| 6:1 | — | Noli fieri pro amico inimicus proximo : improperium enim et contumeliam malus hæreditabit : et omnis peccator invidus et bilinguis. | ኩን፡ ዐርከ፡ እምትኩን፡ ጸላዔ፡ እስመ፡ ደኃሪቱ፡ ለስም፡ እኩይ፡ ኀሣር፡ ወጽዕለት፡ ወከማሁ፡ ኃጥእኒ፡ ዘክልኤ፡ ልሳኑ። | 不要從朋友變為仇敵；惡名要承受羞愧與辱罵，口是心非的罪人也是如此。 |
|---|
| 6:2 | μὴ ἐπάρῃς σεαυτὸν ἐν βουλῇ ψυχῆς σου ἵνα μὴ διαρπαγῇ ὡς ταῦρος ἡ ψυχή σου | Non te extollas in cogitatione animæ tuæ velut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam : | ወኢታዕቢ፡ ርእሰከ፡ በምክረ፡ ነፍስከ፡ ከመ፡ ኢይምሥጥዋ፡ ከመ፡ ላህም፡ ለነፍስከ። | 不要在你心靈的籌算中高抬自己，免得你的性命像公牛一樣被撕裂。 |
|---|
| 6:3 | τὰ φύλλα σου καταφάγεσαι καὶ τοὺς καρπούς σου ἀπολέσεις καὶ ἀφήσεις σεαυτὸν ὡς ξύλον ξηρόν | et folia tua comedat, et fructus tuos perdat, et relinquaris velut lignum aridum in eremo. | ወቈፅለከኒ፡ ይበልዐከ፡ ወተሀጕል፡ ፍሬከ፡ ወከመ፡ ዕፅ፡ ይቡስ፡ የኀድገከ። | 你要喫盡自己的葉子，毀掉自己的果子，使自己成為一棵枯乾的樹。 |
|---|
| 6:4 | ψυχὴ πονηρὰ ἀπολεῖ τὸν κτησάμενον αὐτὴν καὶ ἐπίχαρμα ἐχθρῶν ποιήσει αὐτόν | Anima enim nequam disperdet qui se habet, et in gaudium inimicis dat illum, et deducet in sortem impiorum. | ነፍስ፡ ጸዋግ፡ ተሀጕሎ፡ ለዘአጥረያ፡ ወትሬስዮ፡ ጥቡዐ፡ ለጸላዒሁ። | 邪惡的心靈必毀滅擁有它的人，使他成為仇敵譏笑的對象。 |
|---|
| 6:5 | λάρυγξ γλυκὺς πληθυνεῖ φίλους αὐτοῦ καὶ γλῶσσα εὔλαλος πληθυνεῖ εὐπροσήγορα | Verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos, et lingua eucharis in bono homine abundat. | ልሳን፡ ጥዑም፡ ያበዝኅ፡ ታአኃሁ፡ ወአፍ፡ ጥዑም፡ ያበዝኅ፡ ማኅፈሮ። | 甘甜的言語使人增添朋友，善言的舌頭使人多得親切的問候。 |
|---|
| 6:6 | οἱ εἰρηνεύοντές σοι ἔστωσαν πολλοί οἱ δὲ σύμβουλοί σου εἷς ἀπὸ χιλίων | Multi pacifici sint tibi : et consiliarius sit tibi unus de mille. | ብዙኃን፡ ይከውኑከ፡ አዕርክተ፡ ወአሐዱ፡ እምእልፍ፡ ምስለ፡ ዘትትናገር፡ ምክረከ። | 與你和睦相處的人可以眾多，但作你謀士的，千人中也只當有一個。 |
|---|
| 6:7 | εἰ κτᾶσαι φίλον ἐν πειρασμῷ κτῆσαι αὐτὸν καὶ μὴ ταχὺ ἐμπιστεύσῃς αὐτῷ | Si possides amicum, in tentatione posside eum, et ne facile credas ei. | ወአመ፡ ትትዐረክ፡ ዐርከ፡ ተዐረክ፡ በመዋዕለ፡ ተጽናስከ፡ ወኢትትአመኖ፡ ብዙኀ። | 你若要結交朋友，就要在試煉中結交他，不要急於信任他。 |
|---|
