּ֥י הִתְרְחִ֖צוּ עֲל֑וֹהִי וּמִלַּ֤ת מַלְכָּא֙ שַׁנִּ֔יו וִיהַ֣בוּ (גשמיהון ) [גֶשְׁמְה֗וֹן ] דִּ֠י לָֽא ־יִפְלְח֤וּן וְלָֽא ־יִסְגְּדוּן֙ לְכׇל ־אֱלָ֔הּ לָהֵ֖ן לֵאלָֽהֲהֽוֹן ׃
καὶ κρίματα ἀληθείας ἐποίησας κατὰ πάντα ἃ ἐπήγαγες ἡμῖν καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν σου τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ιερουσαλημ διότι ἐν ἀληθείᾳ καὶ κρίσει ἐποίησας πάντα ταῦτα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν καὶ κρίματα ἀληθείας ἐποίησας κατὰ πάντα ἃ ἐπήγαγες ἡμῖν καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ιερουσαλημ ὅτι ἐν ἀληθείᾳ καὶ κρίσει ἐπήγαγες πάντα ταῦτα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν
Judicia enim vera fecisti juxta omnia , quae induxisti super nos , et super civitatem sanctam patrum nostrorum Jerusalem : quia in veritate et in judicio induxisti omnia haec propter peccata nostra .
ወገበር ፡ ፍጥሐ ፡ ወርትዐ ፡ በኵሉ ፡ ዘገበርከ ፡ ለነ ፡ ወዲበ ፡ ሀገረ ፡ አበዊነ ፡ ኢየሩሳሌም ፡ ቅድስት ፡ እስመ ፡ በኵነኔ ፡ ጽድቅከ ፡ አምጻእከ ፡ ዘ ፡ ኵሎ ፡ በእንተ ፡ ኃጢአትነ ።
Nebuchadnezzar spoke and said, “Blessed be the God of Shadrach, Meshach, and Abednego, who has sent his angel and delivered his servants who trusted in him, and have changed the king’s word, and have yielded their bodies, that they might not serve nor worship any god except their own God.
3:29 ⧉ ⤴︎ וּמִנִּי֮ שִׂ֣ים טְעֵם֒ דִּי֩ כׇל ־עַ֨ם אֻמָּ֜ה וְלִשָּׁ֗ן דִּֽי ־יֵאמַ֤ר (שלה ) [שָׁלוּ֙ ] עַ֣ל אֱלָהֲה֗וֹן דִּֽי ־שַׁדְרַ֤ךְ מֵישַׁךְ֙ וַעֲבֵ֣ד נְג֔וֹא הַדָּמִ֣ין יִתְעֲבֵ֔ד וּבַיְתֵ֖הּ נְוָלִ֣י יִשְׁתַּוֵּ֑ה כׇּל ־קֳבֵ֗ל דִּ֣י לָ֤א אִיתַי֙ אֱלָ֣הּ אׇחֳרָ֔ן דִּֽי ־יִכֻּ֥ל לְהַצָּלָ֖ה כִּדְנָֽה ׃
ὅτι ἡμάρτομεν ἐν πᾶσι καὶ ἠνομήσαμεν ἀποστῆναι ἀπὸ σοῦ καὶ ἐξημάρτομεν ἐν πᾶσι καὶ τῶν ἐντολῶν τοῦ νόμου σου οὐχ ὑπηκούσαμεν ὅτι ἡμάρτομεν καὶ ἠνομήσαμεν ἀποστῆναι ἀπὸ σοῦ καὶ ἐξημάρτομεν ἐν πᾶσιν καὶ τῶν ἐντολῶν σου οὐκ ἠκούσαμεν
Peccavimus enim , et inique egimus recedentes a te , et deliquimus in omnibus :
እስመ ፡ አበስነ ፡ ወጌገይነ ፡ ዘኃደግናከ ፡ አመፅነ ፡ በኵሉ ፡ ወኢሰማዕነ ፡ ትእዛዝከ ።
Therefore I make a decree that every people, nation, and language which speak anything evil against the God of Shadrach, Meshach, and Abednego shall be cut in pieces, and their houses shall be made a dunghill, because there is no other god who is able to deliver like this.”
3:30 ⧉ ⤴︎ בֵּאדַ֣יִן מַלְכָּ֗א הַצְלַ֛ח לְשַׁדְרַ֥ךְ מֵישַׁ֛ךְ וַעֲבֵ֥ד נְג֖וֹ בִּמְדִינַ֥ת בָּבֶֽל ׃ {פ}
οὐδὲ συνετηρήσαμεν οὐδὲ ἐποιήσαμεν καθὼς ἐνετείλω ἡμῖν ἵνα εὖ ἡμῖν γένηται οὐδὲ συνετηρήσαμεν οὐδὲ ἐποιήσαμεν καθὼς ἐνετείλω ἡμῖν ἵνα εὖ ἡμῖν γένηται
et praecepta tua non audivimus , nec observavimus , nec fecimus sicut praeceperas nobis ut bene nobis esset .
ኢዓቀብነ ፡ ወኢገበርነ ፡ በከመ ፡ አዘዝከነ ፡ ከመ ፡ ይኩን ፡ ሠናየ ፡ ላዕሌነ ።
Then the king promoted Shadrach, Meshach, and Abednego in the province of Babylon.
3:31 ⧉ ⤴︎ נְבוּכַדְנֶצַּ֣ר מַלְכָּ֗א לְֽכׇל ־עַֽמְמַיָּ֞א אֻמַּיָּ֧א וְלִשָּׁנַיָּ֛א דִּֽי ־[דָיְרִ֥ין ] (דארין ) בְּכׇל ־אַרְעָ֖א שְׁלָמְכ֥וֹן יִשְׂגֵּֽא ׃
καὶ νῦν πάντα ὅσα ἡμῖν ἐπήγαγες καὶ πάντα ὅσα ἐποίησας ἡμῖν ἐν ἀληθινῇ κρίσει ἐποίησας καὶ πάντα ὅσα ἡμῖν ἐπήγαγες καὶ πάντα ὅσα ἐποίησας ἡμῖν ἐν ἀληθινῇ κρίσει ἐποίησας
Omnia ergo , quae induxisti super nos , et universa quae fecisti nobis , in vero judicio fecisti ;
ኵሎ ፡ ዘአምጻእከ ፡ ላዕሌነ ፡ ወኵሎ ፡ ዘገበርከ ፡ ዲቤነ ፡ በኵነኔ ፡ ጽድቅከ ፡ ገበርከ ።
Nebuchadnezzar the king, to all the peoples, nations, and languages, who dwell in all the earth: Peace be multiplied to you.
