| 13:1 | ὁ ἁπτόμενος πίσσης μολυνθήσεται καὶ ὁ κοινωνῶν ὑπερηφάνῳ ὁμοιωθήσεται αὐτῷ | Qui tetigerit picem inquinabitur ab ea : et qui communicaverit superbo induet superbiam. | ዘገሰሰ፡ ፒሳ፡ ይትአኀዝ፡ ቦቱ፡ ወዘተዐረኮ፡ ለዕቡይ፡ ይከውን፡ ከማሁ። | 摸瀝青的必被沾污，與驕傲人來往的必變得與他一樣。 |
|---|
| 13:2 | βάρος ὑπὲρ σὲ μὴ ἄρῃς καὶ ἰσχυροτέρῳ σου καὶ πλουσιωτέρῳ μὴ κοινώνει τί κοινωνήσει χύτρα πρὸς λέβητα αὕτη προσκρούσει καὶ αὕτη συντριβήσεται | Pondus super se tollat qui honestiori se communicat, et ditiori te ne socius fueris. | ኢታንሥእ፡ ክቡደ፡ ወኢትሰከም፡ ላዕሌከ፡ ወኢትደምር፡ ንዋየከ፡ ምስለ፡ ዘይኄይለከ፡ ወዘይብዕለከ፡ በአይቴ፡ ይትዐረክ፡ መቅጹት፡ ምስለ፡ ጽሕርት፡ እስመ፡ ለሊሃ፡ ትጐድዕ፡ ወለሊሃ፡ ትኬልሕ፡ ወለሊሃ፡ ትሰብር። | 不要背負超過你能力的重擔，不要與比你強盛富有的人交往。瓦罐怎能與銅鍋相碰？這一碰，瓦罐必被撞碎。 |
|---|
| 13:3 | πλούσιος ἠδίκησεν καὶ αὐτὸς προσενεβριμήσατο πτωχὸς ἠδίκηται καὶ αὐτὸς προσδεηθήσεται | Quid communicabit cacabus ad ollam ? quando enim se colliserint, confringetur. | ወከማሁ፡ ባዕልኒ፡ ለሊሁ፡ ይገፍዕ፡ ወለሊሁ፡ ይትመዐዕ፡ ወነዳይሰ፡ ለሊሁ፡ ይትገፋዕ፡ ወለሊሁ፡ ይገኒ። | 富人行了不義，反倒威嚇人；窮人受了冤屈，還得向人哀求。 |
|---|
| 13:4 | ἐὰν χρησιμεύσῃς ἐργᾶται ἐν σοί καὶ ἐὰν ὑστερήσῃς καταλείψει σε | Dives injuste egit, et fremet : pauper autem læsus tacebit. | ወለእመ፡ ብከ፡ ዘትበቊዖ፡ ያቀርበከ፡ ኀቤሁ፡ ወእመሰ፡ ተጸነስከ፡ ኢይኔጽረከ፡ እንከ። | 你若對他有用，他便利用你；你若有所缺乏，他便撇棄你。 |
|---|
| 13:5 | ἐὰν ἔχῃς συμβιώσεταί σοι καὶ ἀποκενώσει σε καὶ αὐτὸς οὐ πονέσει | Si largitus fueris, assumet te : et si non habueris, derelinquet te. | ወለእመ፡ ብከ፡ የኀብር፡ ምስሌከ፡ ወየኀልቅ፡ ለከ፡ ዘዚኣከ፡ ወዓዲ፡ ኢያነክረከ። | 你若有財物，他便與你同住，耗盡你的所有，自己卻毫不痛惜。 |
|---|
| 13:6 | χρείαν ἔσχηκέν σου καὶ ἀποπλανήσει σε καὶ προσγελάσεταί σοι καὶ δώσει σοι ἐλπίδα λαλήσει σοι καλὰ καὶ ἐρεῖ τίς ἡ χρεία σου | Si habes, convivet tecum, et evacuabit te : et ipse non dolebit super te. | ወለእመ፡ ቦ፡ ትካዝ፡ ዘይቴክዝ፡ ይየውሀከ፡ ወብዙኀ፡ ያስተሴፍወከ፡ ወይሥሕቅ፡ ለከ፡ ወሠናየ፡ ይትናገረከ፡ ወምንተ፡ ትፈቅድ፡ ይብለከ። | 他若有求於你，便哄騙你，向你陪笑，給你盼望；他向你說好話，並說：『你需要什麼呢？』 |
|---|
