| 15:1 | ὁ δὲ Νικάνωρ μεταλαβὼν τοὺς περὶ τὸν Ιουδαν ὄντας ἐν τοῖς κατὰ Σαμάρειαν τόποις ἐβουλεύσατο τῇ τῆς καταπαύσεως ἡμέρᾳ μετὰ πάσης ἀσφαλείας αὐτοῖς ἐπιβαλεῖν | Nicanor autem, ut comperit Judam esse in locis Samariæ, cogitavit cum omni impetu die sabbati committere bellum. | 尼迦挪得知猶大和跟隨他的人正在撒馬利亞一帶，便打算在安息日這安歇的日子穩妥地襲擊他們。 |
|---|
| 15:2 | τῶν δὲ κατὰ ἀνάγκην συνεπομένων αὐτῷ Ιουδαίων λεγόντων μηδαμῶς οὕτως ἀγρίως καὶ βαρβάρως ἀπολέσῃς δόξαν δὲ ἀπομέρισον τῇ προτετιμημένῃ ὑπὸ τοῦ πάντα ἐφορῶντος μεθ’ ἁγιότητος ἡμέρᾳ | Judæis vero qui illum per necessitatem sequebantur, dicentibus : Ne ita ferociter et barbare feceris, sed honorem tribue diei sanctificationis, et honora eum qui universa conspicit : | 那些被迫隨從他的猶大人說：「萬不可這樣兇殘野蠻地殺戮；倒要尊崇那位鑒察萬有者所特別看重、定為聖日的日子。」 |
|---|
| 15:3 | ὁ δὲ τρισαλιτήριος ἐπηρώτησεν εἰ ἔστιν ἐν οὐρανῷ δυνάστης ὁ προστεταχὼς ἄγειν τὴν τῶν σαββάτων ἡμέραν | ille infelix interrogavit si est potens in cælo, qui imperavit agi diem sabbatorum. | 那罪大惡極的人便問：「天上難道有一位大能者，曾吩咐人守安息日麼？」 |
|---|
| 15:4 | τῶν δ’ ἀποφηναμένων ἔστιν ὁ κύριος ζῶν αὐτὸς ἐν οὐρανῷ δυνάστης ὁ κελεύσας ἀσκεῖν τὴν ἑβδομάδα | Et respondentibus illis : Est Dominus vivus ipse in cælo potens, qui jussit agi septimam diem : | 他們回答說：「有永生的主，祂自己就是天上的大能者，吩咐人守安息日。」 |
|---|
| 15:5 | ὁ δὲ ἕτερος κἀγώ φησιν δυνάστης ἐπὶ τῆς γῆς ὁ προστάσσων αἴρειν ὅπλα καὶ τὰς βασιλικὰς χρείας ἐπιτελεῖν ὅμως οὐ κατέσχεν ἐπιτελέσαι τὸ σχέτλιον αὐτοῦ βούλημα | at ille ait : Et ego potens sum super terram qui impero sumi arma, et negotia regis impleri. Tamen non obtinuit ut consilium perficeret. | 那人卻說：「我也是地上的大能者，命人拿起武器，執行王的差事。」然而他終究未能遂行他這惡毒的意圖。 |
|---|
| 15:6 | καὶ ὁ μὲν Νικάνωρ μετὰ πάσης ἀλαζονείας ὑψαυχενῶν διεγνώκει κοινὸν τῶν περὶ τὸν Ιουδαν συστήσασθαι τρόπαιον | Et Nicanor quidem cum summa superbia erectus, cogitaverat commune trophæum statuere de Juda. | 尼迦挪極其狂傲，趾高氣揚，決意要公開為戰勝猶大和跟隨他的人豎立記功碑。 |
|---|
| 15:7 | ὁ δὲ Μακκαβαῖος ἦν ἀδιαλείπτως πεποιθὼς μετὰ πάσης ἐλπίδος ἀντιλήμψεως τεύξασθαι παρὰ τοῦ κυρίου | Machabæus autem semper confidebat cum omni spe auxilium sibi a Deo affuturum : | 馬加比卻不住地堅信，滿懷盼望，必從主那裡得著扶助。 |
|---|