3:32 ⧉ ⤴︎ אָֽתַיָּא֙ וְתִמְהַיָּ֔א דִּ֚י עֲבַ֣ד עִמִּ֔י אֱלָהָ֖א (עליא ) [עִלָּאָ֑ה ] שְׁפַ֥ר קׇֽדָמַ֖י לְהַחֲוָיָֽה ׃
καὶ παρέδωκας ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἡμῶν ἀνόμων καὶ ἐχθίστων ἀποστατῶν καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν καὶ παρέδωκας ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἀνόμων ἐχθίστων ἀποστατῶν καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν
et tradidisti nos in manibus inimicorum nostrorum iniquorum , et pessimorum , praevaricatorumque , et regi injusto , et pessimo ultra omnem terram .
ወመጠውከነ ፡ ውስተ ፡ እደ ፡ ፀርነ ፡ ኃጥአን ፡ ወዓላውያን ፡ እለ ፡ ርኁቃን ፡ ወግሁሣን ፡ እምኔከ ፡ ወንጉሥ ፡ ዓማፂ ፡ ወእኵይ ፡ እምኵሉ ፡ ምድር ።
It has seemed good to me to show the signs and wonders that the Most High God has worked toward me.
3:33 ⧉ ⤴︎ אָת֙וֹהִי֙ כְּמָ֣ה רַבְרְבִ֔ין וְתִמְה֖וֹהִי כְּמָ֣ה תַקִּיפִ֑ין מַלְכוּתֵהּ֙ מַלְכ֣וּת עָלַ֔ם וְשׇׁלְטָנֵ֖הּ עִם ־דָּ֥ר וְדָֽר ׃
καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοῖξαι τὸ στόμα αἰσχύνη καὶ ὄνειδος ἐγενήθη τοῖς δούλοις σου καὶ τοῖς σεβομένοις σε καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοῖξαι τὸ στόμα αἰσχύνη καὶ ὄνειδος ἐγενήθη τοῖς δούλοις σου καὶ τοῖς σεβομένοις σε
Et nunc non possumus aperire os : confusio , et opprobrium facti sumus servis tuis , et his qui colunt te .
ወይእዜኒ ፡ አኮ ፡ ድልወት ፡ ለነ ፡ ንክሥት ፡ አፉነ ፡ ኃፍረት ፡ ወዝንጓጔ ፡ ኮኖሙ ፡ ለአግብርቲለ ፡ ለእለ ፡ ይፈርሁከ ።
How great are his signs! How mighty are his wonders! His kingdom is an everlasting kingdom. His dominion is from generation to generation.
3:34 ⧉ ⤴︎ — μὴ παραδῷς ἡμᾶς εἰς τέλος διὰ τὸ ὄνομά σου καὶ μὴ διασκεδάσῃς σου τὴν διαθήκην μὴ δὴ παραδῷς ἡμᾶς εἰς τέλος διὰ τὸ ὄνομά σου καὶ μὴ διασκεδάσῃς τὴν διαθήκην σου
Ne , quaesumus , tradas nos in perpetuum propter nomen tuum , et ne dissipes testamentum tuum :
ወኢትመጥወነ ፡ ለግሙራ ፡ በእንተ ፡ ስምከ ፡ ወኢትሚጥ ፡ ኪዳነከ ።
Do not hand us over utterly, for the sake of your name, and do not annul your covenant. Do not, we pray, hand us over utterly, for the sake of your name, and do not annul your covenant.
3:35 ⧉ ⤴︎ — καὶ μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ’ ἡμῶν διὰ Αβρααμ τὸν ἠγαπημένον ὑπὸ σοῦ καὶ διὰ Ισαακ τὸν δοῦλόν σου καὶ Ισραηλ τὸν ἅγιόν σου καὶ μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ’ ἡμῶν δῑ Αβρααμ τὸν ἠγαπημένον ὑπὸ σοῦ καὶ διὰ Ισαακ τὸν δοῦλόν σου καὶ Ισραηλ τὸν ἅγιόν σου
neque auferas misericordiam tuam a nobis , propter Abraham , dilectum tuum , et Isaac , servum tuum , et Israël , sanctum tuum ,
ወኢታርኅቅ ፡ ምሕረተከ ፡ እምኔነ ፡ በእንተ ፡ አብርሃም ፡ ፍቁርከ ፡ ወበእንተ ፡ ይስሐቅ ፡ ቊልዔከ ፡ ወበእንተ ፡ እስራኤል ፡ ቅዱስከ ።
And do not withdraw your mercy from us, for the sake of Abraam your beloved, and for the sake of Isaak your servant, and Israel your holy one, And do not withdraw your mercy from us, for the sake of Abraam your beloved, and for the sake of Isaak your servant, and Israel your holy one,
3:36 ⧉ ⤴︎ — ὡς ἐλάλησας πρὸς αὐτοὺς λέγων πληθῦναι τὸ σπέρμα αὐτῶν ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης οἷς ἐλάλησας πρὸς αὐτοὺς λέγων πληθῦναι τὸ σπέρμα αὐτῶν ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης
quibus locutus es pollicens quod multiplicares semen eorum sicut stellas caeli , et sicut arenam quae est in littore maris ;
እለ ፡ ተናገርኮሙ ፡ ወትቤሎሙ ፡ ከመ ፡ ታብዝኅ ፡ ዘርዖሙ ፡ ከመ ፡ ኮከበ ፡ ሰማይ ፡ ወከመ ፡ ኆፃ ፡ ዘድንጋገ ፡ ባሕር ።
as you spoke to them, saying that you would multiply their seed like the stars of heaven and like the sand that is beside the shore of the sea. to whom you spoke, saying that you would multiply their seed like the stars of heaven and like the sand that is beside the shore of the sea.
3:37 ⧉ ⤴︎ — ὅτι δέσποτα ἐσμικρύνθημεν παρὰ πάντα τὰ ἔθνη καί ἐσμεν ταπεινοὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ σήμερον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ὅτι δέσποτα ἐσμικρύνθημεν παρὰ πάντα τὰ ἔθνη καί ἐσμεν ταπεινοὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ σήμερον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν
quia , Domine , imminuti sumus plus quam omnes gentes , sumusque humiles in universa terra hodie propter peccata nostra .
እስመ ፡ ውሑዳን ፡ ጥቀ ፡ እሙንቱ ፡ እምኵሉ ፡ አሕዛብ ፡ ወኮነ ፡ ሕሡራነ ፡ በኵሉ ፡ ምድር ፡ ዮም ፡ በእንተ ፡ ኃጢአትነ ።
For, O Master, we have been made least among all the nations, and we are humbled in all the earth this day because of our sins. For, O Master, we have been made least among all the nations, and we are humbled in all the earth this day because of our sins.