| 13:7 | καὶ αἰσχυνεῖ σε ἐν τοῖς βρώμασιν αὐτοῦ ἕως οὗ ἀποκενώσῃ σε δὶς ἢ τρίς καὶ ἐπ’ ἐσχάτων καταμωκήσεταί σου μετὰ ταῦτα ὄψεταί σε καὶ καταλείψει σε καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ κινήσει ἐπὶ σοί | Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet : Quid opus est tibi ? | ወበመብልዑ፡ የኀይጠከ፡ ምዕረ፡ ወካዕበ፡ ወሥልሰ፡ ያሰፍጠከ፡ ወእም፡ ዝ፡ ድኅረ፡ ይገብእ፡ ኢይስማዕከ፡ ወእመኒ፡ ርእየከ፡ ይሥሕቅ፡ ላዕሌከ፡ ወየሐውስ፡ ርእሶ፡ ለከ። | 他以筵席使你蒙羞，直到把你榨乾兩三次，末了便譏笑你；此後他見了你，便撇棄你，向你搖頭。 |
|---|
| 13:8 | πρόσεχε μὴ ἀποπλανηθῇς καὶ μὴ ταπεινωθῇς ἐν ἀφροσύνῃ σου | Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter : et in novissimo deridebit te, et postea videns derelinquet te, et caput suum movebit ad te. | ተዐቀብ፡ ኢያስሕትከ፡ ወኢይየውህከ፡ ወኢታብእ፡ ሐዘነ፡ ማእከለ፡ ትፍሥሕትከ። | 要謹慎，免得你被哄騙，在你的歡樂中被貶為卑下。 |
|---|
| 13:9 | προσκαλεσαμένου σε δυνάστου ὑποχωρῶν γίνου καὶ τόσῳ μᾶλλόν σε προσκαλέσεται | Humiliare Deo, et exspecta manus ejus. | ዘይቤለከ፡ ዐቢይ፡ ኦሆ፡ በሎ፡ ለግእዙ፡ ወለእመኒ፡ ጸውዐከ፡ ኢትእበዮ፡ ወፈድፋደ፡ ያፈቅረከ። | 權貴若邀請你，你要退讓；他便會越發邀請你。 |
|---|
| 13:10 | μὴ ἔμπιπτε μὴ ἀπωσθῇς καὶ μὴ μακρὰν ἀφίστω ἵνα μὴ ἐπιλησθῇς | Attende ne seductus in stultitiam humilieris. | ኢትርሐቅኒ፡ ወኢትስሐትኒ፡ ወኢታጐንዲ፡ ርሒቆቶ፡ ከመ፡ ኢይርሳዕከ። | 不要硬擠上前，免得你被推回；也不要遠遠站開，免得你被遺忘。 |
|---|
| 13:11 | μὴ ἔπεχε ἰσηγορεῖσθαι μετ’ αὐτοῦ καὶ μὴ πίστευε τοῖς πλείοσιν λόγοις αὐτοῦ ἐκ πολλῆς γὰρ λαλιᾶς πειράσει σε καὶ ὡς προσγελῶν ἐξετάσει σε | Noli esse humilis in sapientia tua, ne humiliatus in stultitiam seducaris. | ወኢታፈድፍድ፡ ተናግሮ፡ ምስሌሁ፡ ወኢትትአመኖ፡ በብዝኀ፡ ነገሩ፡ እስመ፡ በብዝኀ፡ ነገሩ፡ ያሜክረከ፡ ወከመ፡ ዘይሥሕቅ፡ ምስሌከ፡ የሐትተከ። | 不要妄想與他平起平坐，也不要輕信他的許多言語；因為他要用許多話試探你，並以陪笑來窺探你。 |
|---|
| 13:12 | ἀνελεήμων ὁ μὴ συντηρῶν λόγους καὶ οὐ μὴ φείσηται περὶ κακώσεως καὶ δεσμῶν | Advocatus a potentiore, discede : ex hoc enim magis te advocabit. | አልቦቱ፡ ሣህል፡ ለዘያወፅእ፡ ምክረ፡ ቢጹ፡ እስመ፡ ኢየሐዝኖ፡ ተሞቅሖቱ፡ ወመንሱቱ። | 不為別人保守所說之言的，是無情的人，他必不顧惜，反要傷害人、捆綁人。 |
|---|