| 15:8 | καὶ παρεκάλει τοὺς σὺν αὐτῷ μὴ δειλιᾶν τὴν τῶν ἐθνῶν ἔφοδον ἔχοντας δὲ κατὰ νοῦν τὰ προγεγονότα αὐτοῖς ἀπ’ οὐρανοῦ βοηθήματα καὶ τὰ νῦν προσδοκᾶν τὴν παρὰ τοῦ παντοκράτορος ἐσομένην αὐτοῖς νίκην | et hortabatur suos ne formidarent ad adventum nationum, sed in mente haberent adjutoria sibi facta de cælo, et nunc sperarent ab Omnipotente sibi affuturam victoriam. | 他勉勵跟隨他的人不要懼怕外邦人的來犯，倒要記念從前他們所蒙從天而來的幫助，如今也要盼望那從全能者而來、必賜他們的得勝。 |
|---|
| 15:9 | καὶ παραμυθούμενος αὐτοὺς ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν προσυπομνήσας δὲ αὐτοὺς καὶ τοὺς ἀγῶνας οὓς ἦσαν ἐκτετελεκότες προθυμοτέρους αὐτοὺς κατέστησεν | Et allocutus eos de lege et prophetis, admonens etiam certamina quæ fecerant prius, promptiores constituit eos : | 他又用律法和先知的話安慰他們，再向他們追述他們所打過的勝仗，使他們更加奮勇。 |
|---|
| 15:10 | καὶ τοῖς θυμοῖς διεγείρας αὐτοὺς παρήγγειλεν ἅμα παρεπιδεικνὺς τὴν τῶν ἐθνῶν ἀθεσίαν καὶ τὴν τῶν ὅρκων παράβασιν | et ita animis eorum erectis simul ostendebat gentium fallaciam, et juramentorum prævaricationem. | 他激發他們的鬥志，向他們發出號令，同時指出外邦人的背信和違背誓言之罪。 |
|---|
| 15:11 | ἕκαστον δὲ αὐτῶν καθοπλίσας οὐ τὴν ἀσπίδων καὶ λογχῶν ἀσφάλειαν ὡς τὴν ἐν τοῖς ἀγαθοῖς λόγοις παράκλησιν καὶ προσεξηγησάμενος ὄνειρον ἀξιόπιστον ὕπαρ τι πάντας ηὔφρανεν | Singulos autem illorum armavit, non clypei et hastæ munitione, sed sermonibus optimis et exhortationibus, exposito digno fide somnio, per quod universos lætificavit. | 他武裝他們每一個人，所靠的不是盾牌長矛的保障，乃是那美好言語的激勵；他又向他們述說一個可信的異夢，如同實況一般，叫眾人都歡喜。 |
|---|
| 15:12 | ἦν δὲ ἡ τούτου θεωρία τοιάδε Ονιαν τὸν γενόμενον ἀρχιερέα ἄνδρα καλὸν καὶ ἀγαθόν αἰδήμονα μὲν τὴν ἀπάντησιν πρᾶον δὲ τὸν τρόπον καὶ λαλιὰν προϊέμενον πρεπόντως καὶ ἐκ παιδὸς ἐκμεμελετηκότα πάντα τὰ τῆς ἀρετῆς οἰκεῖα τοῦτον τὰς χεῖρας προτείναντα κατεύχεσθαι τῷ παντὶ τῶν Ιουδαίων συστήματι | Erat autem hujuscemodi visus : Oniam, qui fuerat summus sacerdos, virum bonum et benignum, verecundum visu, modestum moribus, et eloquio decorum, et qui a puero in virtutibus exercitatus sit, manus protendentem orare pro omni populo Judæorum. | 他所見的異象是這樣的：那曾作大祭司的阿尼亞——一個又美又善的人，待人謙和，性情溫良，言談合宜，自幼便操練各樣美德——他伸出雙手，為猶大全會眾禱告。 |
|---|
| 15:13 | εἶθ’ οὕτως ἐπιφανῆναι ἄνδρα πολιᾷ καὶ δόξῃ διαφέροντα θαυμαστὴν δέ τινα καὶ μεγαλοπρεπεστάτην εἶναι τὴν περὶ αὐτὸν ὑπεροχήν | Post hoc apparuisse et alium virum ætate et gloria mirabilem, et magni decoris habitudine circa illum. | 接著有一位白髮蒼蒼、滿有榮光的人顯現，那環繞他的尊貴令人驚奇，極其威嚴。 |