3:38 ⧉ ⤴︎ — καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων καὶ προφήτης οὐδὲ ἡγούμενος οὐδὲ ὁλοκαύτωσις οὐδὲ θυσία οὐδὲ προσφορὰ οὐδὲ θυμίαμα οὐδὲ τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐνώπιόν σου καὶ εὑρεῖν ἔλεος καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων καὶ προφήτης καὶ ἡγούμενος οὐδὲ ὁλοκαύτωσις οὐδὲ θυσία οὐδὲ προσφορὰ οὐδὲ θυμίαμα οὐ τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐναντίον σου καὶ εὑρεῖν ἔλεος
Et non est in tempore hoc princeps , et dux , et propheta , neque holocaustum , neque sacrificium , neque oblatio , neque incensum , neque locus primitiarum coram te ,
አልቦ ፡ በዝ ፡ መዋዕል ፡ መልአክ ፡ ኢ ፡ ነቢይ ፡ ወኢ ፡ ንጉሥ ፡ ወኢ ፡ ቊርባን ፡ ወኢ ፡ መሥዋዕት ፡ ወኢ ፡ ኀበ ፡ ያጸንሕሑ ፡ ዕጣነ ፡ ወኢ ፡ ብሔር ፡ ኀበ ፡ እለ ፡ ይፈርዩ ፡ በቅድሜከ ፡ ይርከቡ ፡ ሣህለከ ።
And at this time there is no ruler, nor prophet, nor leader, nor whole burnt offering, nor sacrifice, nor oblation, nor incense, nor any place to make an offering before you and to find mercy.
3:39 ⧉ ⤴︎ — ἀλλ’ ἐν ψυχῇ συντετριμμένῃ καὶ πνεύματι τεταπεινωμένῳ προσδεχθείημεν ὡς ἐν ὁλοκαυτώμασι κριῶν καὶ ταύρων καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων ἀλλ’ ἐν ψυχῇ συντετριμμένῃ καὶ πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν ὡς ἐν ὁλοκαυτώμασιν κριῶν καὶ ταύρων καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων
ut possimus invenire misericordiam tuam , sed in animo contrito , et spiritu humilitatis suscipiamur .
ዘእንበለ ፡ በነፍስ ፡ የዋህ ፡ ወበመንፈስ ፡ ትሑት ፡ ተወከፍ ፡ ለነ ።
But with a broken soul and a humbled spirit may we be accepted, as with whole burnt offerings of rams and bulls, and as with tens of thousands of fat lambs.
3:40 ⧉ ⤴︎ — οὕτω γενέσθω ἡμῶν ἡ θυσία ἐνώπιόν σου σήμερον καὶ ἐξιλάσαι ὄπισθέν σου ὅτι οὐκ ἔστιν αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σοί καὶ τελειώσαι ὄπισθέν σου οὕτως γενέσθω θυσία ἡμῶν ἐνώπιόν σου σήμερον καὶ ἐκτελέσαι ὄπισθέν σου ὅτι οὐκ ἔσται αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σοί
Sicut in holocausto arietum , et taurorum , et sicut in millibus agnorum pinguium , sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie , ut placeat tibi , quoniam non est confusio confidentibus in te .
ከመ ፡ ዘመሥዋዕተ ፡ ሐራጊት ፡ ወአልህምት ፡ ወከመ ፡ ዘአዕላፍ ፡ አባግዕ ፡ ስቡሐና ፡ ከማሁ ፡ ይኩን ፡ መሥዋዕቲነ ፡ በቅድሜከ ፡ ዮም ፡ ወፍጹመ ፡ ይኩን ፡ በኀቤከ ፡ ከመ ፡ ኢይትኃፈሩ ፡ ኵሎሙ ፡ እለ ፡ ይትዌከሉከ ።
So let our sacrifice be before you today, and make atonement behind you, for there is no shame for those who trust in you; and let it be brought to completion behind you. So let our sacrifice be before you today, and let it be accomplished behind you, for there shall be no shame for those who trust in you.
3:41 ⧉ ⤴︎ — καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμεν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ φοβούμεθά σε καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμεν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ φοβούμεθά σε καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς
Et nunc sequimur te in toto corde ; et timemus te , et quaerimus faciem tuam .
ወይእዜኒ ፡ ንተልወከ ፡ በኵሉ ፡ ልብነ ፡ ወንፈርሃከ ፡ ወነኃሥሥ ፡ ገጸከ ፡ ዳዕሙ ፡ ኢታስተሐፍረነ ።
And now we follow after you with a whole heart, and we fear you and seek your face; do not put us to shame.
3:42 ⧉ ⤴︎ — ἀλλὰ ποίησον μεθ’ ἡμῶν κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου ἀλλὰ ποίησον μεθ’ ἡμῶν κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου
Nec confundas nos , sed fac nobiscum juxta mansuetudinem tuam , et secundum multitudinem misericordiae tuae .
ወግበር ፡ ምስሌነ ፡ በከመ ፡ ተመይጦትከ ፡ ወበከመ ፡ ብዝኃ ፡ ምሕረትከ ፡ አድኅነነ ፡ በተአምሪከ ፡ ሀብ ፡ ስብሐተ ፡ ለስምከ ፡ እግዚኦ ።
But deal with us according to your clemency and according to the abundance of your mercy.
3:43 ⧉ ⤴︎ — καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου καὶ δὸς δόξαν τῷ ὀνόματί σου κύριε καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου καὶ δὸς δόξαν τῷ ὀνόματί σου κύριε
Et erue nos in mirabilibus tuis , et da gloriam nomini tuo , Domine ;
ይትኃፈሩ ፡ ኵሎሙ ፡ እለ ፡ አርአይዎሙ ፡ ሥቃየ ፡ ለአግብርቲከ ፡ ወይትሐፈሩ ፡ በኵሉ ፡ ትዕግልቶሙ ፡ ወይትቀጥቀጥ ፡ ኃይሎሙ ።
And deliver us according to your wonders, and give glory to your name, O Lord.
3:44 ⧉ ⤴︎ — καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακὰ καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυναστείας καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακὰ καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυνάμεως καὶ δυναστείας καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη
et confundantur omnes qui ostendunt servis tuis mala : confundantur in omni potentia tua , et robur eorum conteratur :
ወያእምሩ ፡ ከመ ፡ አንተ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላክ ፡ ባሕቲትከ ፡ ስሕ ፡ በኵሉ ፡ ምድር ፡ ወበኵሉ ፡ ዓለም ።
And may all who show forth evils to your servants be put to confusion, and may they be shamed out of all dominion, and may their strength be crushed.
3:45 ⧉ ⤴︎ — γνώτωσαν ὅτι σὺ εἶ μόνος κύριος ὁ θεὸς καὶ ἔνδοξος ἐφ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην γνώτωσαν ὅτι σὺ εἶ κύριος ὁ θεὸς μόνος καὶ ἔνδοξος ἐφ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην
et sciant quia tu es Dominus Deus solus , et gloriosus super orbem terrarum .
