| 13:1 | τῷ δὲ ἐνάτῳ καὶ τεσσαρακοστῷ καὶ ἑκατοστῷ ἔτει προσέπεσεν τοῖς περὶ τὸν Ιουδαν Ἀντίοχον τὸν Εὐπάτορα παραγενέσθαι σὺν πλήθεσιν ἐπὶ τὴν Ιουδαίαν | Anno centesimo quadragesimo nono, cognovit Judas Antiochum Eupatorem venire cum multitudine adversus Judæam, | 第一百四十九年，猶大和跟隨他的人得知優帕託·安提阿古率領大軍前來攻打猶大地， |
|---|
| 13:2 | καὶ σὺν αὐτῷ Λυσίαν τὸν ἐπίτροπον καὶ ἐπὶ τῶν πραγμάτων ἕκαστον ἔχοντα δύναμιν Ἑλληνικὴν πεζῶν μυριάδας ἕνδεκα καὶ ἱππέων πεντακισχιλίους τριακοσίους καὶ ἐλέφαντας εἴκοσι δύο ἅρματα δὲ δρεπανηφόρα τριακόσια | et cum eo Lysiam procuratorem et præpositum negotiorum, secum habentem peditum centum decem millia, et equitum quinque millia, et elephantos viginti duos, currus cum falcibus trecentos. | 與他同來的有監護人、又總理政務的呂西亞，各帶著一支希臘軍隊：步兵十一萬、騎兵五千三百、大象二十二頭、裝有鐮刀的戰車三百輛。 |
|---|
| 13:3 | συνέμειξεν δὲ αὐτοῖς καὶ Μενέλαος καὶ παρεκάλει μετὰ πολλῆς εἰρωνείας τὸν Ἀντίοχον οὐκ ἐπὶ σωτηρίᾳ τῆς πατρίδος οἰόμενος δὲ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς κατασταθήσεσθαι | Commiscuit autem se illis et Menelaus : et cum multa fallacia deprecabatur Antiochum, non pro patriæ salute, sed sperans se constitui in principatum. | 米尼勞也與他們會合，極盡虛偽地慫恿安提阿古，他並非為祖國的福祉著想，倒指望自己得以復職。 |
|---|
| 13:4 | ὁ δὲ βασιλεὺς τῶν βασιλέων ἐξήγειρεν τὸν θυμὸν τοῦ Ἀντιόχου ἐπὶ τὸν ἀλιτήριον καὶ Λυσίου ὑποδείξαντος τοῦτον αἴτιον εἶναι πάντων τῶν κακῶν προσέταξεν ὡς ἔθος ἐστὶν ἐν τῷ τόπῳ προσαπολέσαι ἀγαγόντας εἰς Βέροιαν | Sed Rex regum suscitavit animos Antiochi in peccatorem : et suggerente Lysia hunc esse causam omnium malorum, jussit (ut eis est consuetudo) apprehensum in eodem loco necari. | 但那萬王之王激動了安提阿古的怒氣，使他向這惡徒發作；呂西亞又指明此人是一切禍患的禍首，王便下令把他帶到比羅亞,照那地方的慣例處死。 |
|---|
| 13:5 | ἔστιν δὲ ἐν τῷ τόπῳ πύργος πεντήκοντα πήχεων πλήρης σποδοῦ οὗτος δὲ ὄργανον εἶχεν περιφερὲς πάντοθεν ἀπόκρημνον εἰς τὴν σποδόν | Erat autem in eodem loco turris quinquaginta cubitorum, aggestum undique habens cineris : hæc prospectum habebat in præceps. | 那地方有一座五十肘高、滿了灰燼的塔，塔上裝有一個四面都向灰燼陡斜的轉動機關。 |
|---|
| 13:6 | ἐνταῦθα τὸν ἱεροσυλίας ἔνοχον ἢ καί τινων ἄλλων κακῶν ὑπεροχὴν πεποιημένον ἅπαντες προσωθοῦσιν εἰς ὄλεθρον | Inde in cinerem dejici jussit sacrilegum, omnibus eum propellentibus ad interitum. | 凡犯了盜竊聖物之罪、或行了其他極大惡行的人，眾人就把他推進去處死。 |