|---|
| 15:14 | ἀποκριθέντα δὲ τὸν Ονιαν εἰπεῖν ὁ φιλάδελφος οὗτός ἐστιν ὁ πολλὰ προσευχόμενος περὶ τοῦ λαοῦ καὶ τῆς ἁγίας πόλεως Ιερεμιας ὁ τοῦ θεοῦ προφήτης | Respondentem vero Oniam dixisse : Hic est fratrum amator, et populi Israël : hic est qui multum orat pro populo et universa sancta civitate, Jeremias propheta Dei. | 阿尼亞便開口說：「這位是愛弟兄的人，常為子民和聖城多多禱告，他就是神的先知耶利米。」 |
|---|
| 15:15 | προτείναντα δὲ Ιερεμιαν τὴν δεξιὰν παραδοῦναι τῷ Ιουδα ῥομφαίαν χρυσῆν διδόντα δὲ προσφωνῆσαι τάδε | Extendisse autem Jeremiam dextram, et dedisse Judæ gladium aureum, dicentem : | 耶利米便伸出右手，把一把金劍交給猶大，遞劍時這樣說： |
|---|
| 15:16 | λαβὲ τὴν ἁγίαν ῥομφαίαν δῶρον παρὰ τοῦ θεοῦ δῑ ἧς θραύσεις τοὺς ὑπεναντίους | Accipe sanctum gladium munus a Deo, in quo dejicies adversarios populi mei Israël. | 「你接過這把聖劍，這是從神而來的禮物，你要用它擊潰仇敵。」 |
|---|
| 15:17 | παρακληθέντες δὲ τοῖς Ιουδου λόγοις πάνυ καλοῖς καὶ δυναμένοις ἐπ’ ἀρετὴν παρορμῆσαι καὶ ψυχὰς νέων ἐπανδρῶσαι διέγνωσαν μὴ στρατεύεσθαι γενναίως δὲ ἐμφέρεσθαι καὶ μετὰ πάσης εὐανδρίας ἐμπλακέντες κρῖναι τὰ πράγματα διὰ τὸ καὶ τὴν πόλιν καὶ τὰ ἅγια καὶ τὸ ἱερὸν κινδυνεύειν | Exhortati itaque Judæ sermonibus bonis valde, de quibus extolli posset impetus, et animi juvenum confortari, statuerunt dimicare et confligere fortiter : ut virtus de negotiis judicaret, eo quod civitas sancta et templum periclitarentur. | 他們被猶大那美好、又能激發勇德、振奮少年人心志的話語所鼓舞，便決定不再單純駐守，倒要英勇出擊，全力與敵交鋒來決斷戰局，因為城邑、聖物和聖殿都處於危難之中。 |
|---|
| 15:18 | ἦν γὰρ ὁ περὶ γυναικῶν καὶ τέκνων ἔτι δὲ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν ἐν ἥττονι μέρει κείμενος αὐτοῖς μέγιστος δὲ καὶ πρῶτος ὁ περὶ τοῦ καθηγιασμένου ναοῦ φόβος | Erat enim pro uxoribus et filiis, itemque pro fratribus et cognatis, minor sollicitudo : maximus vero et primus pro sanctitate timor erat templi. | 原來他們所掛慮的，妻子兒女、弟兄親屬都還在其次，最大最首要的乃是為那被尊為聖的殿而生的懼怕。 |
|---|
| 15:19 | ἦν δὲ καὶ τοῖς ἐν τῇ πόλει κατειλημμένοις οὐ πάρεργος ἀγωνία ταρασσομένοις τῆς ἐν ὑπαίθρῳ προσβολῆς | Sed et eos qui in civitate erant, non minima sollicitudo habebat pro his qui congressuri erant. | 那些困守城中的人,也為這曠野間的交戰憂心如焚，並非置身事外。 |
|---|