ወኢኃደጉ ፡ አስተዋድዮቶሙ ፡ ወአልያን ፡ ኀበ ፡ ንጉሥ ።
Let them know that you alone are Lord God, and glorious over the whole inhabited world.
3:46 ⧉ ⤴︎ — καὶ οὐ διέλιπον οἱ ἐμβάλλοντες αὐτοὺς ὑπηρέται τοῦ βασιλέως καίοντες τὴν κάμινον καὶ ἡνίκα ἐνεβάλοσαν τοὺς τρεῖς εἰς ἅπαξ εἰς τὴν κάμινον καὶ ἡ κάμινος ἦν διάπυρος κατὰ τὴν θερμασίαν αὐτῆς ἑπταπλασίως καὶ ὅτε αὐτοὺς ἐνεβάλοσαν οἱ μὲν ἐμβάλλοντες αὐτοὺς ἦσαν ὑπεράνω αὐτῶν οἱ δὲ ὑπέκαιον ὑποκάτωθεν αὐτῶν νάφθαν καὶ στιππύον καὶ πίσσαν καὶ κληματίδα καὶ οὐ διέλειπον οἱ ἐμβαλόντες αὐτοὺς ὑπηρέται τοῦ βασιλέως καίοντες τὴν κάμινον νάφθαν καὶ πίσσαν καὶ στιππύον καὶ κληματίδα
Et non cessabant qui miserant eos ministri regis succendere fornacem , naphtha , et stuppa , et pice , et malleolis ,
ወውስተ ፡ እሳቱ ፡ ወደዩ ፡ ተየ ፡ ወፒሳ ፡ ወሰጠጵዮነ ፡ ወቀለምጼዳ ።
And the king's attendants who cast them in did not cease stoking the furnace; and when they had cast the three in all at once into the furnace, the furnace was red-hot at sevenfold its heat; and when they cast them in, those who cast them in were above them, while others kindled beneath them naphtha and tow and pitch and brushwood. And the king's attendants who had cast them in did not cease stoking the furnace with naphtha and pitch and tow and brushwood.
3:47 ⧉ ⤴︎ — καὶ διεχεῖτο ἡ φλὸξ ἐπάνω τῆς καμίνου ἐπὶ πήχεις τεσσαράκοντα ἐννέα καὶ διεχεῖτο ἡ φλὸξ ἐπάνω τῆς καμίνου ἐπὶ πήχεις τεσσαράκοντα ἐννέα
et effundebatur flamma super fornacem cubitis quadraginta novem :
ወተለዓለ ፡ ነበልባል ፡ እምዕቶን ፡ ፵ ፡ ወ
And the flame poured out above the furnace to a height of forty-nine cubits.
3:48 ⧉ ⤴︎ — καὶ διεξώδευσε καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρε περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων καὶ διώδευσεν καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρεν περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων
et erupit , et incendit quos reperit juxta fornacem de Chaldaeis .
ወያንሶሱ ፡ ወያውዒ ፡ ዘረከቡ ፡ ኀበ ፡ ዕቶኖሙ ፡ ለከለዳውያን ።
And it broke out and set on fire those of the Chaldeans whom it found around the furnace.
3:49 ⧉ ⤴︎ — ἄγγελος δὲ κυρίου συγκατέβη ἅμα τοῖς περὶ τὸν Αζαριαν εἰς τὴν κάμινον καὶ ἐξετίναξε τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς καμίνου ὁ δὲ ἄγγελος κυρίου συγκατέβη ἅμα τοῖς περὶ τὸν Αζαριαν εἰς τὴν κάμινον καὶ ἐξετίναξεν τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς καμίνου
Angelus autem Domini descendit cum Azaria , et sociis ejus in fornacem : et excussit flammam ignis de fornace ,
ወወረደ ፡ መልአከ ፡ እግዚአብሔር ፡ ምስለ ፡ እለ ፡ አዛርያ ፡ ውስተ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ ወዘበጦ ፡ ለነበልባለ ፡ እሳት ።
But an angel of the Lord came down into the furnace together with Azariah and his companions, and shook the flame of the fire out of the furnace,
3:50 ⧉ ⤴︎ — καὶ ἐποίησε τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡσεὶ πνεῦμα δρόσου διασυρίζον καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν καθόλου τὸ πῦρ καὶ οὐκ ἐλύπησε καὶ οὐ παρηνώχλησεν αὐτούς καὶ ἐποίησεν τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡς πνεῦμα δρόσου διασυρίζον καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν τὸ καθόλου τὸ πῦρ καὶ οὐκ ἐλύπησεν οὐδὲ παρηνώχλησεν αὐτοῖς
et fecit medium fornacis quasi ventum roris flantem , et non tetigit eos omnino ignis , neque contristavit , nec quidquam molestiae intulit .
ወረሰዮ ፡ ለነበልባለ ፡ እሳት ፡ ከመ ፡ ነፋስ ፡ ቈሪር ፡ ወኢለከፎሙ ፡ ወኢምንትኒ ፡ ወኢሰሐጦሙ ፡ ወኢያጽዓቆሙ ፡ ወኢያመንደቦሙ ።
and made the midst of the furnace like a whistling wind of dew; and the fire did not touch them at all, and did not hurt them nor trouble them.
3:51 ⧉ ⤴︎ — ἀναλαβόντες δὲ οἱ τρεῖς ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον καὶ εὐλόγουν καὶ ἐξύψουν τὸν θεὸν ἐν τῇ καμίνῳ λέγοντες τότε οἱ τρεῖς ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον καὶ εὐλόγουν τὸν θεὸν ἐν τῇ καμίνῳ λέγοντες
Tunc hi tres quasi ex uno ore laudabant , et glorificabant , et benedicebant Deum in fornace , dicentes :
ወሶቤሃ ፡ እሙንቱ ፡ ሠለስቲሆሙ ፡ ኅቡረ ፡ በአሐዱ ፡ ልብ ፡ ወበአሐዱ ፡ አፍ ፡ ሰብሑ ፡ ወአዕኰትዎ ፡ ወባረክዎ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ በውስተ ፡ ዕቶነ ።
Then the three took it up as from one mouth, and sang hymns and glorified and blessed and exalted God in the furnace, saying: Then the three, as from one mouth, sang hymns and glorified and blessed God in the furnace, saying:
3:52 ⧉ ⤴︎ — εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον καὶ ὑπεραινετὸν καὶ ὑπερυψωμένον εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον καὶ ὑπεραινετὸν καὶ ὑπερυψούμενον εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es , Domine Deus patrum nostrorum : et laudabilis , et gloriosus , et superexaltatus in saecula . Et benedictum nomen gloriae tuae sanctum : et laudabile , et superexaltatum in omnibus saeculis .