|---|
| 13:7 | τοιούτῳ μόρῳ τὸν παράνομον συνέβη θανεῖν μηδὲ τῆς γῆς τυχόντα Μενέλαον | Et tali lege prævaricatorem legis contigit mori, nec terræ dari Menelaum. | 那違法的米尼勞便這樣死了,連葬身之地都沒有,實在是極公義的。 |
|---|
| 13:8 | πάνυ δικαίως ἐπεὶ γὰρ συνετελέσατο πολλὰ περὶ τὸν βωμὸν ἁμαρτήματα οὗ τὸ πῦρ ἁγνὸν ἦν καὶ ἡ σποδός ἐν σποδῷ τὸν θάνατον ἐκομίσατο | Et quidem satis juste : nam quia multa erga aram Dei delicta commisit, cujus ignis et cinis erat sanctus : ipse in cineris morte damnatus est. | 因為他既向那火與灰都聖潔的祭壇犯了許多罪,如今便在灰燼中受死。 |
|---|
| 13:9 | τοῖς δὲ φρονήμασιν ὁ βασιλεὺς βεβαρβαρωμένος ἤρχετο τὰ χείριστα τῶν ἐπὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγονότων ἐνδειξόμενος τοῖς Ιουδαίοις | Sed rex mente effrenatus veniebat, nequiorem se patre suo Judæis ostensurus. | 那王心思已被野蠻所佔據，正要把比他父親在位時更惡的事施加在猶大人身上。 |
|---|
| 13:10 | μεταλαβὼν δὲ Ιουδας ταῦτα παρήγγειλεν τῷ πλήθει δῑ ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐπικαλεῖσθαι τὸν κύριον εἴ ποτε καὶ ἄλλοτε καὶ νῦν ἐπιβοηθεῖν τοῖς τοῦ νόμου καὶ πατρίδος καὶ ἱεροῦ ἁγίου στερεῖσθαι μέλλουσιν | Quibus Judas cognitis, præcepit populo ut die ac nocte Dominum invocarent, quo, sicut semper, et nunc adjuvaret eos, | 猶大得知此事，便吩咐眾人晝夜呼求主，求祂這次也像從前一樣，幫助那些行將喪失律法、祖國和聖殿的人， |
|---|
| 13:11 | καὶ τὸν ἄρτι βραχέως ἀνεψυχότα λαὸν μὴ ἐᾶσαι τοῖς δυσφήμοις ἔθνεσιν ὑποχειρίους γενέσθαι | quippe qui lege, et patria, sanctoque templo privari vererentur : ac populum, qui nuper paululum respirasset, ne sineret blasphemis rursus nationibus subdi. | 不要容那方纔稍得喘息的子民,落入褻瀆的外邦人手中。 |
|---|
| 13:12 | πάντων δὲ τὸ αὐτὸ ποιησάντων ὁμοῦ καὶ καταξιωσάντων τὸν ἐλεήμονα κύριον μετὰ κλαυθμοῦ καὶ νηστειῶν καὶ προπτώσεως ἐπὶ ἡμέρας τρεῖς ἀδιαλείπτως παρακαλέσας αὐτοὺς ὁ Ιουδας ἐκέλευσεν παραγίνεσθαι | Omnibus itaque simul id facientibus, et petentibus a Domino misericordiam cum fletu et jejuniis, per triduum continuum prostratis, hortatus est eos Judas ut se præpararent. | 眾人一同這樣行，連續三天不住地哀哭、禁食、俯伏,懇求那滿有憐憫的主。猶大勉勵他們之後，便吩咐他們前去。 |
|---|
| 13:13 | καθ’ ἑαυτὸν δὲ σὺν τοῖς πρεσβυτέροις γενόμενος ἐβουλεύσατο πρὶν εἰσβαλεῖν τοῦ βασιλέως τὸ στράτευμα εἰς τὴν Ιουδαίαν καὶ γενέσθαι τῆς πόλεως ἐγκρατεῖς ἐξελθόντας κρῖναι τὰ πράγματα τῇ τοῦ θεοῦ βοηθείᾳ | Ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Judæam et obtineret civitatem, exire, et Domini judicio committere exitum rei. | 他私下與長老們商議,決定趁王的軍隊尚未攻入猶大地、佔據城邑之前，先出兵,靠著神的幫助來決斷戰局。 |