| 6:8 | ἔστιν γὰρ φίλος ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ οὐ μὴ παραμείνῃ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου | Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis. | እስመ፡ ቦ፡ ዐርክ፡ ኀላፊ፡ ወለኅዳጥ፡ መዋዕል፡ ውእቱ፡ ወኢይትዔገሥ፡ ምስሌከ፡ አመ፡ ዕለተ፡ ምንዳቤከ። | 因為有一種朋友只在順境時與你相好，到你患難之日卻不肯與你長久同在。 |
|---|
| 6:9 | καὶ ἔστιν φίλος μετατιθέμενος εἰς ἔχθραν καὶ μάχην ὀνειδισμοῦ σου ἀποκαλύψει | Et est amicus qui convertitur ad inimicitiam, et est amicus qui odium et rixam et convitia denudabit. | ቦ፡ ዐርክ፡ ይከውነከ፡ ጸላዔ፡ ወይዘረክየከ፡ ወይከሥት፡ ለከ፡ ኅቡዓቲከ። | 也有一種朋友轉為仇敵，並要揭露爭端來羞辱你。 |
|---|
| 6:10 | καὶ ἔστιν φίλος κοινωνὸς τραπεζῶν καὶ οὐ μὴ παραμείνῃ ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου | Est autem amicus socius mensæ, et non permanebit in die necessitatis. | ወቦ፡ ዐርክ፡ እንበይነ፡ ማዕድከ፡ ይትዐረከከ፡ ወውእቱኒ፡ ኢይደሉ፡ ምስሌከ፡ ወእም፡ ከመ፡ ተጸነስከ፡ የኀድገከ። | 還有一種朋友只是同席的伴侶，到你患難之日卻不肯與你長久同在。 |
|---|
| 6:11 | καὶ ἐν τοῖς ἀγαθοῖς σου ἔσται ὡς σὺ καὶ ἐπὶ τοὺς οἰκέτας σου παρρησιάσεται | Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coæqualis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. | ወአመ፡ ትዴሎ፡ ይከውን፡ ከማከ፡ ወይኴንን፡ ነባሬከ። | 在你興盛時，他像你一樣自得，並向你的僕人放肆。 |
|---|
| 6:12 | ἐὰν ταπεινωθῇς ἔσται κατὰ σοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσεται | Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. | ወአመሰ፡ ተጸነስከ፡ ውእቱ፡ ይከውነከ፡ ዕድውከ፡ ወከመ፡ ኢትርአዮ፡ ይትኀብዐከ። | 你若被貶低，他必與你為敵，並從你面前隱藏自己。 |
|---|
| 6:13 | ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν σου διαχωρίσθητι καὶ ἀπὸ τῶν φίλων σου πρόσεχε | Ab inimicis tuis separare, et ab amicis tuis attende. | ተገሐሥከ፡ እምጸላዕትከ፡ ወተዐቀቦሙ፡ ለአዕርክቲከ። | 你要與仇敵分別，對朋友也要謹慎。 |
|---|
| 6:14 | φίλος πιστὸς σκέπη κραταιά ὁ δὲ εὑρὼν αὐτὸν εὗρεν θησαυρόν | Amicus fidelis protectio fortis : qui autem invenit illum, invenit thesaurum. | ዐርክ፡ ምእመን፡ ከመ፡ ወልታ፡ ጽኑዕ፡ ወዘረከበ፡ ረከበ፡ መዝገበ። | 忠信的朋友是堅固的庇護，尋得他的人就尋得了寶藏。 |
|---|
| 6:15 | φίλου πιστοῦ οὐκ ἔστιν ἀντάλλαγμα καὶ οὐκ ἔστιν σταθμὸς τῆς καλλονῆς αὐτοῦ | Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. | ለዐርክ፡ ምእመን፡ አልቦቱ፡ ተውላጥ፡ ወለልሳኑሂ፡ አልቦቱ፡ መድሎት። | 忠信的朋友是無可交換的，他的美善無從衡量。 |
|---|