ወይቤሉ ፡ ይትባረክ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላከ ፡ አበዊነ ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ፡ ወይትባረክ ፡ ስመ ፡ ስብሐቲሁ ፡ ቅዱስ ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ በኵሉ ፡ ዓለም ።
Blessed are you, O Lord, God of our fathers, and praiseworthy and highly exalted unto the ages; and blessed is the holy name of your glory, and exceedingly praiseworthy and exceedingly exalted unto all the ages.
3:53 ⧉ ⤴︎ — εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es in templo sancto gloriae tuae : et superlaudabilis , et supergloriosus in saecula .
ቡሩክ ፡ አንተ ፡ በጽርሐ ፡ ቅድሳተ ፡ ስብሐቲከ ፡ ስቡሕኒ ፡ አንተ ፡ ወእኵት ፡ አንተ ፡ ለዓለም ።
Blessed are you in the temple of your holy glory, and exceedingly to be hymned and exceedingly glorious unto the ages.
3:54 ⧉ ⤴︎ — εὐλογητὸς εἶ ἐπὶ θρόνου τῆς βασιλείας σου καὶ ὑμνητὸς καὶ ὑπερυψωμένος εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογημένος εἶ ἐπὶ θρόνου τῆς βασιλείας σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es in throno regni tui : et superlaudabilis , et superexaltatus in saecula .
ቡሩክ ፡ አንረ ፡ ዘትሬኢ ፡ ቀላያተ ፡ ነቢረከ ፡ ላዕለ ፡ ኪሩቤል ፡ ስቡሕኒ ፡ አንተ ፡ ወልዑል ፡ አንተ ፡ ለዓለም ።
Blessed are you upon the throne of your kingdom, and to be hymned and highly exalted unto the ages.
3:55 ⧉ ⤴︎ — εὐλογητὸς εἶ ὁ βλέπων ἀβύσσους καθήμενος ἐπὶ χερουβιμ καὶ αἰνετὸς καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογημένος εἶ ὁ ἐπιβλέπων ἀβύσσους καθήμενος ἐπὶ χερουβιν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es , qui intueris abyssos , et sedes super cherubim : et laudabilis , et superexaltatus in saecula .
ቡሩክ ፡ አንተ ፡ በዲበ ፡ መንበረ ፡ መንግሥትከ ፡ ስቡሕኒ ፡ አንተ ፡ ወቡሩክ ፡ አንተ ፡ ለዓለም ።
Blessed are you who behold the depths, seated upon the cherubim, and praiseworthy and glorified unto the ages.
3:56 ⧉ ⤴︎ — εὐλογητὸς εἶ ἐν τῷ στερεώματι καὶ ὑμνητὸς καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὑμνητὸς καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedictus es in firmamento caeli : et laudabilis et gloriosus in saecula .
ቡሩክ ፡ አንተ ፡ በመልዕልተ ፡ ሰማያት ፡ ስቡሕኒ ፡ አንተ ፡ ወክቡር ፡ አንተ ፡ ለዓለም ።
Blessed are you in the firmament, and to be hymned and glorified unto the ages.
3:57 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα τοῦ κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnia opera Domini , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ ግብረ ፡ እግዚእ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you works of the Lord; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:58 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ἄγγελοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ἄγγελοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , angeli Domini , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ሰማያት ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you angels of the Lord; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:59 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε οὐρανοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε οὐρανοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , caeli , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ መላእክተ ፡ እግዚእ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you heavens; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:60 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ὕδατα πάντα τὰ ἐπάνω τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ὕδατα πάντα τὰ ἐπάνω τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , aquae omnes , quae super caelos sunt , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ ማያት ፡ ዘመልዕልተ ፡ ሰማያት ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you waters above the heaven; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:61 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πᾶσαι αἱ δυνάμεις κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πᾶσαι αἱ δυνάμεις τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnes virtutes Domini , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ ኃይለ ፡ እግዚእ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you powers of the Lord; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:62 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ἥλιος καὶ σελήνη τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ἥλιος καὶ σελήνη τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , sol et luna , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ፀሐይ ፡ ወወርኅ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, sun and moon; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:63 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , stellae caeli , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ከዋክብተ ፡ ሰማይ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you stars of heaven; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:64 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πᾶς ὄμβρος καὶ δρόσος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πᾶς ὄμβρος καὶ δρόσος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnis imber et ros , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ጠል ፡ ወዝናም ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, every shower and dew; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:65 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάντα τὰ πνεύματα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάντα τὰ πνεύματα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnes spiritus Dei , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ መንፈስ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you winds; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:66 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πῦρ καὶ καῦμα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πῦρ καὶ καῦμα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , ignis et aestus , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ እሳት ፡ ወላህብ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, fire and heat; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:67 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ῥῖγος καὶ ψῦχος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ψῦχος καὶ καύσων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , frigus et aestus , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ሌሊት ፡ ወመዓልት ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, chill and cold; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages. Bless the Lord, cold and scorching heat; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:68 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε δρόσοι καὶ νιφετοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε δρόσοι καὶ νιφετοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , rores et pruina , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ጠል ፡ ወዓውል ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you dews and snowfalls; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:69 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάγοι καὶ ψῦχος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάγος καὶ ψῦχος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , gelu et frigus , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ቊር ፡ ወአስሐትያ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you frosts and cold; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:70 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάχναι καὶ χιόνες τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάχναι καὶ χιόνες τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , glacies et nives , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ በርህ ፡ ወጽልመት ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you hoarfrosts and snows; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:71 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε νύκτες καὶ ἡμέραι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε νύκτες καὶ ἡμέραι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , noctes et dies , Domino laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ደደክ ፡ ወመርቄ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you nights and days; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:72 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε φῶς καὶ σκότος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε φῶς καὶ σκότος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , lux et tenebrae , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ በረድ ፡ ወጊሜ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, light and darkness; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:73 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ἀστραπαὶ καὶ νεφέλαι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ἀστραπαὶ καὶ νεφέλαι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , fulgura et nubes , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ መብረቅ ፡ ወደመና ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you lightnings and clouds; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:74 ⧉ ⤴︎ — εὐλογείτω ἡ γῆ τὸν κύριον ὑμνείτω καὶ ὑπερυψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογείτω ἡ γῆ τὸν κύριον ὑμνείτω καὶ ὑπερυψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicat terra Dominum : laudet et superexaltet eum in saecula .