| 13:13 | συντήρησον καὶ πρόσεχε σφοδρῶς ὅτι μετὰ τῆς πτώσεώς σου περιπατεῖς | Ne improbus sis, ne impingaris : et ne longe sis ab eo, ne eas in oblivionem. | ዑቅ፡ ወተዐቀብ፡ በሕቁ፡ እስመ፡ ምስለ፡ ቀታሊከ፡ ተሐውር። | 你要謹守自己的話，極其小心，因為你行走時是與自己的傾覆同行。 |
|---|
| 13:14 | — | Ne retineas ex æquo loqui cum illo, nec credas multis verbis illius : ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. | — | 不要妄想與他平等說話，也不要輕信他的許多言語；因為他要用許多話試探你，並以陪笑探問你的隱私。 |
|---|
| 13:15 | πᾶν ζῷον ἀγαπᾷ τὸ ὅμοιον αὐτῷ καὶ πᾶς ἄνθρωπος τὸν πλησίον αὐτοῦ | Immitis animus illius conservabit verba tua : et non parcet de malitia, et de vinculis. | ኵሉ፡ እንስሳ፡ ያፈቅር፡ ዘመዶ፡ ወኵሉ፡ ሰብእ፡ ያፈቅር፡ ቢጾ። | 凡有生命的都喜愛與牠同類的，人也喜愛與自己相近的。 |
|---|
| 13:16 | πᾶσα σὰρξ κατὰ γένος συνάγεται καὶ τῷ ὁμοίῳ αὐτοῦ προσκολληθήσεται ἀνήρ | Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas : | ወኵሉ፡ ነፍስ፡ ይትጋባእ፡ ምስለ፡ ዘከማሁ፡ ወሰብእኒ፡ ምስለ፡ ዘይዘውጎ፡ ይተሉ። | 凡有血肉的都各從其類聚集，人也必與和自己相似的人相親。 |
|---|
| 13:17 | τί κοινωνήσει λύκος ἀμνῷ οὕτως ἁμαρτωλὸς πρὸς εὐσεβῆ | audiens vero illa, quasi in somnis vide, et vigilabis. | በአይቴ፡ ይትዐረክ፡ ተኵላ፡ ምስለ፡ በግዕ፡ ከማሁ፡ ኃጥእ፡ ምስለ፡ ጻድቅ። | 狼與羊羔有什麼相交？罪人與敬虔人也是如此。 |
|---|
| 13:18 | τίς εἰρήνη ὑαίνῃ πρὸς κύνα καὶ τίς εἰρήνη πλουσίῳ πρὸς πένητα | Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. | ወመኑ፡ ያስተሰናእዎሙ፡ ለከለባት፡ ምስለ፡ አዝእብት፡ ወመኑ፡ ያስተዐርኮ፡ ለነዳይ፡ ምስለ፡ ባዕል። | 鬣狗與狗之間有什麼和平？富人與窮人之間又有什麼和平？ |
|---|
| 13:19 | κυνήγια λεόντων ὄναγροι ἐν ἐρήμῳ οὕτως νομαὶ πλουσίων πτωχοί | Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. | ከማሁ፡ ይትዔገሎ፡ ባዕል፡ ለነዳይ። | 野驢在曠野是獅子的獵物，窮人也是富人的草場。 |
|---|
| 13:20 | βδέλυγμα ὑπερηφάνῳ ταπεινότης οὕτως βδέλυγμα πλουσίῳ πτωχός | Omnis caro ad similem sibi conjungetur, et omnis homo simili sui sociabitur. | ያስቆርሮ፡ ዕቡይ፡ ለዘያቴሕት፡ ርእሶ፡ ከማሁ፡ ያስቆርሮ፡ ባዕል፡ ለነዳይ። | 謙卑是驕傲人所憎惡的，照樣，窮人也是富人所憎惡的。 |
|---|
| 13:21 | πλούσιος σαλευόμενος στηρίζεται ὑπὸ φίλων ταπεινὸς δὲ πεσὼν προσαπωθεῖται ὑπὸ φίλων | Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. | ባዕል፡ ለእመ፡ ተንተነ፡ ይሰውቅዎ፡ አዕርክቲሁ፡ ወነዳይሰ፡ ለእመኒ፡ ወድቀ፡ ይከይድዎ፡ ቢጹ። | 富人搖搖欲墜時，有朋友扶持他；卑微人跌倒時，連朋友也把他推開。 |