| 6:16 | φίλος πιστὸς φάρμακον ζωῆς καὶ οἱ φοβούμενοι κύριον εὑρήσουσιν αὐτόν | Amicus fidelis medicamentum vitæ et immortalitatis : et qui metuunt Dominum, invenient illum. | ዐርክ፡ ምእመን፡ ሥራየ፡ ሕይወት፡ ወእለ፡ ይፈርህዎ፡ ለእግዚአብሔር፡ ይረክብዎ። | 忠信的朋友是生命的良藥，敬畏主的人必能尋得他。 |
|---|
| 6:17 | ὁ φοβούμενος κύριον εὐθυνεῖ φιλίαν αὐτοῦ ὅτι κατ’ αὐτὸν οὕτως καὶ ὁ πλησίον αὐτοῦ | Qui timet Deum æque habebit amicitiam bonam, quoniam secundum illum erit amicus illius. | ዘይፈርሆ፡ ለእግዚአብሔር፡ ያረትዕ፡ ተአኃሁ፡ እስመ፡ ከማሁ፡ ይከውኖ፡ ቢጹሂ። | 敬畏主的人能正確地引導他的友誼，因為他怎樣為人，他的鄰舍也是如此。 |
|---|
| 6:18 | τέκνον ἐκ νεότητός σου ἐπίλεξαι παιδείαν καὶ ἕως πολιῶν εὑρήσεις σοφίαν | Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. | ወልድየ፡ እምንእስከ፡ ኅረያ፡ ለጥበብ፡ ወእስከ፡ ትረሥዕ፡ ትረክባ። | 孩子啊，從你年幼時就要採納教誨，直到髮白之日，你必尋得智慧。 |
|---|
| 6:19 | ὡς ὁ ἀροτριῶν καὶ ὁ σπείρων πρόσελθε αὐτῇ καὶ ἀνάμενε τοὺς ἀγαθοὺς καρποὺς αὐτῆς ἐν γὰρ τῇ ἐργασίᾳ αὐτῆς ὀλίγον κοπιάσεις καὶ ταχὺ φάγεσαι τῶν γενημάτων αὐτῆς | Quasi is qui arat et seminat accede ad eam, et sustine bonos fructus illius. | ወፈር፡ ኀቤሃ፡ ከመ፡ ዘየሐርስ፡ ወከመ፡ ዘይዘርዕ፡ ወጽናሕ፡ ፍሬሃ፡ ቡሩክ፡ እስመ፡ ኅዳጠ፡ ትፃሙ፡ በቅኔሃ፡ ወፍጡነ፡ ትበልዕ፡ ቅምሐ። | 你要像耕田撒種的人一樣親近她，等候她美好的果子；因為你在耕耘她時只需稍稍勞苦，便很快能喫到她的出產。 |
|---|
| 6:20 | ὡς τραχεῖά ἐστιν σφόδρα τοῖς ἀπαιδεύτοις καὶ οὐκ ἐμμενεῖ ἐν αὐτῇ ἀκάρδιος | In opere enim ipsius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius. | ፈድፋደ፡ መብዕስ፡ ይእቲ፡ በኀበ፡ አብዳን፡ ወበኀበ፡ ዘአልቦ፡ ልብ፡ ኢትጐንዲ። | 她對無學識的人是何等的崎嶇難行，沒有見識的人不能在她裡面持守。 |
|---|
| 6:21 | ὡς λίθος δοκιμασίας ἰσχυρὸς ἔσται ἐπ’ αὐτῷ καὶ οὐ χρονιεῖ ἀπορρῖψαι αὐτήν | Quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus ! et non permanebit in illa excors. | ከመ፡ ዕብነ፡ መከራ፡ ሶበ፡ ያነሥእዎ፡ ከማሁ፡ ትከብድ፡ ወፍጡነ፡ ይገድፋ። | 她像一塊試煉的重石壓在他身上，他便毫不遲延地將她拋棄。 |
|---|
| 6:22 | σοφία γὰρ κατὰ τὸ ὄνομα αὐτῆς ἐστιν καὶ οὐ πολλοῖς ἐστιν φανερά | Quasi lapidis virtus probatio erit in illis : et non demorabuntur projicere illam. | ጥበብሰ፡ በከመ፡ ስማ፡ ይእቲ፡ ወአኮ፡ ብዙኃን፡ እለ፡ የአምርዋ። | 因為智慧名實相符，她不向許多人顯明。 |
|---|