ትባርኮ ፡ ምድር ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Let the earth bless the Lord; let it sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:75 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ὄρη καὶ βουνοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ὄρη καὶ βουνοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , montes et colles , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ አድባር ፡ ወአውግር ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you mountains and hills; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:76 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐπὶ τῆς γῆς τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐν τῇ γῇ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , universa germinantia in terra , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ ዘይበቊል ፡ ውስተ ፡ ምድር ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you things that grow upon the earth; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:77 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε αἱ πηγαί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε αἱ πηγαί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , fontes , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ቀላያት ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you springs; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:78 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε θάλασσαι καὶ ποταμοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε θάλασσαι καὶ ποταμοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , maria et flumina , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ባሕር ፡ ወአፍላግ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you seas and rivers; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:79 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασιν τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , cete , et omnia quae moventur in aquis , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ አንበር ፡ ወኵሉ ፡ ዘይትሐወስ ፡ ውስተ ፡ ማይ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you sea monsters and all that move in the waters; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:80 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnes volucres caeli , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ አዕዋፈ ፡ ሰማይ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, all you birds of heaven; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:81 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε τετράποδα καὶ θηρία τῆς γῆς τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πάντα τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , omnes bestiae et pecora , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ኵሉ ፡ አራዊት ፡ ወእንስሳ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you four-footed beasts and wild animals of the earth; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages. Bless the Lord, all you wild beasts and cattle; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:82 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , filii hominum , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ደቂቀ ፡ ዕጓለ ፡ እመሕያው ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you sons of men; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:83 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε Ισραηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε Ισραηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicat Israël Dominum : laudet et superexaltet eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ እስራኤል ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, O Israel; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:84 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ἱερεῖς τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ἱερεῖς κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , sacerdotes Domini , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ካህናተ ፡ እግዚእ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you priests; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:85 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε δοῦλοι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε δοῦλοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , servi Domini , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ አግብርተ ፡ እግዚእ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you servants; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:86 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , spiritus et animae justorum , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ መንፈስ ፡ ወነፍሰ ፡ ጻድቃን ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you spirits and souls of the righteous; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:87 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε ὅσιοι καὶ ταπεινοὶ καρδίᾳ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας εὐλογεῖτε ὅσιοι καὶ ταπεινοὶ τῇ καρδίᾳ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας
Benedicite , sancti et humiles corde , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula .
ይባርክዎ ፡ ጻድቃን ፡ ወትሑታነ ፡ ልብ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, you holy and humble in heart; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages.
3:88 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε Ανανια Αζαρια Μισαηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας ὅτι ἐξείλετο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου καὶ ἔσωσεν ἡμᾶς ἐκ χειρὸς θανάτου καὶ ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καιομένης φλογὸς καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς ἐλυτρώσατο ἡμᾶς εὐλογεῖτε Ανανια Αζαρια Μισαηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας ὅτι ἐξείλατο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου καὶ ἐκ χειρὸς θανάτου ἔσωσεν ἡμᾶς καὶ ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καμίνου καιομένης φλογὸς καὶ ἐκ μέσου πυρὸς ἐρρύσατο ἡμᾶς
Benedicite , Anania , Azaria , Misaël , Domino : laudate et superexaltate eum in saecula : quia eruit nos de inferno , et salvos fecit de manu mortis : et liberavit nos de medio ardentis flammae , et de medio ignis eruit nos .
ይባርክዎ ፡ አናንያ ፡ ወአዛርያ ፡ ወሚሳኤል ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ስቡሕኒ ፡ ውእቱ ፡ ወልዑልኒ ፡ ውእቱ ፡ ለዓለም ።
Bless the Lord, O Hananiah, Azariah, Mishael; sing hymns to him and highly exalt him unto the ages; for he has taken us out of Hades and saved us from the hand of death, and rescued us from the midst of the burning flame, and redeemed us out of the fire.
3:89 ⧉ ⤴︎ — ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ ὅτι χρηστός ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ ὅτι χρηστός ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ
Confitemini Domino , quoniam bonus : quoniam in saeculum misericordia ejus .
እስመ ፡ አድኃነነ ፡ እምእደ ፡ ሲኦል ፡ ወእሞት ፡ ባልሐነ ፡ ወእምዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ አንገፈነ ፡ ወአውፅዓነ ፡ እማዕከለ ፡ ነበልባል ፡ ግነዩ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ እስመ ፡ ኄር ።
Give thanks to the Lord, for he is good, for his mercy endures unto the age.
3:90 ⧉ ⤴︎ — εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν θεὸν τῶν θεῶν ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τῶν αἰώνων εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν κύριον τὸν θεὸν τῶν θεῶν ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ
Benedicite , omnes religiosi , Domino Deo deorum : laudate et confitemini ei , quia in omnia saecula misericordia ejus .
ባርክዎ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ኵልእሙ ፡ እለ ፡ ትፈርህዎ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ ወግነዩ ፡ ለአምላከ ፡ አማልክት ፡ ሰብሕዎ ፡ ወግነዩ ፡ ሎቱ ፡ እስመ ፡ ለኵሉ ፡ ዓለም ፡ ምሕረቱ ።
Bless him, all you who revere the God of gods; sing hymns and give thanks, for his mercy endures unto the age, and unto the age of ages.
3:91 ⧉ ⤴︎ — καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀκοῦσαι τὸν βασιλέα ὑμνούντων αὐτῶν καὶ ἑστὼς ἐθεώρει αὐτοὺς ζῶντας τότε Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς ἐθαύμασε καὶ ἀνέστη σπεύσας καὶ εἶπεν τοῖς φίλοις αὐτοῦ καὶ Ναβουχοδονοσορ ἤκουσεν ὑμνούντων αὐτῶν καὶ ἐθαύμασεν καὶ ἐξανέστη ἐν σπουδῇ καὶ εἶπεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ οὐχὶ ἄνδρας τρεῖς ἐβάλομεν εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους καὶ εἶπαν τῷ βασιλεῖ ἀληθῶς βασιλεῦ
Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit , et surrexit propere , et ait optimatibus suis : Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos ? Qui respondentes regi , dixerunt : Vere , rex .
ወሰምዖሙ ፡ ለናቡከደነፆር ፡ እንዘ ፡ ይሴብሑ ፡ አንከረ ፡ ወተንሥአ ፡ ፍጡነ ፡ ወይቤሎሙ ፡ ለመገብቱ ፡ አኮኑ ፡ ሠለስተ ፡ ዕደወ ፡ ወደይነ ፡ ማዕከለ ፡ ዕቶነ ፡ እሳት ፡ ዕሡራነ ፡ ወይቤልዎ ፡ እወ ፡ ንጉሥ ።
And it came to pass, when the king heard them singing hymns, that he stood and watched them alive; then Nebuchadnezzar the king marvelled and rose up in haste and said to his friends: And Nebuchadnezzar heard them singing hymns, and he marvelled and rose up in haste and said to his nobles, “Did we not cast three men bound into the midst of the fire?” And they said to the king, “Truly, O king.”