| 15:20 | καὶ πάντων ἤδη προσδοκώντων τὴν ἐσομένην κρίσιν καὶ ἤδη προσμειξάντων τῶν πολεμίων καὶ τῆς στρατιᾶς ἐκταγείσης καὶ τῶν θηρίων ἐπὶ μέρος εὔκαιρον ἀποκατασταθέντων τῆς τε ἵππου κατὰ κέρας τεταγμένης | Et cum jam omnes sperarent judicium futurum, hostesque adessent atque exercitus esset ordinatus, bestiæ equitesque opportuno in loco compositi, | 眾人都已等候那將要來臨的決戰；仇敵已逼近，軍隊已列陣，象隊已部署在有利的位置，騎兵也分列兩翼。 |
|---|
| 15:21 | συνιδὼν ὁ Μακκαβαῖος τὴν τῶν πληθῶν παρουσίαν καὶ τῶν ὅπλων τὴν ποικίλην παρασκευὴν τήν τε τῶν θηρίων ἀγριότητα ἀνατείνας τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπεκαλέσατο τὸν τερατοποιὸν κύριον γινώσκων ὅτι οὐκ ἔστιν δῑ ὅπλων καθὼς δὲ ἐὰν αὐτῷ κριθῇ τοῖς ἀξίοις περιποιεῖται τὴν νίκην | considerans Machabæus adventum multitudinis, et apparatum varium armorum, et ferocitatem bestiarum, extendens manus in cælum, prodigia facientem Dominum invocavit, qui non secundum armorum potentiam, sed prout ipsi placet, dat dignis victoriam. | 馬加比看見大批敵眾、各樣武器的配備，以及象羣的兇猛，便向天舉手,呼求那行奇事的主，因他深知得勝不在乎武器，乃是主按祂的旨意把勝利賜給配得的人。 |
|---|
| 15:22 | ἔλεγεν δὲ ἐπικαλούμενος τόνδε τὸν τρόπον σύ δέσποτα ἀπέστειλας τὸν ἄγγελόν σου ἐπὶ Εζεκιου τοῦ βασιλέως τῆς Ιουδαίας καὶ ἀνεῖλεν ἐκ τῆς παρεμβολῆς Σενναχηριμ εἰς ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας | Dixit autem invocans hoc modo : Tu Domine, qui misisti angelum tuum sub Ezechia rege Juda, et interfecisti de castris Sennacherib centum octoginta quinque millia : | 他這樣呼求說：「主宰啊，你曾在猶大王希西家的時候差遣你的使者,在西拿基立營中殺了十八萬五千人。 |
|---|
| 15:23 | καὶ νῦν δυνάστα τῶν οὐρανῶν ἀπόστειλον ἄγγελον ἀγαθὸν ἔμπροσθεν ἡμῶν εἰς δέος καὶ τρόμον | et nunc, dominator cælorum, mitte angelum tuum bonum ante nos in timore et tremore magnitudinis brachii tui, | 如今，諸天的大能者啊，求你差遣一位良善的使者在我們前頭，叫敵人驚惶戰兢。 |
|---|
| 15:24 | μεγέθει βραχίονός σου καταπλαγείησαν οἱ μετὰ βλασφημίας παραγινόμενοι ἐπὶ τὸν ἅγιόν σου λαόν καὶ οὗτος μὲν ἐν τούτοις ἔληξεν | ut metuant qui cum blasphemia veniunt adversus sanctum populum tuum. Et hic quidem ita peroravit. | 願那些褻瀆地前來攻擊你聖民的人，因你膀臂的大能而驚恐喪膽。」他禱告就到此為止。 |
|---|
| 15:25 | οἱ δὲ περὶ τὸν Νικάνορα μετὰ σαλπίγγων καὶ παιάνων προσῆγον | Nicanor autem et qui cum ipso erant, cum tubis et canticis admovebant. | 尼迦挪和跟隨他的人在號角與凱歌聲中進軍。 |
|---|