|---|
| 13:22 | πλουσίου σφαλέντος πολλοὶ ἀντιλήμπτορες ἐλάλησεν ἀπόρρητα καὶ ἐδικαίωσαν αὐτόν ταπεινὸς ἔσφαλεν καὶ προσεπετίμησαν αὐτῷ ἐφθέγξατο σύνεσιν καὶ οὐκ ἐδόθη αὐτῷ τόπος | Quæ communicatio sancto homini ad canem ? aut quæ pars diviti ad pauperem ? | ባዕል፡ ለእመ፡ ድኅፀ፡ ብዙኃን፡ ያነሥእዎ፡ ወእመኒ፡ ነበበ፡ ያረትዑ፡ ሎቱ፡ ቃሎ፡ ወነዳይሰ፡ ለእመ፡ ስሕተ፡ ይረግምዎ፡ ወእመኒ፡ ሠናየ፡ ነበበ፡ ኢያጸምእዎ። | 富人跌倒時，有許多人扶持他；他說出不該說的話，人卻為他辯護。卑微人跌倒時，人反責備他；他說出見識的話，卻無人給他容身之地。 |
|---|
| 13:23 | πλούσιος ἐλάλησεν καὶ πάντες ἐσίγησαν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ ἀνύψωσαν ἕως τῶν νεφελῶν πτωχὸς ἐλάλησεν καὶ εἶπαν τίς οὗτος κἂν προσκόψῃ προσανατρέψουσιν αὐτόν | Venatio leonis onager in eremo : sic et pascua divitum sunt pauperes. | ወባዕልሰ፡ ለእመ፡ ነበበ፡ ኵሉ፡ ያረምም፡ ወይንእዱ፡ ሎቱ፡ ቃሎ፡ ወያበጽሕዎ፡ እስከ፡ ደመና፡ ወነዳይሰ፡ ለእመ፡ ነበበ፡ ሠናይ፡ ምንትኑ፡ ዝንቱ፡ ይብልዎ፡ ወእመኒ፡ ተዐቅፈ፡ ያቴክልዎ። | 富人說話，眾人都靜默，並把他的言語高舉到雲端；窮人說話，人卻說：『這是誰呀？』他若失足，人便落井下石把他推倒。 |
|---|
| 13:24 | ἀγαθὸς ὁ πλοῦτος ᾧ μή ἐστιν ἁμαρτία καὶ πονηρὰ ἡ πτωχεία ἐν στόματι ἀσεβοῦς | Et sicut abominatio est superbo humilitas, sic et execratio divitis pauper. | ሠናይ፡ ብዕል፡ እንዘ፡ ኢትገብር፡ ኀጢአተ፡ ያሐሥማ፡ ኃጥእ፡ ለንዴቱ፡ በአፉሁ። | 無罪的財富是好的，不敬虔人口中所說的貧窮卻是禍患。 |
|---|
| 13:25 | καρδία ἀνθρώπου ἀλλοιοῖ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐάν τε εἰς ἀγαθὰ ἐάν τε εἰς κακά | Dives commotus confirmatur ab amicis suis : humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. | ልቡ፡ ለሰብእ፡ ይዌልጥ፡ ገጾ፡ ለእመኒ፡ ፍሡሕ፡ ውእቱ፡ ወለእመኒ፡ ትኩዝ፡ ውእቱ። | 人的心使他的面容改變，或變為善，或變為惡。 |
|---|
| 13:26 | ἴχνος καρδίας ἐν ἀγαθοῖς πρόσωπον ἱλαρόν καὶ εὕρεσις παραβολῶν διαλογισμοὶ μετὰ κόπων | Diviti decepto multi recuperatores : locutus est superbia, et justificaverunt illum. | አሠሩ፡ ለልብ፡ ፍሡሕ፡ ገጽ፡ ብሩህ፡ ወትረክብ፡ ምክረ፡ ጥበብ፡ ሰሪሐከ። | 歡愉的面容是心境順遂的記號，思索箴言卻是費力勞神的事。 |
|---|