3:92 ⧉ ⤴︎ — ἰδοὺ ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους περιπατοῦντας ἐν τῷ πυρί καὶ φθορὰ οὐδεμία ἐγενήθη ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοίωμα ἀγγέλου θεοῦ καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς ἰδοὺ ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους καὶ περιπατοῦντας ἐν μέσῳ τοῦ πυρός καὶ διαφθορὰ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ θεοῦ
Respondit , et ait : Ecce ego video quatuor viros solutos , et ambulantes in medio ignis , et nihil corruptionis in eis est , et species quarti similis filio Dei .
ወይቤ ፡ ንጉሥ ፡ አንሰ ፡ እሬኢ ፡ ዝየ ፡ አርባዕተ ፡ ዕደው ፡ ፍቱሐነ ፡ ወያንሶስዉ ፡ ማዕከለ ፡ እሳት ፡ ወአልቦ ፡ ዘለከፎሙ ፡ ወገጹ ፡ ለራብዓይ ፡ ከመ ፡ ወልደ ፡ እግዚአብሔር ፡ ይመስል ።
“Behold, I see four men unbound, walking about in the fire, and no destruction has come upon them, and the appearance of the fourth is the likeness of an angel of God.” And the king said, “Behold, I see four men unbound and walking about in the midst of the fire, and there is no corruption in them, and the appearance of the fourth is like a son of God.”
3:93 ⧉ ⤴︎ — καὶ προσελθὼν ὁ βασιλεὺς πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου τῆς καιομένης τῷ πυρὶ ἐκάλεσεν αὐτοὺς ἐξ ὀνόματος Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ παῖδες τοῦ θεοῦ τῶν θεῶν τοῦ ὑψίστου ἐξέλθετε ἐκ τοῦ πυρός οὕτως οὖν ἐξῆλθον οἱ ἄνδρες ἐκ μέσου τοῦ πυρός τότε προσῆλθεν Ναβουχοδονοσορ πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ εἶπεν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου ἐξέλθετε καὶ δεῦτε καὶ ἐξῆλθον Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐκ μέσου τοῦ πυρός
Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis , et ait : Sidrach , Misach , et Abdenago , servi Dei excelsi , egredimini , et venite . Statimque egressi sunt Sidrach , Misach , et Abdenago de medio ignis .
ወእምዝ ፡ ሖረ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ኀበ ፡ ኆኅተ ፡ እሳት ፡ ዘይነድድ ፡ ወይቤ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ አግብርተ ፡ እግዚአብሔር ፡ ልዑል ፡ ንዑ ፡ ፃዑ ፡ ወወጽኡ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ እማዕከለ ፡ እሳት ።
And the king came to the door of the furnace burning with fire and called them by name: “Shadrach, Meshach, Abednego, servants of the God of gods, the Most High, come out of the fire!” So then the men came out of the midst of the fire. Then Nebuchadnezzar came to the door of the furnace of burning fire and said, “Shadrach, Meshach, Abednego, servants of the Most High God, come out and come here!” And Shadrach, Meshach and Abednego came out of the midst of the fire.
3:94 ⧉ ⤴︎ — καὶ συνήχθησαν οἱ ὕπατοι τοπάρχαι καὶ ἀρχιπατριῶται καὶ οἱ φίλοι τοῦ βασιλέως καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους ὅτι οὐχ ἥψατο τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν καὶ αἱ τρίχες αὐτῶν οὐ κατεκάησαν καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθησαν οὐδὲ ὀσμὴ τοῦ πυρὸς ἦν ἐν αὐτοῖς καὶ συνάγονται οἱ σατράπαι καὶ οἱ στρατηγοὶ καὶ οἱ τοπάρχαι καὶ οἱ δυνάσται τοῦ βασιλέως καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἄνδρας ὅτι οὐκ ἐκυρίευσεν τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν καὶ ἡ θρὶξ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν οὐκ ἐφλογίσθη καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθη καὶ ὀσμὴ πυρὸς οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς
Et congregati satrapae , et magistratus , et judices , et potentes regis contemplabantur viros illos , quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum , et capillus capitis eorum non esset adustus , et sarabala eorum non fuissent immutata , et odor ignis non transisset per eos .
ወተጋብዑ ፡ መላእክት ፡ ወመገብት ፡ ወመኳንንት ፡ ወኃያላኑ ፡ ለንጉሥ ፡ ወርእይዎሙ ፡ ለእሙንቱ ፡ ዕደው ፡ ከመ ፡ ኢቀረቦሙ ፡ እሳት ፡ ሥጋሆሙ ፡ ወኢለከፎሙ ፡ ስእርተ ፡ ርእሶሙ ፡ ወኢተወለጠ ፡ ርእየተ ፡ ገጾሙ ፡ ወአልቦ ፡ ላዕሌሆሙ ፡ ፄና ፡ ዘእሳት ።
And the consuls, the district rulers and the heads of the clans and the king's friends were gathered together, and they observed those men, that the fire had not touched their body, and their hair was not burned up, and their trousers were not altered, nor was there any smell of fire upon them. And the satraps and the commanders and the district rulers and the king's magnates gather together, and they observed the men, that the fire had not mastered their body, and the hair of their head was not singed, and their trousers were not altered, and there was no smell of fire upon them.
3:95 ⧉ ⤴︎ — ὑπολαβὼν δὲ Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς εἶπεν εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ὃς ἀπέστειλε τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἔσωσε τοὺς παῖδας αὐτοῦ τοὺς ἐλπίσαντας ἐπ’ αὐτόν τὴν γὰρ προσταγὴν τοῦ βασιλέως ἠθέτησαν καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν εἰς ἐμπυρισμόν ἵνα μὴ λατρεύσωσι μηδὲ προσκυνήσωσι θεῷ ἑτέρῳ ἀλλ’ ἢ τῷ θεῷ αὐτῶν καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονοσορ καὶ εἶπεν εὐλογητὸς ὁ θεὸς τοῦ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ὃς ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἐξείλατο τοὺς παῖδας αὐτοῦ ὅτι ἐπεποίθεισαν ἐπ’ αὐτῷ καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ἠλλοίωσαν καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν εἰς πῦρ ὅπως μὴ λατρεύσωσιν μηδὲ προσκυνήσωσιν παντὶ θεῷ ἀλλ’ ἢ τῷ θεῷ αὐτῶν
Et erumpens Nabuchodonosor , ait : Benedictus Deus eorum , Sidrach videlicet , Misach , et Abdenago : qui misit angelum suum , et eruit servos suos , qui crediderunt in eum : et verbum regis immutaverunt , et tradiderunt corpora sua ne servirent , et ne adorarent omnem deum , excepto Deo suo .
