| 11:1 | σοφία ταπεινοῦ ἀνυψώσει κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἐν μέσῳ μεγιστάνων καθίσει αὐτόν | Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatorum consedere illum faciet. | ይከብር፡ ነዳይ፡ በጥበቢሁ፡ ወይነብር፡ ማእከለ፡ መኳንንት። | 卑微之人的智慧必使他抬起頭來，使他坐在權貴之中。 |
|---|
| 11:2 | μὴ αἰνέσῃς ἄνδρα ἐν κάλλει αὐτοῦ καὶ μὴ βδελύξῃ ἄνθρωπον ἐν ὁράσει αὐτοῦ | Non laudes virum in specie sua, neque spernas hominem in visu suo. | ኢታድሉ፡ ለሰብእ፡ እንበይነ፡ ላሕዩ፡ ወኢታስተአክዮ፡ ለሰብእ፡ እንበይነ፡ ሕሠሚሁ። | 不要因人的美貌而稱讚他，也不要因人的外表而厭惡他。 |
|---|
| 11:3 | μικρὰ ἐν πετεινοῖς μέλισσα καὶ ἀρχὴ γλυκασμάτων ὁ καρπὸς αὐτῆς | Brevis in volatilibus est apis, et initium dulcoris habet fructus illius. | እምኵሉ፡ አዕዋፍ፡ ትንዕስ፡ ንህብ፡ ወእምኵሉ፡ ይጥዕም፡ ፍሬሃ። | 蜜蜂在飛蟲中是微小的，牠的果實卻是甘甜之物中最美的。 |
|---|
| 11:4 | ἐν περιβολῇ ἱματίων μὴ καυχήσῃ καὶ ἐν ἡμέρᾳ δόξης μὴ ἐπαίρου ὅτι θαυμαστὰ τὰ ἔργα κυρίου καὶ κρυπτὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ ἀνθρώποις | In vestitu ne glorieris umquam, nec in die honoris tui extollaris : quoniam mirabilia opera Altissimi solius, et gloriosa, et absconsa, et invisa opera illius. | ኢትዘኀር፡ በሥነ፡ አልባሲከ፡ በመዋዕለ፡ ክብርከኒ፡ ኢታዕቢ፡ ርእሰከ፡ እስመ፡ ነኪር፡ ግብሩ፡ ለእግዚአብሔር፡ ወኅቡእ፡ እምዕጓለ፡ እመሕያው፡ ኪኑ። | 不要因身穿華服而誇口，也不要在尊榮之日高抬自己；因為主的作為奇妙，他的工作向人是隱藏的。 |
|---|
| 11:5 | πολλοὶ τύραννοι ἐκάθισαν ἐπὶ ἐδάφους ὁ δὲ ἀνυπονόητος ἐφόρεσεν διάδημα | Multi tyranni sederunt in throno : et insuspicabilis portavit diadema. | ብዙኃን፡ መኳንንት፡ እለ፡ ወድቁ፡ ውስተ፡ ምድር፡ ወቦ፡ ባሕታዊ፡ ዘተቀጸለ፡ አክሊለ። | 許多君王曾坐在塵土之上，意想不到的人卻戴上了冠冕。 |
|---|
| 11:6 | πολλοὶ δυνάσται ἠτιμάσθησαν σφόδρα καὶ ἔνδοξοι παρεδόθησαν εἰς χεῖρας ἑτέρων | Multi potentes oppressi sunt valide, et gloriosi traditi sunt in manus alterorum. | ብዙኃን፡ ዐበይት፡ እለ፡ ኀሥሩ፡ ፈድፋደ፡ ወብዙኃን፡ ክቡራን፡ እለ፡ ገብኡ፡ ታሕተ፡ ባዕድ። | 許多權貴大大受辱，有名望的人被交在別人手中。 |
|---|
| 11:7 | πρὶν ἐξετάσῃς μὴ μέμψῃ νόησον πρῶτον καὶ τότε ἐπιτίμα | Priusquam interroges, ne vituperes quemquam : et cum interrogaveris, corripe juste. | ኢትኂስ፡ ዘእንበለ፡ ትሕትቶ፡ ጠይቅ፡ ቅድመ፡ ወድኅረ፡ ትጌሥጽ። | 未經查明之前，不要責備；要先明白，然後才責備。 |