| 15:26 | οἱ δὲ περὶ τὸν Ιουδαν μετὰ ἐπικλήσεως καὶ εὐχῶν συνέμειξαν τοῖς πολεμίοις | Judas vero et qui cum eo erant, invocato Deo, per orationes congressi sunt : | 猶大和跟隨他的人則一面呼求禱告，一面與仇敵交鋒。 |
|---|
| 15:27 | καὶ ταῖς μὲν χερσὶν ἀγωνιζόμενοι ταῖς δὲ καρδίαις πρὸς τὸν θεὸν εὐχόμενοι κατέστρωσαν οὐδὲν ἧττον μυριάδων τριῶν καὶ πεντακισχιλίων τῇ τοῦ θεοῦ μεγάλως εὐφρανθέντες ἐπιφανείᾳ | manu quidem pugnantes, sed Dominum cordibus orantes, prostraverunt non minus triginta quinque millia, præsentia Dei magnifice delectati. | 他們一面用手爭戰，一面用心向神禱告，殺了不下三萬五千人，因神的顯現大大歡欣。 |
|---|
| 15:28 | γενόμενοι δὲ ἀπὸ τῆς χρείας καὶ μετὰ χαρᾶς ἀναλύοντες ἐπέγνωσαν προπεπτωκότα Νικάνορα σὺν τῇ πανοπλίᾳ | Cumque cessassent, et cum gaudio redirent, cognoverunt Nicanorem ruisse cum armis suis. | 戰事結束，他們歡喜地撤退時，認出尼迦挪已全副武裝地倒斃在地。 |
|---|
| 15:29 | γενομένης δὲ κραυγῆς καὶ ταραχῆς εὐλόγουν τὸν δυνάστην τῇ πατρίῳ φωνῇ | Facto itaque clamore, et perturbatione excitata, patria voce omnipotentem Dominum benedicebant. | 於是眾人高聲歡呼,在一片騷動中用祖先的話稱頌那大能者。 |
|---|
| 15:30 | καὶ προσέταξεν ὁ καθ’ ἅπαν σώματι καὶ ψυχῇ πρωταγωνιστὴς ὑπὲρ τῶν πολιτῶν ὁ τὴν τῆς ἡλικίας εὔνοιαν εἰς ὁμοεθνεῖς διαφυλάξας τὴν τοῦ Νικάνορος κεφαλὴν ἀποτεμόντας καὶ τὴν χεῖρα σὺν τῷ ὤμῳ φέρειν εἰς Ιεροσόλυμα | Præcepit autem Judas, qui per omnia corpore et animo mori pro civibus paratus erat, caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam, Jerosolymam perferri. | 那位無論身體心靈都為同胞奮力作戰的領袖，那位畢生對同胞滿懷愛心的人,便吩咐人割下尼迦挪的頭，連同他的手臂和肩膀,帶到耶路撒冷去。 |
|---|
| 15:31 | παραγενόμενος δὲ ἐκεῖ καὶ συγκαλέσας τοὺς ὁμοεθνεῖς καὶ τοὺς ἱερεῖς πρὸ τοῦ θυσιαστηρίου στήσας μετεπέμψατο τοὺς ἐκ τῆς ἄκρας | Quo cum pervenisset, convocatis contribulibus et sacerdotibus ad altare, accersiit et eos qui in arce erant. | 他到了那裡，召集同胞和祭司站在祭壇前，又差人把衛城裡的人叫來， |
|---|
| 15:32 | καὶ ἐπιδειξάμενος τὴν τοῦ μιαροῦ Νικάνορος κεφαλὴν καὶ τὴν χεῖρα τοῦ δυσφήμου ἣν ἐκτείνας ἐπὶ τὸν ἅγιον τοῦ παντοκράτορος οἶκον ἐμεγαλαύχησεν | Et ostenso capite Nicanoris, et manu nefaria quam extendens contra domum sanctam omnipotentis Dei magnifice gloriatus est. | 向他們展示那污穢的尼迦挪的頭顱，以及那褻瀆者的手——就是他從前向全能者聖殿伸出、誇口要毀殿的那隻手。 |
|---|
| 15:33 | καὶ τὴν γλῶσσαν τοῦ δυσσεβοῦς Νικάνορος ἐκτεμὼν ἔφη κατὰ μέρος δώσειν τοῖς ὀρνέοις τὰ δ’ ἐπίχειρα τῆς ἀνοίας κατέναντι τοῦ ναοῦ κρεμάσαι | Linguam etiam impii Nicanoris præcisam jussit particulatim avibus dari : manum autem dementis contra templum suspendi. | 他又割下那不敬虔的尼迦挪的舌頭，說要把它一塊塊餵給飛鳥，並把他狂妄所招致的報應——那隻手——懸掛在聖殿對面。 |