|---|
| 13:14 | δοὺς δὲ τὴν ἐπιτροπὴν τῷ κτίστῃ τοῦ κόσμου παρακαλέσας τοὺς σὺν αὐτῷ γενναίως ἀγωνίσασθαι μέχρι θανάτου περὶ νόμων ἱεροῦ πόλεως πατρίδος πολιτείας περὶ δὲ Μωδεϊν ἐποιήσατο τὴν στρατοπεδείαν | Dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori, et exhortatus suos ut fortiter dimicarent, et usque ad mortem pro legibus, templo, civitate, patria, et civibus starent, circa Modin exercitum constituit. | 他把一切交託給創造宇宙的主，又勉勵跟隨他的人為律法、聖殿、城邑、祖國和制度英勇爭戰至死，便在摩丁附近紮營。 |
|---|
| 13:15 | ἀναδοὺς δὲ τοῖς περὶ αὐτὸν σύνθημα θεοῦ νίκην μετὰ νεανίσκων ἀρίστων κεκριμένων ἐπιβαλὼν νύκτωρ ἐπὶ τὴν βασιλικὴν αὐλὴν τὴν παρεμβολὴν ἀνεῖλεν εἰς ἄνδρας δισχιλίους καὶ τὸν πρωτεύοντα τῶν ἐλεφάντων σὺν τῷ κατ’ οἰκίαν ὄντι συνεκέντησεν | Et dato signo suis Dei victoriæ, juvenibus fortissimis electis nocte aggressus aulam regiam, in castris interfecit viros quatuor millia, et maximum elephantorum cum his qui superpositi fuerant : | 他把「神的得勝」這口令傳給部下，帶著精選的勇士,趁夜襲擊王的營帳，在營中殺了約二千人，又把那為首的大象連同馭手一併刺死。 |
|---|
| 13:16 | καὶ τὸ τέλος τὴν παρεμβολὴν δέους καὶ ταραχῆς ἐπλήρωσαν καὶ ἐξέλυσαν εὐημεροῦντες | summoque metu ac perturbatione hostium castra replentes, rebus prospere gestis, abierunt. | 最後他們使敵營充滿恐懼和混亂，便凱旋而歸。 |
|---|
| 13:17 | ὑποφαινούσης δὲ ἤδη τῆς ἡμέρας τοῦτο ἐγεγόνει διὰ τὴν ἐπαρήγουσαν αὐτῷ τοῦ κυρίου σκέπην | Hoc autem factum est die illucescente, adjuvante eum Domini protectione. | 這事是在天剛破曉時成就的，全因主的庇護幫助了他。 |
|---|
| 13:18 | ὁ δὲ βασιλεὺς εἰληφὼς γεῦμα τῆς τῶν Ιουδαίων εὐτολμίας κατεπείρασεν διὰ μεθόδων τοὺς τόπους | Sed rex, accepto gustu audaciæ Judæorum, arte difficultatem locorum tentabat : | 那王嘗到了猶大人的勇猛，便改用計謀來試探那些地方。 |
|---|
| 13:19 | καὶ ἐπὶ Βαιθσουρα φρούριον ὀχυρὸν τῶν Ιουδαίων προσῆγεν ἐτροποῦτο προσέκρουεν ἠλαττονοῦτο | et Bethsuræ, quæ erat Judæorum præsidium munitum, castra admovebat : sed fugabatur, impingebat, minorabatur. | 他向猶大人堅固的要塞伯夙進攻，卻被擊退、受挫、減損。 |
|---|
| 13:20 | τοῖς δὲ ἔνδον Ιουδας τὰ δέοντα εἰσέπεμψεν | His autem qui intus erant, Judas necessaria mittebat. | 猶大則把所需的補給送入城內。 |
|---|