|---|
| 11:8 | πρὶν ἢ ἀκοῦσαι μὴ ἀποκρίνου καὶ ἐν μέσῳ λόγων μὴ παρεμβάλλου | Priusquam audias, ne respondeas verbum : et in medio sermonum ne adjicias loqui. | ዘእንበለ፡ ትስማዕ፡ ኢታውሥእ፡ ወውስተ፡ ነገረ፡ ባዕድ፡ ኢትባእ። | 未聽完之前，不要回答；別人說話之間，不要插嘴。 |
|---|
| 11:9 | περὶ πράγματος οὗ οὐκ ἔστιν σοι χρεία μὴ ἔριζε καὶ ἐν κρίσει ἁμαρτωλῶν μὴ συνέδρευε | De ea re quæ te non molestat, ne certeris : et in judicio peccantium ne consistas. | ወውስተ፡ ዘኢኮነ፡ ትካዝከ፡ ኢትትኀለፍ፡ ወኢትሳነን፡ በቀስተ፡ ጊጉይ። | 與你無關的事，不要爭辯；罪人受審判時，不要與他們同坐。 |
|---|
| 11:10 | τέκνον μὴ περὶ πολλὰ ἔστωσαν αἱ πράξεις σου ἐὰν πληθύνῃς οὐκ ἀθῳωθήσῃ καὶ ἐὰν διώκῃς οὐ μὴ καταλάβῃς καὶ οὐ μὴ ἐκφύγῃς διαδράς | Fili, ne in multis sint actus tui : et si dives fueris, non eris immunis a delicto. Si enim secutus fueris, non apprehendes : et non effugies, si præcucurreris. | ወልድየ፡ ኢታብዝኅ፡ ተግባረከ፡ እስመ፡ ለእመ፡ አብዛኅከ፡ ትጸደቅ፡ ኢያበውሐከ፡ ወኢታመሥጥ፡ ለእመ፡ ሮጽከ፡ ወኢትረክባ፡ ለእመ፡ ዴገንከ፡ ለጽድቅ። | 孩子啊，不要被許多事務纏身；你若多管閒事，就難逃刑罰；你若追趕，也追不上；你即便逃跑，也逃脫不了。 |
|---|
| 11:11 | ἔστιν κοπιῶν καὶ πονῶν καὶ σπεύδων καὶ τόσῳ μᾶλλον ὑστερεῖται | Est homo laborans et festinans, et dolens : impius, et tanto magis non abundabit. | እስመ፡ ቦ፡ ዘይጔጕእ፡ ወይሠርሕ፡ ወይጻሙ፡ ወፈድፋደ፡ ይጼነስ። | 有人勞苦、勞碌、奔忙，卻反而越發落後。 |
|---|
| 11:12 | ἔστιν νωθρὸς προσδεόμενος ἀντιλήμψεως ὑστερῶν ἰσχύι καὶ πτωχείᾳ περισσεύει καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ κυρίου ἐπέβλεψαν αὐτῷ εἰς ἀγαθά καὶ ἀνώρθωσεν αὐτὸν ἐκ ταπεινώσεως αὐτοῦ | Est homo marcidus egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate : | ወቦ፡ እንዘ፡ ድኩም፡ ውእቱ፡ ኢይስእል፡ ወዘይመልክ፡ ወኢይክል፡ ምንተኒ፡ ወለእመኒ፡ ጸንዐ፡ ፈድፋደ፡ ይጼነስ፡ ወለአመ፡ ነጸሮ፡ እግዚአብሔር፡ በሠናይ፡ ያነሥኦ፡ እምተጽናሱ። | 有人遲緩無力，需要扶助，缺乏力量，滿是貧窮；主的眼目卻眷顧他賜福於他，使他從卑微中被扶起。 |
|---|
| 11:13 | καὶ ἀνύψωσεν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἀπεθαύμασαν ἐπ’ αὐτῷ πολλοί | et oculus Dei respexit illum in bono, et erexit eum ab humilitate ipsius, et exaltavit caput ejus : et mirati sunt in illo multi, et honoraverunt Deum. | ወያዐብዮ፡ ወያከብሮ፡ ወያነክርዎ፡ ብዙኃን። | 主使他抬起頭來，許多人都因他而驚奇。 |