|---|
| 15:34 | οἱ δὲ πάντες εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησαν τὸν ἐπιφανῆ κύριον λέγοντες εὐλογητὸς ὁ διατηρήσας τὸν ἑαυτοῦ τόπον ἀμίαντον | Omnes igitur cæli benedixerunt Dominum, dicentes : Benedictus qui locum suum incontaminatum servavit. | 眾人都向天稱頌那顯現的主，說：「那保守自己聖所不受玷污的，是當受稱頌的。」 |
|---|
| 15:35 | ἐξέδησεν δὲ τὴν τοῦ Νικάνορος προτομὴν ἐκ τῆς ἄκρας ἐπίδηλον πᾶσιν καὶ φανερὸν τῆς τοῦ κυρίου βοηθείας σημεῖον | Suspendit autem Nicanoris caput in summa arce, ut evidens esset, et manifestum signum auxilii Dei. | 他把尼迦挪的頭顱懸掛在衛城上，叫眾人都看得見、明白這是主幫助的明證。 |
|---|
| 15:36 | ἐδογμάτισαν δὲ πάντες μετὰ κοινοῦ ψηφίσματος μηδαμῶς ἐᾶσαι ἀπαρασήμαντον τήνδε τὴν ἡμέραν ἔχειν δὲ ἐπίσημον τὴν τρισκαιδεκάτην τοῦ δωδεκάτου μηνὸς Αδαρ λέγεται τῇ Συριακῇ φωνῇ πρὸ μιᾶς ἡμέρας τῆς Μαρδοχαϊκῆς ἡμέρας | Itaque omnes communi consilio decreverunt nullo modo diem istum absque celebritate præterire : | 眾人又以公決一致議定，斷不可讓這日無記號地過去，倒要把亞達月——敘利亞話的第十二月——十三日，就是末底改日的前一天,定為紀念之日。 |
|---|
| 15:37 | τῶν οὖν κατὰ Νικάνορα χωρησάντων οὕτως καὶ ἀπ’ ἐκείνων τῶν καιρῶν κρατηθείσης τῆς πόλεως ὑπὸ τῶν Εβραίων καὶ αὐτὸς αὐτόθι τὸν λόγον καταπαύσω | habere autem celebritatem tertiadecima die mensis Adar, quod dicitur voce syriaca, pridie Mardochæi diei. | 尼迦挪的事既這樣了結，那城從那時起就被希伯來人掌管。我也就在此擱筆。 |
|---|
| 15:38 | καὶ εἰ μὲν καλῶς εὐθίκτως τῇ συντάξει τοῦτο καὶ αὐτὸς ἤθελον εἰ δὲ εὐτελῶς καὶ μετρίως τοῦτο ἐφικτὸν ἦν μοι | Igitur his erga Nicanorem gestis, et ex illis temporibus ab Hebræis civitate possessa, ego quoque in his faciam finem sermonis. | 我這部著作若編寫得當、流暢得體，正是我所願的；若粗陋平庸，那也是我盡力所能及的了。 |
|---|
| 15:39 | καθάπερ γὰρ οἶνον κατὰ μόνας πίνειν ὡσαύτως δὲ καὶ ὕδωρ πάλιν πολέμιον ὃν δὲ τρόπον οἶνος ὕδατι συγκερασθεὶς ἡδὺς καὶ ἐπιτερπῆ τὴν χάριν ἀποτελεῖ οὕτως καὶ τὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ λόγου τέρπει τὰς ἀκοὰς τῶν ἐντυγχανόντων τῇ συντάξει ἐνταῦθα δὲ ἔσται ἡ τελευτή | Et si quidem bene, et ut historiæ competit, hoc et ipse velim : sin autem minus digne, concedendum est mihi. | 正如單獨喝酒不宜，單獨喝水同樣乏味，惟有酒水調和才甘甜可口、令人愉悅；照樣，敘事的精心編排也使讀者賞心悅耳。就此擱筆。 |
|---|