ወሰገደ ፡ ንጉሥ ፡ ለእግዚአብሔር ፡ በቅድሜሆሙ ፡ አውሥአ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ወይቤ ፡ ይትባረክ ፡ እግዚአብሔር ፡ አምላከ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ዘፈነወ ፡ መልአኮ ፡ ወአድኃነ ፡ ነፍሰ ፡ አግብርቲሁ ፡ እለ ፡ ተወከሉ ፡ ቦቱ ፡ ወሜጡ ፡ ቃለ ፡ ንጉሥ ፡ ወወሀቡ ፡ ነፍሶሙ ፡ ለእሳት ፡ ከመ ፡ ኢያምልኩ ፡ ወኢይስግዱ ፡ ለካልዕ ፡ አምላክ ፡ ዘእንበለ ፡ አምላኮሙ ።
Then Nebuchadnezzar the king answered and said, “Blessed is the Lord God of Shadrach, Meshach and Abednego, who sent his angel and saved his servants who hoped in him; for they set aside the king's command and gave over their bodies to the burning, so that they might not serve nor do obeisance to any other god but their own God.” And Nebuchadnezzar answered and said, “Blessed is the God of Shadrach, Meshach and Abednego, who sent his angel and delivered his servants, because they trusted in him; and they altered the king's word and gave over their bodies to the fire, so that they might not serve nor do obeisance to any god but their own God.”
3:96 ⧉ ⤴︎ — καὶ νῦν ἐγὼ κρίνω ἵνα πᾶν ἔθνος καὶ πᾶσαι φυλαὶ καὶ πᾶσαι γλῶσσαι ὃς ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸν κύριον τὸν θεὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω διαμελισθήσεται καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ δημευθήσεται διότι οὐκ ἔστιν θεὸς ἕτερος ὃς δυνήσεται ἐξελέσθαι οὕτως καὶ ἐγὼ ἐκτίθεμαι δόγμα πᾶς λαός φυλή γλῶσσα ἣ ἂν εἴπῃ βλασφημίαν κατὰ τοῦ θεοῦ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω εἰς ἀπώλειαν ἔσονται καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν εἰς διαρπαγήν καθότι οὐκ ἔστιν θεὸς ἕτερος ὅστις δυνήσεται ῥύσασθαι οὕτως
A me ergo positum est hoc decretum : ut omnis populus , tribus , et lingua , quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach , Misach , et Abdenago , dispereat , et domus ejus vastetur : neque enim est alius deus , qui possit ita salvare .
ወአነሂ ፡ አዘዝኩ ፡ ለኵሉ ፡ አሕዛብ ፡ ወነገድ ፡ ወበሐውርት ፡ እመቦ ፡ ዘጸረፈ ፡ ወዘነበበ ፡ ሕሡመ ፡ ላዕለ ፡ አምላከ ፡ ሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ይትኰነን ፡ ነፍሱ ፡ ወይትበርበር ፡ ቤቱ ፡ እስመ ፡ አልቦ ፡ ካልዕ ፡ አምላክ ፡ ዘያድኅን ፡ ከመዝ ።
“And now I decree that among every nation and all tribes and all tongues, whoever blasphemes against the Lord, the God of Shadrach, Meshach and Abednego, shall be dismembered, and his house shall be confiscated; for there is no other god who will be able to deliver in this way.” “And I set forth a decree: every people, tribe and tongue that utters blasphemy against the God of Shadrach, Meshach and Abednego shall be given over to destruction, and their houses to plunder; for there is no other god who will be able to rescue in this way.”
3:97 ⧉ ⤴︎ — οὕτως οὖν ὁ βασιλεὺς τῷ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐξουσίαν δοὺς ἐφ’ ὅλης τῆς χώρας κατέστησεν αὐτοὺς ἄρχοντας τότε ὁ βασιλεὺς κατεύθυνεν τὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐν τῇ χώρᾳ Βαβυλῶνος καὶ ἠξίωσεν αὐτοὺς ἡγεῖσθαι πάντων τῶν Ιουδαίων τῶν ὄντων ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ
Tunc rex promovit Sidrach , Misach , et Abdenago in provincia Babylonis .
ወሶቤሃ ፡ ሤሞሙ ፡ ንጉሥ ፡ ለሲድራቅ ፡ ወሚሳቅ ፡ ወአብደናጎ ፡ ላዕለ ፡ ግብረ ፡ በሐውርተ ፡ ባቢሎን ፡ ወአዕበዮሙ ፡ ወአኰነኖሙ ፡ ላዕለ ፡ ኵሉ ፡ አይሁድ ፡ እለ ፡ ውስተ ፡ መንግሥቱ ፡ ሀለዉ ።
So then the king, having given Shadrach, Meshach and Abednego authority over the whole province, appointed them rulers. Then the king prospered Shadrach, Meshach and Abednego in the province of Babylon, and counted them worthy to lead all the Jews who were in his kingdom.
3:98 ⧉ ⤴︎ — — Nabuchodonosor rex , omnibus populis , gentibus , et linguis , qui habitant in universa terra , pax vobis multiplicetur .
ይቤ ፡ ናቡከደነፆር ፡ ንጉሥ ፡ ለኵሉ ፡ አሕዛብ ፡ ወነገድ ፡ ወበሐውርት ፡ ወለኵሉ ፡ ምድር ፡ ሰላም ፡ ይብዛኅ ፡ ለክሙ ።
Then the king promoted Shadrach, Meshach, and Abednego in the province of Babylon.
3:99 ⧉ ⤴︎ — — Signa , et mirabilia fecit apud me Deus excelsus . Placuit ergo mihi praedicare
ተአምረ ፡ ወመንክረ ፡ ዘገብረ ፡ ሊተ ፡ እግዚአብሔር ፡ ልዑል ፡ አደመኒ ፡ ቅድሜየ ፡ እንግርክሙ ።
Then the king promoted Shadrach, Meshach, and Abednego in the province of Babylon.
3:100 ⧉ ⤴︎ — — signa ejus , quia magna sunt : et mirabilia ejus , quia fortia : et regnum ejus regnum sempiternum , et potestas ejus in generationem et generationem .
እስመ ፡ ዓቢይ ፡ ወጽኑዕ ፡ ውእቱ ፡ መንግሥቱ ፡ መንግሥት ፡ ዘለዓለም ፡ ወምኵናኑኒ ፡ ለትውልደ ፡ ትውልድ ።
Then the king promoted Shadrach, Meshach, and Abednego in the province of Babylon.