|---|
| 11:14 | ἀγαθὰ καὶ κακά ζωὴ καὶ θάνατος πτωχεία καὶ πλοῦτος παρὰ κυρίου ἐστίν | Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt : | ሠናይትኒ፡ ወእኪትኒ። | 福與禍、生與死、貧窮與富足，都是出於主。 |
|---|
| 11:15 | — | sapientia, et disciplina, et scientia legis, apud Deum : dilectio, et viæ bonorum, apud ipsum. | ሐይውኒ፡ ወመዊትኒ። | 智慧、訓誨與律法的知識都在於神，慈愛與善人的道路也都在於他。 |
|---|
| 11:17 | δόσις κυρίου παραμένει εὐσεβέσιν καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα εὐοδωθήσεται | Datio Dei permanet justis, et profectus illius successus habebit in æternum. | ጸጋሁ፡ ለእግዚአብሔር፡ ትዜውሮሙ፡ ለጻድቃን፡ ወፈቃዱሂ፡ ያስተፌሥሕ፡ ዓለመ። | 主的恩賜長存於敬虔的人，他的喜悅必使他們永遠亨通。 |
|---|
| 11:18 | ἔστιν πλουτῶν ἀπὸ προσοχῆς καὶ σφιγγίας αὐτοῦ καὶ αὕτη ἡ μερὶς τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ | Est qui locupletatur parce agendo, et hæc est pars mercedis illius. | ሀሎ፡ ዘይብዕል፡ በብዝኀ፡ ጠዊዕ፡ ወእንዘ፡ ይቄቂ፡ ወባቲ፡ ይሤልጥ፡ ትፍሥሕቶ። | 有人因謹慎與吝嗇而致富，這就是他所得的賞賜： |
|---|
| 11:19 | ἐν τῷ εἰπεῖν αὐτόν εὗρον ἀνάπαυσιν καὶ νῦν φάγομαι ἐκ τῶν ἀγαθῶν μου καὶ οὐκ οἶδεν τίς καιρὸς παρελεύσεται καὶ καταλείψει αὐτὰ ἑτέροις καὶ ἀποθανεῖται | In eo quod dicit : Inveni requiem mihi, et nunc manducabo de bonis meis solus : | ወአመ፡ ተሰፈወ፡ ያዕርፍ፡ ወአመ፡ ይብል፡ እበልዕ፡ ወእሰቲ፡ እንከሰ፡ እፌግዕ፡ ወአእከልኩ፡ ወኢየአምር፡ ዕለት፡ እንተ፡ ትበጽሖ፡ ወየኅድግ፡ ኵሎ፡ ለባዕድ፡ ወይመውት፡ ውእቱ። | 當他說：『我已找到安息，如今可以享用我的財物了』，他卻不知道時光將要過去，他必把這些留給別人而死去。 |
|---|
| 11:20 | στῆθι ἐν διαθήκῃ σου καὶ ὁμίλει ἐν αὐτῇ καὶ ἐν τῷ ἔργῳ σου παλαιώθητι | et nescit quod tempus præteriet, et mors appropinquet, et relinquat omnia aliis, et morietur. | ቁም፡ በፍርሀተ፡ እግዚአብሔር፡ ወቦቱ፡ ተመሀር፡ ወርሳዕ፡ በተግባርከ። | 你要堅守你的約，常在其中往來，並在你的工作上漸漸變老。 |
|---|