| 13:21 | προσήγγειλεν δὲ τὰ μυστήρια τοῖς πολεμίοις Ροδοκος ἐκ τῆς Ιουδαϊκῆς τάξεως ἀνεζητήθη καὶ κατελήμφθη καὶ κατεκλείσθη | Enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de judaico exercitu, qui requisitus comprehensus est, et conclusus. | 猶大軍中有個名叫羅多古的把機密透露給敵人，被追查出來，捉拿監禁。 |
|---|
| 13:22 | ἐδευτερολόγησεν ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐν Βαιθσουροις δεξιὰν ἔδωκεν ἔλαβεν ἀπῄει προσέβαλεν τοῖς περὶ τὸν Ιουδαν ἥττων ἐγένετο | Iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris : dextram dedit, accepit, abiit : | 王再次與伯夙城中的人交涉，與他們講和，接受了和約便離去；他轉而攻擊猶大和跟隨他的人，卻被打敗。 |
|---|
| 13:23 | μετέλαβεν ἀπονενοῆσθαι τὸν Φίλιππον ἐν Ἀντιοχείᾳ τὸν ἀπολελειμμένον ἐπὶ τῶν πραγμάτων συνεχύθη τοὺς Ιουδαίους παρεκάλεσεν ὑπετάγη καὶ ὤμοσεν ἐπὶ πᾶσι τοῖς δικαίοις συνελύθη καὶ θυσίαν προσήγαγεν ἐτίμησεν τὸν νεὼ καὶ τὸν τόπον ἐφιλανθρώπησεν | commisit cum Juda, superatus est. Ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiæ, qui relictus erat super negotia, mente consternatus, Judæos deprecans, subditusque eis, jurat de omnibus quibus justum visum est : et reconciliatus obtulit sacrificium, honoravit templum, et munera posuit. | 他又得知留在安提阿總理政務的腓利已經叛變，便心慌意亂，於是安撫猶大人，向他們屈服，照一切公道的條件起誓講和,並獻上祭物,尊崇聖殿,善待那地方。 |
|---|
| 13:24 | καὶ τὸν Μακκαβαῖον ἀπεδέξατο κατέλιπεν στρατηγὸν ἀπὸ Πτολεμαίδος ἕως τῶν Γερρηνῶν ἡγεμονίδην | Machabæum amplexatus est, et fecit eum a Ptolemaide usque ad Gerrenos ducem et principem. | 他又接納馬加比，留他作從多利買到革林尼一帶的統帥。 |
|---|
| 13:25 | ἦλθεν εἰς Πτολεμαίδα ἐδυσφόρουν περὶ τῶν συνθηκῶν οἱ Πτολεμαεῖς ἐδείναζον γὰρ ὑπὲρ ὧν ἠθέλησαν ἀθετεῖν τὰς διαστάλσεις | Ut autem venit Ptolemaidam, graviter ferebant Ptolemenses amicitiæ conventionem, indignantes ne forte fœdus irrumperent. | 他來到多利買，多利買人對這和約大為不滿，因他們惱怒,想要廢除這些條款。 |
|---|
| 13:26 | προσῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα Λυσίας ἀπελογήσατο ἐνδεχομένως συνέπεισεν κατεπράυνεν εὐμενεῖς ἐποίησεν ἀνέζευξεν εἰς Ἀντιόχειαν οὕτω τὰ τοῦ βασιλέως τῆς ἐφόδου καὶ τῆς ἀναζυγῆς ἐχώρησεν | Tunc ascendit Lysias tribunal, et exposuit rationem, et populum sedavit, regressusque est Antiochiam : et hoc modo regis profectio et reditus processit. | 呂西亞登上講臺，盡力申辯,說服眾人，平息眾怒，使他們轉怒為善，然後啟程回安提阿。王出兵和撤退的事，情形就是這樣。 |
|---|