| 6:23 | ἄκουσον τέκνον καὶ ἔκδεξαι γνώμην μου καὶ μὴ ἀπαναίνου τὴν συμβουλίαν μου | Sapientia enim doctrinæ secundum nomen est ejus, et non est multis manifestata : quibus autem cognita est, permanet usque ad conspectum Dei. | ስምዐኒ፡ ወልድየ፡ ወተዐገሥ፡ በምክርየ፡ ወኢታስትት፡ ተግሣጽየ። | 孩子啊，要側耳聽，接受我的見解，不要拒絕我的勸告。 |
|---|
| 6:24 | καὶ εἰσένεγκον τοὺς πόδας σου εἰς τὰς πέδας αὐτῆς καὶ εἰς τὸν κλοιὸν αὐτῆς τὸν τράχηλόν σου | Audi, fili, et accipe consilium intellectus, et ne abjicias consilium meum. | አብእ፡ እገሪከ፡ ውስተ፡ አርዑታ፡ ወዕንቅ፡ ውስተ፡ ክሣድከ፡ ጋጋሃ። | 要把你的腳放入她的腳鐐，把你的頸項放入她的軛環。 |
|---|
| 6:25 | ὑπόθες τὸν ὦμόν σου καὶ βάσταξον αὐτὴν καὶ μὴ προσοχθίσῃς τοῖς δεσμοῖς αὐτῆς | Injice pedem tuum in compedes illius, et in torques illius collum tuum. | አትሕት፡ መታክፍቲከ፡ ወተሰከማ፡ ወኢትትቈጣዕ፡ በመዋቅሕቲሃ። | 要俯下你的肩膀去擔負她，不要因她的束縛而厭煩。 |
|---|
| 6:26 | ἐν πάσῃ ψυχῇ σου πρόσελθε αὐτῇ καὶ ἐν ὅλῃ δυνάμει σου συντήρησον τὰς ὁδοὺς αὐτῆς | Subjice humerum tuum, et porta illam, et ne acedieris vinculis ejus. | ወበኵሉ፡ ነፍስከ፡ ፈር፡ ኀቤሃ፡ ወበኵሉ፡ ኀይልከ፡ ዕቀብ፡ ፍናዊሃ። | 要全心親近她，竭盡全力謹守她的道路。 |
|---|
| 6:27 | ἐξίχνευσον καὶ ζήτησον καὶ γνωσθήσεταί σοι καὶ ἐγκρατὴς γενόμενος μὴ ἀφῇς αὐτήν | In omni animo tuo accede ad illam, et in omni virtute tua conserva vias ejus. | ትሉ፡ ዓሠራ፡ ወኅሥሣ፡ ወትረክባ፡ አኀዛ፡ ወኢትኅድጋ። | 你要尋訪查考，她必向你顯明；你既得著她，就不要放手。 |
|---|
| 6:28 | ἐπ’ ἐσχάτων γὰρ εὑρήσεις τὴν ἀνάπαυσιν αὐτῆς καὶ στραφήσεταί σοι εἰς εὐφροσύνην | Investiga illam, et manifestabitur tibi : et continens factus, ne derelinquas eam : | ወበደኃሪትከ፡ ትረክብ፡ ዕረፍተ፡ ወትፍሥሕተ፡ ይከውነከ። | 因為你終必尋得她的安息，她也必轉而成為你的喜樂。 |
|---|
| 6:29 | καὶ ἔσονταί σοι αἱ πέδαι εἰς σκέπην ἰσχύος καὶ οἱ κλοιοὶ αὐτῆς εἰς στολὴν δόξης | in novissimis enim invenies requiem in ea, et convertetur tibi in oblectationem. | ወመዋቅሕቲሃኒ፡ ከመ፡ ወልታ፡ ጽኑዕ፡ ይከውነከ፡ ወጋጋሃኒ፡ አልባሰ፡ ክብር፡ ይገብአከ። | 她的腳鐐必成為你力量的遮蔽，她的軛環必成為你榮耀的袍子。 |
|---|
| 6:30 | κόσμος γὰρ χρύσεός ἐστιν ἐπ’ αὐτῆς καὶ οἱ δεσμοὶ αὐτῆς κλῶσμα ὑακίνθινον | Et erunt tibi compedes ejus in protectionem fortitudinis et bases virtutis, et torques illius in stolam gloriæ : | እስመ፡ ዘለዓለመ፡ ወርቅ፡ ኀቤሃ፡ ሀሎ፡ ወመዓሥርቲሃኒ፡ ሠርጐ፡ ያክንት፡ ይከውነከ። | 因為她身上有金的裝飾，她的束縛是紫藍的編帶。 |
|---|