| 11:21 | μὴ θαύμαζε ἐν ἔργοις ἁμαρτωλοῦ πίστευε δὲ κυρίῳ καὶ ἔμμενε τῷ πόνῳ σου ὅτι κοῦφον ἐν ὀφθαλμοῖς κυρίου διὰ τάχους ἐξάπινα πλουτίσαι πένητα | Sta in testamento tuo, et in illo colloquere, et in opere mandatorum tuorum veterasce. | ወኢያፍቱከ፡ ግብሮሙ፡ ለኃጥኣን፡ ተአመን፡ በእግዚአብሔር፡ ወተሰፈዎ፡ ለጻማከ፡ እስመ፡ ቀሊል፡ በኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ኵሉ፡ ለምዕር፡ ወግብተ፡ ያብዕሎ፡ ለነዳይ። | 不要驚奇罪人的作為，卻要信靠主，恆守你的勞苦；因為在主眼中，使窮人忽然致富乃是輕而易舉的事。 |
|---|
| 11:22 | εὐλογία κυρίου ἐν μισθῷ εὐσεβοῦς καὶ ἐν ὥρᾳ ταχινῇ ἀναθάλλει εὐλογίαν αὐτοῦ | Ne manseris in operibus peccatorum : confide autem in Deo, et mane in loco tuo. | በረከተ፡ እግዚአብሔር፡ ዕሴቶሙ፡ ለጻድቃን፡ ወትትባዛኅ፡ በረከቱ፡ ለጻድቅ። | 主的賜福臨到敬虔人所得的賞賜，他必在頃刻之間使他所賜的福興旺。 |
|---|
| 11:23 | μὴ εἴπῃς τίς ἐστίν μου χρεία καὶ τίνα ἀπὸ τοῦ νῦν ἔσται μου τὰ ἀγαθά | Facile est enim in oculis Dei subito honestare pauperem. | ወኢትበል፡ ኢይፈቅድ፡ እንከ፡ ወኢትበል፡ አልብየ፡ ዕሴት፡ እንከ። | 不要說：『我還需要什麼？從今以後我還能有什麼好處？』 |
|---|
| 11:24 | μὴ εἴπῃς αὐτάρκη μοί ἐστιν καὶ τί ἀπὸ τοῦ νῦν κακωθήσομαι | Benedictio Dei in mercedem justi festinat, et in hora veloci processus illius fructificat. | እምይእዜሰ፡ አከለኒ፡ ወእምይእዜሰ፡ ኢይጼነስ፡ እንከ። | 不要說：『我已經夠了，從今以後還會有什麼災禍臨到我？』 |
|---|
| 11:25 | ἐν ἡμέρᾳ ἀγαθῶν ἀμνησία κακῶν καὶ ἐν ἡμέρᾳ κακῶν οὐ μνησθήσεται ἀγαθῶν | Ne dicas : Quid est mihi opus ? et quæ erunt mihi ex hoc bona ? | አመ፡ ዕለተ፡ ሠናይት፡ ይረስዕዋ፡ ለእኪት፡ ወአመ፡ ዕለተ፡ እኪት፡ ይረስዕዋ፡ ለሠናይት። | 順境之日，人忘記了禍患；患難之日，人也不記念福樂。 |
|---|
| 11:26 | ὅτι κοῦφον ἔναντι κυρίου ἐν ἡμέρᾳ τελευτῆς ἀποδοῦναι ἀνθρώπῳ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ | Ne dicas : Sufficiens mihi sum : et quid ex hoc pessimabor ? | እስመ፡ ቀሊል፡ በኀበ፡ እግዚአብሔር፡ ዕለተ፡ ሞት፡ እስመ፡ ይፈድዮ፡ ለሰብእ፡ በከመ፡ ግዕዙ። | 因為在主眼中，在人死亡之日按他所行的報應他，乃是輕而易舉的事。 |
|---|
| 11:27 | κάκωσις ὥρας ἐπιλησμονὴν ποιεῖ τρυφῆς καὶ ἐν συντελείᾳ ἀνθρώπου ἀποκάλυψις ἔργων αὐτοῦ | In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum : | በእኪት፡ ዕለት፡ ይከሪ፡ ጽጋብ፡ ወበደኃሪቱ፡ ለሰብእ፡ ይትዐወቅ፡ ምግባሩ። | 片刻的苦難使人忘卻安逸，人到了結局，他的作為便被顯露。 |
|---|
| 11:28 | πρὸ τελευτῆς μὴ μακάριζε μηδένα καὶ ἐν τέκνοις αὐτοῦ γνωσθήσεται ἀνήρ | quoniam facile est coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas. | ወኢትበሎ፡ ለሰብእ፡ ብፁዕ፡ ዘእንበለ፡ ትርአይ፡ ደኃሪቶ፡ ወበላዕለ፡ ውሉዱ፡ ያስተርኢ፡ ንብረቱ፡ ለሰብእ። | 人未死之前，不要稱他為有福，因為人要在他的兒女身上被人認識。 |
|---|
| 11:29 | μὴ πάντα ἄνθρωπον εἴσαγε εἰς τὸν οἶκόν σου πολλὰ γὰρ τὰ ἔνεδρα τοῦ δολίου | Malitia horæ oblivionem facit luxuriæ magnæ, et in fine hominis denudatio operum illius. | ኢታብእ፡ ኵሎ፡ ሰብእ፡ ዘረከብከ፡ ውስተ፡ ቤትከ፡ እስመ፡ በብዙኀ፡ ይጠበበከ፡ ጕሕልያ። | 不要把每個人都領進你的家，因為詭詐之人的詭計甚多。 |
|---|
| 11:30 | πέρδιξ θηρευτὴς ἐν καρτάλλῳ οὕτως καρδία ὑπερηφάνου καὶ ὡς ὁ κατάσκοπος ἐπιβλέπει πτῶσιν | Ante mortem ne laudes hominem quemquam : quoniam in filiis suis agnoscitur vir. | ቆቃሕ፡ ተሠግረ፡ በቈጽለ፡ አስርቆ፡ ከማሁ፡ ልቡ፡ ለእቡይ፡ ወከመ፡ ሰብአ፡ ዐይን፡ ይትሔዘባ፡ ለድቀቱ። | 驕傲人的心如同籠中的誘鳥，又像窺探的人，伺機看你傾倒。 |
|---|
| 11:31 | τὰ γὰρ ἀγαθὰ εἰς κακὰ μεταστρέφων ἐνεδρεύει καὶ ἐν τοῖς αἱρετοῖς ἐπιθήσει μῶμον | Non omnem hominem inducas in domum tuam : multæ enim sunt insidiæ dolosi. | መጠነ፡ ሠናይት፡ እኪተ፡ የዐስየከ፡ ጕሕልያ፡ ወይገብር፡ ለከ፡ ነውረ፡ በዘአልብከ። | 因為他埋伏著要將美善之事化為禍患，並在可稱讚的事上加上污點。 |
|---|
| 11:32 | ἀπὸ σπινθῆρος πυρὸς πληθύνεται ἀνθρακιά καὶ ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς εἰς αἷμα ἐνεδρεύει | Sicut enim eructant præcordia fœtentium, et sicut perdix inducitur in caveam, et ut caprea in laqueum : sic et cor superborum, et sicut prospector videns casum proximi sui. | በብዝኀ፡ ትንታጉ፡ ለእሳት፡ ይበዝኅ፡ ፍሕሙ፡ ወብእሲሰ፡ ኃጥእ፡ ይንዕዋ፡ ለነፍሱ። | 一粒火星能燃起一堆炭火，罪人也埋伏著要流人的血。 |
|---|
| 11:33 | πρόσεχε ἀπὸ κακούργου πονηρὰ γὰρ τεκταίνει μήποτε μῶμον εἰς τὸν αἰῶνα δῷ σοι | Bona enim in mala convertens insidiatur, et in electis imponet maculam. | ተዐቀብ፡ እምነ፡ እኩይ፡ እስመ፡ እኪተ፡ ይፈጥር፡ ከመ፡ ኢይግበር፡ ለዝሉፉ፡ ጽዕለተ፡ ላዕሌከ። | 要提防作惡的人，因為他謀劃邪惡之事，免得他使你永遠蒙受污名。 |
|---|
| 11:34 | ἐνοίκισον ἀλλότριον καὶ διαστρέψει σε ἐν ταραχαῖς καὶ ἀπαλλοτριώσει σε τῶν ἰδίων σου | A scintilla una augetur ignis, et ab uno doloso augetur sanguis : homo vero peccator sanguini insidiatur. | ለእመ፡ አኅደርከ፡ ነኪረ፡ ምስሌከ፡ የሀውከከ፡ ወየዐልወከ፡ ወያወፅአከ፡ እምንዋይከ። | 你若收留外人住宿，他必以紛擾攪亂你，使你與自己的親人疏遠。 |
|---|