| 6:31 | στολὴν δόξης ἐνδύσῃ αὐτὴν καὶ στέφανον ἀγαλλιάματος περιθήσεις σεαυτῷ | decor enim vitæ est in illa, et vincula illius alligatura salutaris. | ወከመ፡ ልብሰ፡ ክብር፡ ትለብሳ፡ ወአክሊለ፡ ትፍሥሕት፡ ታስተቈጽለከ። | 你要把她當作榮耀的袍子穿上，當作歡騰的冠冕戴在頭上。 |
|---|
| 6:32 | ἐὰν θέλῃς τέκνον παιδευθήσῃ καὶ ἐὰν ἐπιδῷς τὴν ψυχήν σου πανοῦργος ἔσῃ | Stolam gloriæ indues eam, et coronam gratulationis superpones tibi. | ለእመ፡ ትፈቅድ፡ ወልድየ፡ ትጠበብ፡ ወለእመ፡ አጥባዕከ፡ እምነፍስከ፡ ከመ፡ ትትመሀር። | 孩子啊，你若願意，就必受教導；你若肯獻上心志，就必精明。 |
|---|
| 6:33 | ἐὰν ἀγαπήσῃς ἀκούειν ἐκδέξῃ καὶ ἐὰν κλίνῃς τὸ οὖς σου σοφὸς ἔσῃ | Fili, si attenderis mihi, disces : et si accommodaveris animum tuum, sapiens eris. | ወለእመ፡ ትፈቱ፡ ትስማዕ፡ ተዐገሥ፡ ወለእመ፡ አጽማዕከ፡ እዘኒከ፡ ትስማዕ፡ ጥበበ። | 你若喜愛聆聽，就必有所領受；你若側耳而聽，就必得智慧。 |
|---|
| 6:34 | ἐν πλήθει πρεσβυτέρων στῆθι καὶ τίς σοφός αὐτῷ προσκολλήθητι | Si inclinaveris aurem tuam, excipies doctrinam : et si dilexeris audire, sapiens eris. | ኀበ፡ ብዙኃን፡ አዕሩግ፡ ቁም፡ ወዘርኢከ፡ እምውስቴቶሙ፡ ጠቢበ፡ ትልዎ። | 你要站在眾長者之中，誰有智慧，就當親近他。 |
|---|
| 6:35 | πᾶσαν διήγησιν θείαν θέλε ἀκροᾶσθαι καὶ παροιμίαι συνέσεως μὴ ἐκφευγέτωσάν σε | In multitudine presbyterorum prudentium sta, et sapientiæ illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis non effugiant a te. | ወኵሎ፡ ነገረ፡ መጽሐፍ፡ አፍጥን፡ ለሰሚዕ፡ ወምሳሌ፡ ጥበብኒ፡ ኢይትረሣዕከ። | 凡屬神的教誨，你都要樂於聆聽，不要讓有見識的箴言從你溜走。 |
|---|
| 6:36 | ἐὰν ἴδῃς συνετόν ὄρθριζε πρὸς αὐτόν καὶ βαθμοὺς θυρῶν αὐτοῦ ἐκτριβέτω ὁ πούς σου | Et si videris sensatum, evigila ad eum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. | ወለእመኒ፡ ርኢከ፡ ጠቢበ፡ ጊሥ፡ ኀቤሁ፡ ወመድረከ፡ ኆኅቱ፡ ያንዛሕልል፡ ሰኰናሁ። | 你若見有見識的人，就當清早去就近他，讓你的腳踏破他門前的臺階。 |
|---|
| 6:37 | διανοοῦ ἐν τοῖς προστάγμασιν κυρίου καὶ ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ μελέτα διὰ παντός αὐτὸς στηριεῖ τὴν καρδίαν σου καὶ ἡ ἐπιθυμία τῆς σοφίας δοθήσεταί σοι | Cogitatum tuum habe in præceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto : et ipse dabit tibi cor, et concupiscentia sapientiæ dabitur tibi. | ሐሊ፡ ትእዛዞ፡ ለእግዚአብሔር፡ ወአንብብ፡ መጻሕፍቲሁ፡ በኵሉ፡ ጊዜ፡ ወውእቱ፡ ያጸንዐከ፡ ልበከ፡ ወይሁበከ፡ ታፍቅራ፡ ለጥበብ። | 你要默想主的律例，常常思想他的誡命；他必堅固你的心，並將你所渴慕的智慧賜給你。 |
|---|